Σε… μαραθώνιο 219 ημερών είναι αναγκασμένο να επιδοθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προκειμένου να κλείσει στο 100% το deal της απορρόφησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ την ίδια στιγμή πρέπει να αντιμετωπίσει 6 μεγάλα «αγκάθια».
Όπως σημειώνει ρεπορτάζ του Λουκά Αθ. Γεωργιάδη στην εφημερίδα «Political», η απορρόφηση πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου του τρέχοντος έτους χωρίς να προβλέπεται προς το παρόν κάποια παράταση, αν και, σύμφωνα με πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσανατολίζεται σε κάτι τέτοιο. Ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης καλείται να κλείσει όλες τις εκκρεμότητες και να ανακοινώσει έργα ύψους 12,5 δισ. ευρώ ώστε να κλείσει με επιτυχία το ελληνικό πρόγραμμα, το οποίο προβλέπει την απορρόφηση συνολικών πόρων 36 δισ. ευρώ. Ωστόσο, παρά το πολύ καλό ποσοστό απορροφητικότητας της Ελλάδας σε σχέση με άλλες χώρες της Ένωσης, εντούτοις οι προσεχείς 219 μέρες θα είναι ένας… εφιάλτης για την κυβέρνηση, καθώς καλείται να αντιμετωπίσει «θεούς και δαίμονες». Ειδικότερα, η κυβέρνηση έχει να αντιμετωπίσει τα εξής σοβαρά προβλήματα:
- Τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης των έργων είναι εξαιρετικά περιορισμένα και όταν δεν υπάρχει απορρόφηση, τότε επέρχεται ο «ξαφνικός θάνατος»! Το deadline του Αυγούστου δημιουργεί πίεση για την ολοκλήρωση σύνθετων έργων, τα οποία παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο απώλειας πόρων, στην περίπτωση που η Ελλάδα δεν τηρήσει τα ορόσημα.
- Η… απροθυμία ή το περιορισμένο ενδιαφέρον τοπικών αρχών, όπως οι περιφέρειες και οι δήμοι, σε συνδυασμό με τις διοικητικές αδυναμίες και τη συνεχιζόμενη γραφειοκρατία, αποτελούν τροχοπέδη για την ταχύτερη ροή κονδυλίων στην οικονομία, με αποτέλεσμα να σημειώνονται καθυστερήσεις.
- Η αναντιστοιχία μεταξύ εκταμιεύσεων και διοχέτευσης των πόρων στην αγορά άφησε αρνητικό αποτύπωμα το 2025, καθώς σημειώθηκε υστέρηση σε πολλά προγράμματα. Από την επεξεργασία των στοιχείων εκτέλεσης των προγραμμάτων προκύπτει ότι αυτήν τη στιγμή «λείπουν» από την αγορά περίπου 11,4 δισ. ευρώ, τα οποία παραμένουν «εγκλωβισμένα». Δηλαδή, ενώ έχουν γίνει οι εκταμιεύσεις από το Ταμείο, εντούτοις οι πόροι δεν έχουν φτάσει στους τελικούς αποδέκτες, γεγονός που δημιουργεί τεράστια πίεση για ολόκληρο το 2026.
- Οι μεγάλες καθυστερήσεις σε έργα στρατηγικής σημασίας, όπως για παράδειγμα ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης, δημιουργούν ανησυχία για πιθανή απώλεια πόρων στο τέλος της… μέρας. Μέχρι πρότινος υπήρχε θέμα και στα προγράμματα ανακαίνισης νοσοκομείων, ωστόσο πηγές από το υπουργείο Υγείας δηλώνουν στην «Political» ότι «δεν τίθεται θέμα απώλειας, καθώς τα προγράμματα θα ολοκληρωθούν εγκαίρως». Επιπλέον, μεγάλο ζητούμενο αποτελεί και η κάλυψη του χαμένου εδάφους στα προγράμματα κοινωνικής στέγασης, τα οποία παρουσιάζουν καθυστερήσεις, θέτοντας σε κίνδυνο τη χρηματοδότησή τους.
- Η πρόοδος σε κρίσιμους πυλώνες απορρόφησης των πόρων κρίνεται ως ανομοιογενής παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα είναι 8η στην απορρόφηση πόρων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
- Ο χρόνος πιέζει ασφυκτικά και μέσα στις επόμενες εβδομάδες είναι πάρα πολύ πιθανό να προκύψει ζήτημα απένταξης κάποιων έργων λόγω καθυστερήσεων. Επιπλέον γίνονται αναθεωρήσεις προγραμμάτων με στόχο τον αποκλεισμό έργων για τα οποία εκτιμάται ότι δεν θα υλοποιηθούν εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Σύμφωνα με τη στοχοθεσία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η απορρόφηση για τη φετινή χρονιά ορίζεται στα 7,2 δισ. ευρώ. Το ποσό αυτό είναι σημαντικά αυξημένο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, καθώς δεν υπάρχει… επόμενη μέρα αν δεν διοχετευτούν εγκαίρως στην πραγματική οικονομία. Το προαναφερόμενο ποσό θεωρείται ζωτικής σημασίας για την οικονομία, καθώς θα συμβάλλει καθοριστικά στην επιτάχυνση της αναπτυξιακής διαδικασίας και μάλιστα σε μια χρονιά που κρύβει πολλούς κινδύνους λόγω της αβεβαιότητας και των ανατροπών σε διεθνές επίπεδο.
