Ο ιός Nipah αποτελεί μια ιδιαίτερα σοβαρή και μεταδοτική νόσο, η οποία εμφανίζει κατά διαστήματα επιδημικά ξεσπάσματα σε διάφορες περιοχές της Ασίας.
Παρότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό θεωρείται πολύ μικρός, είναι χρήσιμο να υπάρχει ενημέρωση, ειδικά για όσους ταξιδεύουν σε χώρες όπου ο ιός εντοπίζεται.
Η μετάδοση μπορεί να γίνει από ζώα σε ανθρώπους, μέσω μολυσμένων τροφίμων ή και απευθείας από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ο ιός ταυτοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1999, κατά τη διάρκεια επιδημίας που επηρέασε χοιροτρόφους στη Μαλαισία και τη Σιγκαπούρη.
Κύριοι φυσικοί φορείς του ιού είναι οι φρουτοφάγες νυχτερίδες του γένους Pteropus. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο ιός μπορεί να μολύνει και άλλα ζώα, όπως χοίρους, σκύλους, γάτες, κατσίκες, άλογα και πρόβατα.
Ποια συμπτώματα προκαλεί ο ιός Nipah;
Η περίοδος επώασης – ο χρόνος δηλαδή από τη μόλυνση μέχρι την εμφάνιση συμπτωμάτων – κυμαίνεται συνήθως από 4 έως 21 ημέρες, αν και σε σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να παραταθεί.
Τα αρχικά συμπτώματα θυμίζουν έντονη γριπώδη συνδρομή ή πυρετό, ενώ ενδέχεται να παρουσιαστούν πνευμονία ή άλλα αναπνευστικά προβλήματα.
Η πιο επικίνδυνη επιπλοκή είναι η εγκεφαλίτιδα ή η μηνιγγίτιδα, η οποία συνήθως εκδηλώνεται μέσα σε 3 έως 21 ημέρες από την έναρξη των πρώτων συμπτωμάτων και συνδέεται με υψηλά ποσοστά θνησιμότητας.
Υπολογίζεται ότι 40-75% των ανθρώπων που μολύνονται δεν επιβιώνουν. Όσοι αναρρώνουν μπορεί να εμφανίσουν μακροχρόνιες νευρολογικές δυσκολίες, όπως επιληπτικές κρίσεις ή αλλαγές στη συμπεριφορά. Σε σπάνιες περιπτώσεις, ο ιός μπορεί να επανενεργοποιηθεί μήνες ή και χρόνια μετά την αρχική λοίμωξη.
Παρότι αντισώματα του ιού έχουν εντοπιστεί σε νυχτερίδες και σε άλλες περιοχές της Ασίας, καθώς και στη Γκάνα και τη Μαδαγασκάρη, δεν έχουν καταγραφεί επιδημίες σε ανθρώπους εκτός της Νότιας και Νοτιοανατολικής Ασίας.
Προς το παρόν δεν υπάρχει εγκεκριμένη ειδική θεραπεία ή διαθέσιμο εμβόλιο για τον ιό Nipah. Η αντιμετώπιση βασίζεται σε εντατική υποστηρικτική φροντίδα για τις σοβαρές περιπτώσεις.
Πειραματικές προσεγγίσεις βρίσκονται υπό μελέτη ή σε πρώιμα στάδια κλινικών δοκιμών, όπως μονοκλωνικά αντισώματα, αναστολείς σύντηξης και νέα αντιϊκά φάρμακα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει χαρακτηρίσει τον ιό Nipah ως πιθανή πηγή μελλοντικής επιδημίας που απαιτεί άμεση επιστημονική έρευνα και ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων εμβολίων.
Η ανακοίνωση του ECDC για την Ευρώπη
Ο πιο πιθανός τρόπος με τον οποίο ο ιός Nipah θα μπορούσε να φτάσει στην Ευρώπη θα ήταν μέσω μολυσμένων ταξιδιωτών. Ωστόσο, οι υγειονομικές αρχές θεωρούν ότι μια τέτοια εισαγωγή είναι απίθανη. Επιπλέον, οι νυχτερίδες από τις οποίες πηγάζει η μετάδοση του ιού δεν υπάρχουν στην Ευρώπη, γεγονός που μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο περαιτέρω μετάδοσης, ακόμη και σε περίπτωση εισαγωγής ενός κρούσματος. Με βάση τα διαθέσιμα επιδημιολογικά δεδομένα, ο συνολικός κίνδυνος για τη δημόσια υγεία του ευρωπαϊκού πληθυσμού εκτιμάται επί του παρόντος ως πολύ χαμηλός.
