Νέα διεθνή αναταραχή προκαλεί η ανοιχτά διατυπωμένη πρόθεση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποκτήσουν τη Γροιλανδία, ακόμη και με τη χρήση στρατιωτικής ισχύος. Εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου δήλωσε την Τρίτη (6/1) ότι «η χρήση του αμερικανικού στρατού είναι πάντα μια επιλογή που βρίσκεται στη διάθεση του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων», προκαλώντας έντονες αντιδράσεις σε Ευρώπη και ΝΑΤΟ.
Παρότι ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επιχείρησε να υποβαθμίσει το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης, τονίζοντας ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει την αγορά της Γροιλανδίας και όχι την κατάληψή της, η συζήτηση δεν έχει κοπάσει. Αντίθετα, το Politico επιχειρεί να σκιαγραφήσει ένα αναλυτικό σενάριο τεσσάρων βημάτων, μέσω των οποίων οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποκτήσουν τον έλεγχο του στρατηγικής σημασίας νησιού της Αρκτικής, το οποίο αποτελεί αυτόνομη περιοχή της Δανίας.
Όπως σημειώνει το ευρωπαϊκό μέσο, «το ανησυχητικό για τους Ευρωπαίους είναι ότι η στρατηγική Τραμπ μοιάζει επικίνδυνα με το επεκτατικό μοντέλο του Βλαντιμίρ Πούτιν».
Βήμα πρώτο: Ενίσχυση του κινήματος ανεξαρτησίας
Σύμφωνα με το Politico, η αμερικανική στρατηγική ξεκινά με την ενίσχυση της συζήτησης περί ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας. Μια ανεξάρτητη Γροιλανδία θα μπορούσε να συνάψει διμερείς συμφωνίες με τις ΗΠΑ χωρίς την έγκριση της Κοπεγχάγης. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% των κατοίκων του νησιού δήλωσαν υπέρ της ανεξαρτησίας, αν και σημαντικό ποσοστό παραμένει αντίθετο.
Δανικά μέσα έχουν κάνει λόγο για μυστικές επιχειρήσεις επιρροής από πρόσωπα με δεσμούς με τον Ντόναλντ Τραμπ, με τις υπηρεσίες ασφαλείας της Δανίας να προειδοποιούν ότι η Γροιλανδία αποτελεί στόχο εκστρατειών χειραγώγησης, παρόμοιων με εκείνες που έχει εφαρμόσει η Ρωσία σε άλλες χώρες.
Βήμα δεύτερο: Ευνοϊκή συμφωνία με τις ΗΠΑ
Αν επιτευχθεί η ανεξαρτησία, το επόμενο στάδιο θα ήταν η ένταξη της Γροιλανδίας στη σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ. Αν και η πλήρης ενσωμάτωση ως πολιτεία θεωρείται ευρέως απαράδεκτη —το 85% των Γροιλανδών αντιτίθεται—, στο τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο μιας Συμφωνίας Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA), παρόμοιας με αυτές που έχουν οι ΗΠΑ με κράτη του Ειρηνικού.
Οι συμφωνίες αυτές παρέχουν οικονομική στήριξη και ασφάλεια, με αντάλλαγμα απεριόριστη στρατιωτική παρουσία. Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι μια τέτοια διαπραγμάτευση θα ήταν εξαιρετικά άνιση, με τον Τραμπ να έχει ιστορικό επιβολής όρων και αθέτησης δεσμεύσεων.
Βήμα τρίτο: Διαπραγμάτευση με την Ευρώπη μέσω Ουκρανίας
Το Politico εκτιμά ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να «ανταλλάξουν» τη στάση τους στο ουκρανικό ζήτημα με ευρωπαϊκή ανοχή για έναν αυξημένο ρόλο στη Γροιλανδία. Μια τέτοια συμφωνία «ασφάλεια για ασφάλεια» θα έθετε τους Ευρωπαίους μπροστά σε δύσκολα διλήμματα, καθώς η εναλλακτική θα ήταν η ανοιχτή σύγκρουση με την Ουάσινγκτον.
Βήμα τέταρτο: Στρατιωτικό τετελεσμένο
Το πιο ακραίο —και ανησυχητικό— σενάριο αφορά μια στρατιωτική κατάληψη. Σύμφωνα με ειδικούς, η Γροιλανδία διαθέτει ελάχιστες αμυντικές δυνατότητες, ενώ η αμερικανική παρουσία στο νησί είναι ήδη σημαντική. Όπως δήλωσε Δανός ερευνητής, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταλάβουν την πρωτεύουσα Νουούκ «σε λιγότερο από μισή ώρα».
Μια τέτοια κίνηση θα ήταν παράνομη βάσει διεθνούς δικαίου και, σύμφωνα με αναλυτές, θα σήμαινε ουσιαστικά το τέλος του ΝΑΤΟ, υπονομεύοντας ανεπανόρθωτα την εμπιστοσύνη των συμμάχων προς τις ΗΠΑ.
Παρά τα ανησυχητικά σενάρια, διπλωμάτες της Συμμαχίας εκτιμούν ότι προς το παρόν το ενδεχόμενο στρατιωτικής σύγκρουσης παραμένει μακρινό. Ωστόσο, η υπόθεση της Γροιλανδίας αναδεικνύεται ήδη σε ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά ζητήματα της εποχής, με απρόβλεπτες συνέπειες για τις διεθνείς ισορροπίες.
