Οι επικουρικές συντάξεις αναμένεται να αυξηθούν μέσα στους επόμενους μήνες για περίπου 1,3 εκατομμύρια συνταξιούχους, καθώς ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ καταγράφει για το 2025 σημαντικό πλεόνασμα, φέρνοντας αλλαγές μετά από χρόνια στασιμότητας.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΦΚΑ, ο κλάδος επικουρικής ασφάλισης (ΕΤΕΑΕΠ) προβλέπεται να κλείσει τη χρονιά με πλεόνασμα που υπερβαίνει τα 188 εκατομμύρια ευρώ, ξεπερνώντας κατά πολύ την αρχική εκτίμηση των 115 εκατ. ευρώ.
Η αναθεώρηση αυτή θεωρείται καθοριστική, καθώς ανοίγει το δρόμο για την επαναφορά των αυξήσεων στις επικουρικές, οι οποίες παρέμεναν αμετάβλητες τα προηγούμενα χρόνια.
Το σημαντικό πλεόνασμα οφείλεται κυρίως στην ενίσχυση των εσόδων του ταμείου, με επιπλέον 80 εκατ. ευρώ να προέρχονται από εισφορές εργοδοτών και ασφαλισμένων, αποτέλεσμα της ανόδου της απασχόλησης και της βελτίωσης των μισθών.
Πρόκειται για την πρώτη φορά μετά το 2020 που ο κλάδος εμφανίζει τόσο ισχυρή θετική εικόνα, μετά την αποκατάσταση των περικοπών που είχαν εφαρμοστεί με το νόμο Κατρούγκαλου.
Το πλεόνασμα αίρει ουσιαστικά το βασικό εμπόδιο που υπήρχε μέχρι σήμερα για αυξήσεις, τη λεγόμενη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος.
Με βάση τη νομοθεσία, αυξήσεις στις επικουρικές συντάξεις επιτρέπονται μόνο όταν το ταμείο δεν εμφανίζει έλλειμμα, ενώ μειώσεις απαγορεύονται ακόμη και σε περίπτωση αρνητικού ισοζυγίου.
Με τα δεδομένα του 2025, η ρήτρα παύει να λειτουργεί αποτρεπτικά και πλέον η τελική απόφαση περνά στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Η απόφαση για το ύψος της αύξησης δεν αναμένεται άμεσα, καθώς θα βασιστεί στα οριστικά οικονομικά στοιχεία του 2025 και σε αναλογιστική μελέτη που θα εξετάσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ταμείου. Με βάση τον σχεδιασμό, οι τελικές αποφάσεις τοποθετούνται εντός του 2026.
Σύμφωνα με τις έως τώρα εκτιμήσεις, η αύξηση στις επικουρικές συντάξεις αναμένεται να κινηθεί κοντά στο 3%. Σήμερα, η μέση επικουρική σύνταξη διαμορφώνεται στα 195 ευρώ μικτά και με μια αύξηση της τάξης του 3% θα φτάσει περίπου στα 201 ευρώ.
Σε ετήσια βάση, το κόστος ανά σύνταξη υπολογίζεται στα 72 ευρώ, ενώ η συνολική ετήσια επιβάρυνση του ταμείου εκτιμάται στα 93,6 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο μισό του προβλεπόμενου πλεονάσματος.
Την ίδια στιγμή, μεγάλες παραμένουν οι αποκλίσεις στο ύψος των επικουρικών συντάξεων ανά ταμείο. Τις υψηλότερες μέσες επικουρικές καταβάλλουν τα επικουρικά ταμεία των πρώην τραπεζών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το επικουρικό της πρώην Αγροτικής Τράπεζας, όπου η μέση σύνταξη φτάνει τα 438 ευρώ καθαρά.
Ακολουθεί εκείνο της πρώην Εμπορικής Τράπεζας με περίπου 417 ευρώ καθαρά.
Στον αντίποδα, το επικουρικό του ΤΣΜΕΔΕ καταβάλλει τις χαμηλότερες επικουρικές, με μέσο καθαρό ποσό μόλις 71 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με τις διαχρονικά χαμηλές εισφορές των ασφαλισμένων μηχανικών.
Παρότι τα ποσά των αυξήσεων δεν θεωρούνται μεγάλα, το πλεόνασμα του ΕΤΕΑΕΠ δημιουργεί για πρώτη φορά μετά από χρόνια έναν σταθερό δημοσιονομικό χώρο για ενίσχυση των επικουρικών συντάξεων.
Σε μια περίοδο όπου το κόστος ζωής παραμένει αυξημένο, ακόμη και μια περιορισμένη αύξηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τους συνταξιούχους, οι οποίοι είχαν δει τις επικουρικές τους να παραμένουν αμετάβλητες για μεγάλο χρονικό διάστημα.
