Διαβάζοντας πως ο Γιουέρι Μουσέβινι κέρδισε πριν από μερικές ημέρες για έβδομη φορά εκλογική αναμέτρηση και θα μπει στην πέμπτη του δεκαετία στην εξουσία στην Ουγκάντα, όλοι πίστευαν πως είναι ο μακροβιότερος ηγέτης χώρας στον πλανήτη, αλλά μια πιο προσεκτική αναζήτηση απέδειξε πως έρχεται… τρίτος, πίσω από άλλους δύο προέδρους, επίσης στην αφρικανική ήπειρο, που όπως σωστά πονηρεύεστε δεν εδραίωσαν με τις… τιμιότερες των μεθόδων την απόλυτη κυριαρχία τους.
Από αντάρτης… ισόβιος πρόεδρος
Ο πιο πρόσφατα… αναβαπτισθής πήρε στα 81 του νέα λαϊκή εντολή από μια διαδικασία που κατά γενική ομολογία κάθε άλλο παρά θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ελεύθερη εκλογή, με καταγγελίες που ξεκινούσαν από εκφοβισμό στις προεκλογικές συγκεντρώσεις μέχρι και νοθεία αλλά και απόπειρα απαγωγής του βασικού υποψηφίου της αντιπολίτευσης, το περασμένο Σάββατο που στήθηκαν οι κάλπες.
Ο πρόεδρος Μουσέβενι παραμένει μολαταύτα για πολλούς ο «πατέρας του έθνους», αυτός που έβγαλε την Ουγκάντα από το πολιτικό και οικονομικό χάος μετά τον πόλεμο εναντίον των αντιπάλων του τα χρόνια του 1980. Πάνω από το 70% του νεαρού πληθυσμού της χώρας, κάτω δηλαδή των 30 ετών, δεν έχει γνωρίσει άλλον ηγέτη εκτός από αυτόν.
Γεννήθηκε το 1944 από μια οικογένεια κτηνοτρόφων της νοτιοδυτικής Ουγκάντα. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Νταρ ες Σαλάμ στην Τανζανία τη δεκαετία του 1960, το οποίο τότε ήταν ένα είδος σχολής για τους αντι-αποικιοκράτες.
Επέστρεψε στην Ουγκάντα, αλλά αναγκάστηκε να ξαναπάει στην Τανζανία ως εξόριστος κατά τη διάρκεια του καθεστώτος του Ίντι Αμίν. Ο Μουσεβένι συνέβαλε στη δημιουργία του Μετώπου για την Εθνική Σωτηρία, το οποίο έπαιξε ρόλο στην ανατροπή του Αμίν το 1979.
Πήρε τα όπλα και ηγήθηκε ομάδας αναρτών η οποία τελικά κατέλαβε την Καμπάλα το 1986. Ένα νέο Σύνταγμα οδήγησε στη νίκη του στις εκλογές του επόμενου έτους.
Την επανέλαβε το 2001, το 2006, το 2011, το 2016, το 2021 και τώρα το 2026. Στο ενδιάμεσο άλλαξε το Σύνταγμα δύο φορές για να καταργήσει τους περιορισμούς θητείας και ηλικίας.
Παρά το ριζοσπαστικό του παρελθόν, ο Μουσεβένι αποδείχθηκε ένας ρεαλιστής ηγέτης, υποκύπτοντας στις απαιτήσεις της Δύσης να επιβάλει αυστηρές νεοφιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις για τη σταθεροποίηση της οικονομίας. Έγινε χρήσιμος στρατιωτικός εταίρος της σε στιγμές που αμφισβητούσαν την καταπάτηση των δημοκρατικών δικαιωμάτων, ιδίως όταν συνέβαλε με σημαντικές στρατιωτικές δυνάμεις στην καταπολέμηση των ισλαμιστών ανταρτών στη Σομαλία τη δεκαετία του 2000.
Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, ο Μουσεβένι, που είχε χαρακτηριστεί από τη Δύση ως πρότυπο Αφρικανού ηγέτη αφοσιωμένου στην καλή διακυβέρνηση, έχει ενταχθεί στις τάξεις εκείνων που κάποτε επέκρινε.
Ο γιος του, Μουχούζι Καϊνερουγκάμπα, ο οποίος φιλοδοξεί να τον διαδεχθεί, δηλώνει… προφήτης του Παντοδύναμου Θεού καλεί τους συμπατριώτες του να πιστέψουν ότι εκείνος είναι η ανάσταση και η ζωή, χαρακτηρίζοντας τον υποψήφιο της αντιπολίτευσης «μπαμπουίνο».
Θα τα εκατοστήσει πρόεδρος
Δυόμιση χιλιάδες χιλιόμετρα δυτικότερα ζει και… βασιλεύει ο 92χρονος Πολ Μπιά, διανύοντας όγδοη θητεία στην προεδρία του Καμερούν που, Θεού θέλοντος, θα τον βρει στο θρόνο του μέχρι τα 99.
Ο Μπιά, που κυβερνά αδιάλειπτα από το 1982, άνοιξε τον δρόμο για ισόβια κυριαρχία το 2008, όταν κατάργησε το συνταγματικό όριο των προεδρικών θητειών, εξασφαλίζοντας την παραμονή του στην εξουσία με συνεχείς εκλογικές νίκες.
Η αναμέτρηση του Οκτωβρίου του 2025 αποτέλεσε τη σοβαρότερη πρόκληση των τελευταίων ετών, με βασικό αντίπαλο τον Ίσα Τσιρόμα Μπακαρί, πρώην κυβερνητικό εκπρόσωπο και υπουργό Απασχόλησης, ο οποίος επέλεξε το δρόμο της ανταρσίας.
Η υποψηφιότητά του συσπείρωσε κόμματα της αντιπολίτευσης και κοινωνικές οργανώσεις, ενώ οι προεκλογικές του συγκεντρώσεις προσέλκυσαν μεγάλο πλήθος, σε μια χώρα που μαστίζεται από την ανεργία.
Με μόνο 12 από τους 83 υποψήφιους για την προεδρία να έχουν τελικά το δικαίωμα να κατέβουν στις κάλπες, φούντωσαν οι φωνές όσων κατήγγειλαν πως οι εκλογές δεν ήταν ούτε ελεύθερες ούτε δίκαιες. Ο Μπιά κυβερνά το Καμερούν εδώ και 43 χρόνια και οι περισσότεροι πολίτες δεν έχουν γνωρίσει ποτέ άλλον ηγέτη.
Η σύζυγος του Σαντάλ έχει χαρακτηριστεί η πιο cult Πρώτη Κυρία του κόσμου. Με τα extravagant χτενίσματα της δεν περνά ποτέ απαρατήρητη ενώ δεν κρύβει την αδυναμία σε μεγάλους οίκους μόδας, αδιαφορώντας για το γεγονός ότι το 40% του λαού του Καμερούν ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας.
Η προχωρημένη ηλικία του και οι όλο και πιο σπάνιες δημόσιες εμφανίσεις, εγείρουν ερωτήματα όχι μόνο για το ποιος θα κυβερνήσει τη χώρα σε περίπτωση που αποβιώσει αλλά και αν έχει τη διαύγεια λήψης αποφάσεων ή ετεροκατευθύνεται.
Ο ανιψιός στην εξουσία επί 45 χρόνια
Το απόλυτο ρεκόρ διατηρείται στα νότια σύνορα του Καμερούν, εκεί που ο Τεοδόρο Ομπιάνγκ Νγκέμα Μπασόνγκο παραμένει πρόεδρος εδώ και 45 χρόνια.
Έχει το τιμόνι στο μικροσκοπικό αφρικανικό κράτος της Ισημερινής Γουινέας από το στρατιωτικό πραξικόπημα με το οποίο ανέτρεψε τον θείο του Φρανσίσκο Μααίας Νγκουέμα το 1979.
Η χώρα τυπικά επανήλθε στη δημοκρατία το 1982, έκτοτε όμως το κόμμα του Ομπιάνγκ διατηρεί σχεδόν όλες τις θέσεις στο κοινοβούλιο και το σύνταγμα δίνει στον πρόεδρο τη δυνατότητα να κυβερνά με διατάγματα, κάτι που σημαίνει ότι η Ισημερινή Γουινέα είναι ουσιαστικά νομότυπη δικτατορία, όταν ο 84χρονος πλέον Ομπιάνγκ, συνήθως εξασφαλίζει πάνω από το 90% των ψήφων.
Η εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου αντιστοιχεί στα τρία τέταρτα των εσόδων της Ισημερινής Γουινέας, μια μικρή χώρα με 1,5 εκατομμύρια κατοίκους στη δυτική πλευρά της Αφρικής, η οποία είναι μέλος του OPEC
Τον Ιούλιο του 2003, το κρατικό ραδιόφωνο τον ανακήρυξε «Θεό της χώρας, που θα ασκεί μόνιμη εξουσία στους ανθρώπους και στα πράγματα»!
Έχει κατηγορηθεί ευρέως για διαφθορά και κατάχρηση εξουσίας. Υπό την κυριαρχία του, η Ισημερινή Γουινέα συνεχίζει να έχει έναν από τους ογκοδέστερους φακέλους καταγγελιών για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στον κόσμο.
Ο ίδιος αναφέρεται στον εαυτό του ως El Jefe, δηλαδή «το αφεντικό», ενώ και να αποχωρήσει, έχει ήδη εκφράσει την επιθυμία του ότι ο γιός του, Τεοντόρο Ενγκέμα θα αναλάβει τα ηνία.
