Καθώς η Ευρώπη εξετάζει πώς να αντιδράσει στις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τη Γροιλανδία, επανέρχεται στη συζήτηση ένα ακραίο αλλά θεωρητικά διαθέσιμο αντίμετρο: η αξιοποίηση των τεράστιων ευρωπαϊκών τοποθετήσεων σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία. Οι ευρωπαϊκές χώρες κατέχουν τρισεκατομμύρια δολάρια σε ομόλογα και μετοχές των ΗΠΑ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 40% του αμερικανικού χρέους.
Η ιδέα ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να πουλήσει μέρος αυτών των περιουσιακών στοιχείων ως απάντηση στον εμπορικό πόλεμο του Τραμπ έχει προκαλέσει ανησυχία στις αγορές. Ωστόσο, οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν ότι κάτι τέτοιο είναι απίθανο, καθώς τα περισσότερα από αυτά τα assets ανήκουν σε ιδιώτες επενδυτές και όχι σε κυβερνήσεις, ενώ μια τέτοια κίνηση θα έπληττε και τους ίδιους τους Ευρωπαίους. (αυτό είναι πιο εύκολο να το λες παρά να το κάνεις, σημειώνει χαρακτηριστικά το Blommberg).
Παρά τις χαμηλές πιθανότητες, το γεγονός ότι κορυφαίοι οικονομικοί αναλυτές μιλούν πλέον ανοιχτά για «οπλοποίηση του κεφαλαίου» δείχνει ότι ο κίνδυνος δεν είναι αμελητέος. Τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία εντός της ΕΕ ξεπερνούν τα 10 τρισ. δολάρια, κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία.
Ορισμένοι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι ΗΠΑ έχουν μια θεμελιώδη αδυναμία: εξαρτώνται από ξένα κεφάλαια για τη χρηματοδότηση των ελλειμμάτων τους. Σε ένα περιβάλλον γεωοικονομικής αστάθειας, αυτό θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μοχλό πίεσης.
«Το έλλειμμα καθαρών διεθνών επενδύσεων των ΗΠΑ είναι τεράστιο και αποτελεί πιθανή απειλή για το δολάριο, αλλά μόνο εάν οι ξένοι κάτοχοι αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων είναι πρόθυμοι να υποφέρουν οικονομικά», δήλωσε ο Kit Juckes, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής συναλλάγματος στην Societe Generale SA.
«Ίσως οι Ευρωπαίοι επενδυτές του δημόσιου τομέα σε αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία είτε να σταματήσουν να συσσωρεύουν είτε να αρχίσουν να πωλούν, αλλά η κατάσταση πιθανότατα πρέπει να κλιμακωθεί αρκετά προτού βλάψουν την επενδυτική τους απόδοση για πολιτικούς σκοπούς», δήλωσε επίσης.
Επιβολή δασμών στις επιλογές
Την ίδια στιγμή, η ΕΕ εξετάζει πιο άμεσα μέτρα, όπως την αναστολή της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ και την επιβολή δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ. Μια πιο επιθετική κίνηση, όπως η μαζική πώληση αμερικανικών τίτλων, θα αποτελούσε σοβαρή κλιμάκωση και θα μετέτρεπε τον εμπορικό πόλεμο σε πλήρη οικονομική σύγκρουση.
Παρά τις εντάσεις, οι αμερικανικές αγορές παραμένουν ισχυρές, με τα ομόλογα να έχουν την καλύτερη επίδοση από το 2020 και τις μετοχές να καταγράφουν νέα ρεκόρ. Πολλοί επενδυτές φαίνεται να έχουν ήδη αναδιαρθρώσει τις θέσεις τους ώστε να προστατευθούν από πιθανές αναταράξεις.
Η άλλη προσέγγιση
Τέλος, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η ΕΕ έχει περιορισμένα μέσα για να αναγκάσει ιδιώτες επενδυτές να εγκαταλείψουν αμερικανικά assets. Το μόνο ρεαλιστικό εργαλείο θα ήταν η παροχή κινήτρων για μεταφορά κεφαλαίων προς επενδύσεις σε ευρώ.
«Ενώ ο υπόλοιπος κόσμος εξακολουθεί να κατέχει μια τεράστια ποσότητα αμερικανικών μετοχών και ομολόγων, είναι δίκαιο να υποθέσουμε ότι έχει υπάρξει μια αναδιάρθρωση των θέσεων σε δολάρια ΗΠΑ, η οποία θα τον προστατεύσει από μια ακόμη περίοδο αναταραχής στην αγορά», δήλωσε η Jane Foley, επικεφαλής στρατηγικής συναλλάγματος στη Rabobank.
Προς το παρόν, παραμένει ασαφές εάν οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θα διερευνήσουν καν την πιθανότητα να πιέσουν τους επενδυτές να ανακατανείμουν κεφάλαια μακριά από τις ΗΠΑ. Οι ερευνητές της ING Groep NV, με επικεφαλής τον Carsten Brzeski, σημείωσαν ότι η Ευρώπη ίσως χρειαστεί να ακολουθήσει μια πιο ήπια προσέγγιση.
«Υπάρχουν πολύ λίγα που θα μπορούσε να κάνει η ΕΕ για να αναγκάσει τους Ευρωπαίους επενδυτές του ιδιωτικού τομέα να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια ΗΠΑ», δήλωσε ο Μπρζέσκι. «Θα μπορούσε μόνο να προσπαθήσει να δώσει κίνητρα για επενδύσεις σε περιουσιακά στοιχεία σε ευρώ».
