Τα Χριστούγεννα έχουν τις δικές τους παραδόσεις και έθιμα και εκτός από τα παγκοσμίως γνωστά, όπως το χριστουγεννιάτικο δέντρο και η γεμιστή γαλοπούλα, υπάρχουν και άλλα παράξενα και ιδιαίτερα.
Όπως, για παράδειγμα το έθιμο στην Τσεχία να πετάνε παπούτσια για να μάθουν αν ο επόμενος χρόνος θα φέρει γάμο, έρωτα ή θα είναι μια άλλη μοναχική χρονιά.
Πώς λειτουργεί το έθιμο
Οι ανύπαντρες γυναίκες βγαίνουν έξω από το σπίτι, συνήθως στο κατώφλι ή στην αυλή. Στέκονται με την πλάτη προς την εξώπορτα και κρατούν ένα παπούτσι κατά προτίμηση με τακούνι, γιατί έτσι είναι πιο δραματικό. Με μια κίνηση το πετούν πίσω τους, χωρίς να κοιτάζουν.
Αν η μύτη του παπουτσιού πέσει στραμμένη προς την πόρτα, σημαίνει ότι η γυναίκα θα παντρευτεί σύντομα ή τουλάχιστον θα «ανοίξει» την πόρτα για έναν νέο έρωτα. Αν η φτέρνα κοιτάζει προς την πόρτα, το μήνυμα είναι σαφές: άλλη μια χρονιά χωρίς δαχτυλίδι, αλλά με ελευθερία και ανεξαρτησία.
Κάποιες εκδοχές λένε πως, αν το παπούτσι προσγειωθεί με τρόπο όχι ξεκάθαρο, σημαίνει ότι τα πράγματα θα είναι μπερδεμένα: ίσως κάποιος έρωτας από το παρελθόν επιστρέψει ή απλώς ότι ο επόμενος χρόνος θα έχει δράμα.
Από πού προέρχεται αυτή η παράδοση
Η ρίζα της συνήθειας αυτής χάνεται αιώνες πίσω, σε εποχές που οι γιορτές του Δεκεμβρίου συνδέονταν όχι μόνο με τη γέννηση του Χριστού, αλλά και με λαϊκές τελετουργίες μαντείας, γονιμότητας και τύχης.
Στην κεντρική Ευρώπη, οι γυναίκες έκαναν κάθε είδους τεστ για να προβλέψουν το μέλλον: έλιωναν κερί και το έριχναν σε νερό για να «διαβάσουν» σχήματα, άκουγαν τα γαβγίσματα των σκύλων για να μαντέψουν από ποια κατεύθυνση θα έρθει ο μέλλοντας σύζυγος, ή έβαζαν καθρέφτες κάτω από το μαξιλάρι για να «δουν» τον αγαπημένο τους στο όνειρο. (Στην Ελλάδα βάζουμε τα κουφέτα από τους δίσκους των γάμων για τον ίδιο λόγο κάτω από το μαξιλάρι, όπως και ένα κομμάτι φανουρόπιτα).
Το «ρίξιμο του παπουτσιού» όμως έμεινε, γιατί είναι απλό, αστείο και το κυριότερο, προσφέρει μια γιορτινή αδρεναλίνη. Μέσα στις γιορτές, όπου η τύχη παίρνει τη θέση του ρομαντισμού.
Το «τελετουργικό» σήμερα
Στη σύγχρονη Τσεχία, το έθιμο παραμένει μια αφορμή για γέλιο, παρέες και ένα μικρό «τεστ» τύχης.
Συχνά, μαζεύονται φίλες, βγαίνουν στο μπαλκόνι ή στο δρόμο και ρίχνουν τα παπούτσια τους όλες μαζί, γελώντας και τραβώντας βίντεο.
Το συμβολικό μήνυμα πίσω από το έθιμο
Αν το δεις πιο βαθιά, το παπούτσι, που σε ακολουθεί παντού και στηρίζει κάθε σου βήμα, γίνεται σύμβολο πορείας. Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που η παράδοση παραμένει ζωντανή. Γιατί, ακόμα κι αν δεν πιστεύεις στη μαντεία, όλοι έχουμε μέσα μας μια κρυφή επιθυμία να μάθουμε τι μας περιμένει.
Αν θέλεις να το δοκιμάσεις κι εσύ…
Δεν χρειάζεται να είσαι στην Πράγα για να συμμετέχεις. Το μόνο που χρειάζεσαι είναι:
ένα παπούτσι, μια πόρτα, και καλή διάθεση.
Στάσου με την πλάτη προς την πόρτα.
Κράτα το παπούτσι στο χέρι σου (όχι αθλητικό, για χάρη της παράδοσης).
Ρίξ’ το πίσω σου χωρίς να κοιτάξεις.
Αν δείξει προς την πόρτα υποτίθεται ότι «μπαίνεις» σε μια νέα φάση στη ζωή σου. Αν όχι, σημαίνει ότι μένεις εκεί που είσαι για λίγο ακόμα.
Στην πραγματικότητα, φυσικά, τίποτα δεν αλλάζει. Αλλά θα έχεις γελάσει, ίσως θα έχεις ευχηθεί κάτι με την καρδιά σου, κι αυτό από μόνο του είναι το νόημα των γιορτών.
