Στο πλαίσιο του πρώτου κύκλου δημόσιων συζητήσεων «Κι αυτοί είναι η Ελλάδα – Συζητήσεις στο Ωδείο Αθηνών», ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συνομίλησε με τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Ηλία Κανέλλη, σε μια μακρά και ουσιαστική ανταλλαγή απόψεων που κινήθηκε πέρα από την επικαιρότητα, αγγίζοντας θεμελιώδη ερωτήματα για την πολιτική, την οικονομία, τη γνώση και τη θέση της χώρας στον κόσμο. Η επιλογή του Ωδείο Αθηνών ως χώρου δεν ήταν τυχαία: ο διάλογος είχε έντονα πολιτισμικό και στοχαστικό χαρακτήρα.
Αγρότες, ΟΠΕΚΕΠΕ και το τέλος των «επιταγών χωρίς αντίκρισμα»
Η συζήτηση άνοιξε με τον απόηχο της πολύωρης συνάντησης του Πρωθυπουργού με τους αγρότες. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι ο διάλογος καθυστέρησε, όμως ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να υπαναχωρήσει σε ζητήματα δημοσιονομικής πειθαρχίας και ευρωπαϊκής νομιμότητας. Κεντρικό σημείο αποτέλεσε η μεταρρύθμιση του ΟΠΕΚΕΠΕ και η μετάπτωσή του στην ΑΑΔΕ, την οποία χαρακτήρισε «αναγκαίο αλλά όχι επαρκές βήμα» για έναν πραγματικά ανταγωνιστικό πρωτογενή τομέα.
Ο Πρωθυπουργός ήταν σαφής: τέλος στις πρακτικές του παρελθόντος, στις αποφάσεις εκτόνωσης κρίσεων που οδηγούσαν αργότερα σε επιστροφές επιδοτήσεων «με τόκο». «Προτιμώ να είμαι δυσάρεστος, παρά να δίνω ψευδείς υποσχέσεις», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η διαφάνεια και η δικαιοσύνη δεν είναι διαπραγματεύσιμες.
Κρατική ισχύς, διανοητική συγκρότηση και φιλελευθερισμός
Σε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες ενότητες, η συζήτηση μετατοπίστηκε από την άμεση πολιτική στη συγκρότηση της πολιτικής σκέψης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης μίλησε για τις σπουδές του στο Χάρβαρντ, για την αυστηρή επαφή με τους κλασικούς των κοινωνικών επιστημών – από τον Adam Smith και τον Tocqueville μέχρι τον Marx και τον Weber – και για τη σημασία της πρωτογενούς ανάγνωσης ως βάσης της κριτικής σκέψης.
Αναφερόμενος στον φιλελευθερισμό, αυτοπροσδιορίστηκε ως κλασικός φιλελεύθερος, που πιστεύει στην ισορροπία δημοκρατίας και ελευθερίας, αλλά και στον αναγκαίο ρυθμιστικό ρόλο του κράτους. «Ο φιλελευθερισμός δεν είναι άρνηση της κοινωνικής πολιτικής», τόνισε, θυμίζοντας ότι από τη φιλελεύθερη σκέψη προέκυψαν ιστορικά η κοινωνική ασφάλιση και οι μηχανισμοί αναδιανομής.
Οικονομία, φόροι και το στοίχημα της παραγωγικότητας
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη φορολογική πολιτική. Ο Πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τη μείωση φόρων που εφαρμόστηκε τα τελευταία χρόνια, συνδέοντάς τη με την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και τη βελτίωση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων. Η σύγκλιση του κενού ΦΠΑ με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο παρουσιάστηκε ως κομβικό επίτευγμα που δίνει «δημοσιονομικά καύσιμα» για πλεονάσματα, μειώσεις φόρων και μείωση χρέους.
Απέναντι στην ακρίβεια, η απάντηση –όπως είπε– δεν μπορεί να είναι ούτε ο πληθωρισμός ούτε η ύφεση, αλλά αυξήσεις μισθών συνδεδεμένες με την παραγωγικότητα. Η μείωση της ανεργίας από το 18% στο 8% και η αύξηση του κατώτατου μισθού παρουσιάστηκαν ως πολιτικές με σαφές κοινωνικό αποτύπωμα.
Δύση, Ευρώπη και ο ρεαλισμός της ισχύος
Στο γεωπολιτικό σκέλος, η συζήτηση άγγιξε τον πυρήνα της σύγχρονης αβεβαιότητας: τη δοκιμασία της Δύσης, τη μεταβαλλόμενη στάση των ΗΠΑ, την άνοδο της Κίνας και τον ρόλο της Ευρώπης. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι για την Ελλάδα «η Δύση είναι η Ευρώπη», ενώ υπογράμμισε την ανάγκη ρεαλισμού και προτεραιοποίησης του εθνικού συμφέροντος.
Η αναφορά στον Θουκυδίδη και στους Μηλίους διαλόγους λειτούργησε ως γέφυρα για τη συζήτηση περί ωμής ισχύος και διεθνούς δικαίου, με τον Πρωθυπουργό να εξηγεί γιατί η Ελλάδα επενδύει στην άμυνα: όχι από ιδεολογία, αλλά από υποχρέωση διαφύλαξης της κυριαρχίας της.
Θεσμοί, αντιπολίτευση και η ευθύνη της σταθερότητας
Κλείνοντας, η συζήτηση πέρασε στην εσωτερική πολιτική και στην κρίση εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς. Ο Πρωθυπουργός μίλησε για την τοξικότητα του δημόσιου λόγου και τον ρόλο των κοινωνικών δικτύων, επαναλαμβάνοντας ότι δεν πιστεύει στην πόλωση ούτε στην αλλαγή εκλογικών κανόνων «εν κινήσει». Αντίθετα, έθεσε ως επόμενο μεγάλο στοίχημα τη Συνταγματική Αναθεώρηση και τη δυνατότητα σοβαρών συναινέσεων.
Η εικόνα που έμεινε από το Ωδείο Αθηνών δεν ήταν εκείνη μιας τυπικής πολιτικής ομιλίας, αλλά ενός διαλόγου με βάθος, όπου η πολιτική συναντά τη γνώση, τον ρεαλισμό και την ευθύνη. Μια συζήτηση που, όπως φάνηκε, φιλοδοξεί να περιγράψει όχι μόνο το σήμερα, αλλά και την Ελλάδα που θέλει να συζητά για το αύριο.
Δείτε τη συζήτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ηλία Κανέλλη
