Δεν ήταν υπερβολικό που η αμερικανική επιχείρηση σύλληψης- απαγωγής του Νικολάς Μαδούρο χαρακτηρίστηκε παγκόσμιος γεωπολιτικός σεισμός καθώς δεν αποκλείεται να ανοίξει την όρεξη όχι μόνο του Ντόναλντ Τραμπ αλλά και άλλων ηγετών για να εξουδετερώσουν τους αντιπάλους τους.
Στις ισραηλινές εφημερίδες έκαναν την εμφάνιση τους άρθρα που καλούν σε μια παρόμοια επιχείρηση για τη σύλληψη του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στην Τεχεράνη όπου έχουν ξεσπάσει διαδηλώσεις κατά του θεοκρατικού καθεστώτος. Κάποιοι μάλιστα βλέπουν τον πρώην πλέον πρόεδρο της Βενεζουέλας στο πρόσωπο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν μετά τις απειλές του αμερικανού προέδρου ότι οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να επέμβουν για να… σώσουν διαδηλωτές σε περίπτωση που οι δυνάμεις ασφαλείας ανοίξουν πυρ εναντίον τους.
Αυτό που ξεκίνησε ως μία διαμαρτυρία καταστηματαρχών στο Μεγάλο Παζάρι της Τεχεράνης εξελίχθηκε σε πανεθνικό κίνημα διαμαρτυρίας κατά του υψηλού κόστους διαβίωσης. Η κατάρρευση του νομίσματος έχει εκτινάξει τον πληθωρισμό και οι διαμαρτυρίες έχουν πάρει τη μορφή λαϊκού ξεσηκωμού με συνθήματα υπέρ της ανατροπής του θεοκρατικού καθεστώτος.
Οι προηγούμενες σκληρές απαντήσεις της Τεχεράνης σε κοινωνικές αναταραχές βάφτηκαν με αίμα διαδηλωτών. Ωστόσο, μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση του Μασούντ Πεζεσκιάν δεν έχει προχωρήσει σε γενικευμένη καταστολή. Σε μια προσπάθεια κατευνασμού, διόρισε νέο διοικητή στην Κεντρική Τράπεζα ενώ υποσχέθηκε μεταρρυθμίσεις και καταπολέμηση της διαφθοράς.
Το 2022 οι μαζικές διαδηλώσεις μετά τον θάνατο της 22χρονης Μαχσά Αμινί, έπειτα από σύλληψη για τη μη χρήση μαντίλας πήραν διαστάσεις εξέγερσης.
Η καταστολή υπήρξε βίαιη με δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις, εκτεταμένη χρήση πραγματικών πυρών και, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εκατοντάδες θανάτους. Έρευνα του ΟΗΕ το 2024 έκανε λόγο για «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας».
Μια ανάλογη τροπή θα μπορούσε, όπως εκτιμούν διεθνείς αναλυτές, να στήσει ένα υπόβαθρο για ρόλο σερίφη σε αμερικανούς και ισραηλινούς.
Η πτώση του Νικολάς Μαδούρο έχει διπλή σημασία για την Τεχεράνη, καθώς η Βενεζουέλα υπήρξε τα τελευταία χρόνια στενός σύμμαχος του Ιράν, με εκτεταμένη οικονομική, πετρελαϊκή και συνεργασία σε θέματα ασφάλειας.
Η ταυτόχρονη κατάρρευση μιας στρατηγικής συμμαχίας στη Λατινική Αμερική και η όξυνση της εσωτερικής αναταραχής στο Ιράν δεν θεωρείται τυχαία. Μετά τον 12ήμερο πόλεμο με το Ισραήλ και αυτό που ορισμένοι αναλυτές περιγράφουν ως «κενό ασφάλειας» στην αμυντική δομή του Ιράν, πληθαίνουν οι φωνές για αυξημένη ευαλωτότητα της ιρανικής ηγεσίας και, ειδικότερα, για το ενδεχόμενο φυσικής εξουδετέρωσης του Αλί Χαμενεΐ. Ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης της χώρας, φημολογείται πως έχει μάλιστα έτοιμο σχέδιο να αποδράσει στο εξωτερικό, σε περίπτωση που το αντικαθεστωτικό κίνημα ξεφύγει από τον έλεγχο.
Το… πυρηνικό δίλημμα στην Πιονγιάνγκ
Οι πυραυλικές δοκιμές που έκανε η Βόρεια Κορέα πριν περάσουν 48 ώρες από την αμερικανική επέμβαση στη Βενεζουέλα ήταν σαφώς ένας τρόπος του Κιμ Γιονγκ Ουν να πει ότι δεν είναι «Μαδούρο», εάν κάποιος κάνει τέτοιες σκέψεις. Με τις εικόνες που φρόντισε το καθεστώς να κάνουν τον γύρο του κόσμου ανακοινώθηκε πως στόχος είναι η προετοιμασία των πυρηνικών δυνάμεων της Πιονγιάνγκ για πόλεμο, αναφέροντας ότι η «γεωπολιτική κρίση» έκανε τη δοκιμή ακόμη πιο επείγουσα, σε μια σαφή αναφορά στην επίθεση των ΗΠΑ κατά της Βενεζουέλας.
Η επιχείρηση τύπου Μαδούρο αποτελεί εφιαλτικό σενάριο για την ηγεσία της Βόρειας Κορέας, η οποία από καιρό φοβάται μια τέτοια επίθεση αποκεφαλισμού. Η εκτόξευση πυραύλων μπορεί να ερμηνευθεί ως μήνυμα που σηματοδοτεί ότι η Πιονγιάνγκ διαθέτει αποτρεπτική δύναμη και πυρηνικές δυνατότητες, σε αντίθεση με τη Βενεζουέλα.
Θέλει ταυτόχρονα να τονίσει στους ηγέτες της Νότιας Κορέας αλλά και της Κίνας ότι δεν πρέπει να βάζουν στο τραπέζι την αποπυρηνικοποίηση της Βόρειας Κορέας προετοιμάζοντας παράλληλα μια επίδειξη ισχύος και στο επερχόμενο 9ο συνέδριο του κυβερνώντος κόμματος.
Μήπως κάποιοι μιμηθούν τη μέθοδο Τραμπ;
Το ένταλμα σύλληψης που εκδόθηκε την 21η Νοεμβρίου του 2024 σε βάρος του πρωθυπουργού του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου αποτέλεσε μια ιστορική εξέλιξη για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο το οποίο εδώ και 23 χρόνια αγωνίζεται να αναγνωριστούν οι αρμοδιότητές του και να αποκτήσει εξουσίες επιβολής των αποφάσεών του.
Το Διεθνές Δικαστήριο δεν έχει κανένα μέσο για να επιβάλει μια τέτοια σύλληψη. Δεν διαθέτει αστυνομική δύναμη, επομένως η σύλληψη των όποιων υπόπτων πρέπει να πραγματοποιείται από κράτος – μέλος ή κάποιο συνεργαζόμενο κράτος. Το ιδρυτικό καταστατικό του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, προβλέπει ότι και τα 124 κράτη – μέλη του ΔΠΔ υποχρεούνται από το ιδρυτικό καταστατικό του οργάνου να συλλάβουν και να παραδώσουν οποιοδήποτε άτομο υπόκειται σε ένταλμα σύλληψης, με το που θα «πατήσει πόδι» στην επικράτειά τους.
Το ρόλο του χωροφύλακα θα μπορούσε να παίξει η Τουρκία που έχοντας εκδώσει δικό της ένταλμα σύλληψης του Νετανιάχου για εγκλήματα του Ισραήλ κατά αμάχων στη Λωρίδα της Γάζας, θα μπορούσε να αποτολμήσει μια δική της «Operation Absolute Resolve» αφού και για όσους ένα τέτοιο σενάριο φαντάζει τώρα τρελό, υπάρχει η απάντηση πως εξίσου αδιανόητο ήταν και το σχέδιο που εκτέλεσε ο Τραμπ το βράδυ της 3ης Ιανουαρίου.
