Σε καθεστώς έντονης οικονομικής πίεσης βρίσκονται τα νοικοκυριά της Αττικής, με την ακρίβεια να διαμορφώνει πλέον ένα περιβάλλον διαρκούς αβεβαιότητας, περιορισμένης κατανάλωσης και φθίνουσας εμπιστοσύνης στην αγορά. Αυτό αποτυπώνεται με σαφήνεια στη νέα Έρευνα Γνώμης Καταναλωτών που πραγματοποίησε η RASS για λογαριασμό του Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΕΑ).
Τα ευρήματα σκιαγραφούν μια κοινωνία που προσαρμόζεται με δυσκολία στο αυξημένο κόστος ζωής, μειώνοντας δαπάνες ακόμη και σε βασικά αγαθά, ενώ παράλληλα εμφανίζει έντονη δυσπιστία απέναντι σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας.
Ακρίβεια και αγοραστική δύναμη: Μόνιμη πίεση στα νοικοκυριά
Η ακρίβεια αναδεικνύεται ως το κυρίαρχο κοινωνικό και οικονομικό πρόβλημα, με περισσότερους από 8 στους 10 πολίτες να δηλώνουν ότι έχουν επηρεαστεί πολύ ή αρκετά από την άνοδο των τιμών. Παράλληλα, το 74% των ερωτηθέντων αναφέρει ότι η αγοραστική του δύναμη έχει επιδεινωθεί τα τελευταία δύο χρόνια.
Η πίεση αυτή έχει άμεσες συνέπειες στην καθημερινότητα:
σχεδόν 8 στους 10 πολίτες δηλώνουν ότι έχουν αναγκαστεί να περιορίσουν δαπάνες, ακόμη και σε βασικές κατηγορίες όπως τρόφιμα, ενέργεια και υπηρεσίες υγείας, γεγονός που αποτυπώνει τη μετάβαση από την «προσαρμογή» στη συγκράτηση επιβίωσης.
Αγορά χωρίς εμπιστοσύνη – Καταγγελίες για στρεβλώσεις
Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το εύρημα που αφορά την αντίληψη αθέμιτων πρακτικών στην αγορά. Οι πολίτες εντοπίζουν εκτεταμένες στρεβλώσεις κυρίως σε τρόφιμα, ενέργεια και καύσιμα, δηλαδή σε αγαθά πρώτης ανάγκης που καθορίζουν το κόστος ζωής.
Το 68% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί δεν λειτουργούν επαρκώς, υπονομεύοντας την εμπιστοσύνη στη λειτουργία της αγοράς. Το περιβάλλον αυτό δεν επιβαρύνει μόνο τους καταναλωτές, αλλά και τις υγιείς μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να ανταγωνιστούν σε συνθήκες αβεβαιότητας και άνισων όρων.
Υγεία: Δύο ταχύτητες μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα
Στον τομέα της υγείας, η έρευνα καταγράφει σαφή διαφοροποίηση μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών. Περίπου 6 στους 10 πολίτες δηλώνουν ικανοποιημένοι από τις ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας, ενώ μόλις 4 στους 10 από τις δημόσιες.
Παρά το χαμηλότερο επίπεδο ικανοποίησης, το δημόσιο σύστημα υγείας παραμένει βασικός πυλώνας νοσηλείας, κυρίως λόγω κόστους και καθολικής πρόσβασης, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο του ως «δίχτυ ασφαλείας» για την κοινωνία.
Ασφάλιση και τράπεζες: Χαμηλή γνώση, εύθραυστη σχέση
Η έρευνα δείχνει ότι η ασφάλιση στην Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται κυρίως ως υποχρεωτική επιλογή (π.χ. ασφάλεια αυτοκινήτου) και όχι ως συνειδητή πράξη πρόληψης. Σημαντικό ποσοστό πολιτών δεν διαθέτει ασφαλιστικά προϊόντα ή έχει διακόψει συμβόλαια, επικαλούμενο το υψηλό κόστος ή μη ικανοποιητικές παροχές.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι πάνω από 8 στους 10 πολίτες δηλώνουν πως αγνοούν βασικές χρεώσεις των ασφαλιστικών συμβολαίων, στοιχείο που ενισχύει τη δυσπιστία απέναντι στον κλάδο.
Στο τραπεζικό σύστημα, η ικανοποίηση καταγράφεται μέτρια, με τις τράπεζες να χρησιμοποιούνται κυρίως ως υποδομή συναλλαγών και όχι ως φορείς αποταμίευσης ή επένδυσης. Ιδιαίτερα αρνητική είναι η εικόνα για τη διαχείριση των «κόκκινων δανείων» και τη λειτουργία των εισπρακτικών εταιρειών, ενώ η εμπιστοσύνη στα ασφαλιστικά προϊόντα που προωθούν οι τράπεζες παραμένει χαμηλή.
Χατζηθεοδοσίου: «Η ακρίβεια είναι καθημερινή δοκιμασία»
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας, ο πρόεδρος του ΕΕΑ, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, τονίζει:
«Η ακρίβεια έχει πάψει να είναι μια αφηρημένη οικονομική έννοια και έχει μετατραπεί σε καθημερινή δοκιμασία για την κοινωνία και την αγορά. Συμπιέζει το διαθέσιμο εισόδημα, περιορίζει τις επιλογές των πολιτών και υπονομεύει την εμπιστοσύνη στους βασικούς μηχανισμούς της οικονομίας».
Όπως επισημαίνει, η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, στήριξη της αγοραστικής δύναμης, διαφάνεια και επένδυση στην οικονομική παιδεία, ώστε να προστατευθεί η πραγματική οικονομία και να διατηρηθεί η κοινωνική συνοχή.
