Οι «Financial Times» μιλούν για «οξεία δημογραφική κρίση»
Φαίνεται πως το δημογραφικό πρόβλημα δεν είναι αισθητό μόνο εντός, αλλά και εκτός χώρα, αφού οι Financial Times, ανέφεραν πως η μείωση των γεννήσεων στην Ελλάδα οδεύει την χώρα σε οξεία δημογραφική κρίση.
Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, κλείνουν σχολεία πάνω από το 5% του συνόλου στην ελληνική επικράτεια όχι μόνον σε απομακρυσμένα χωριά και νησιά, αλλά και σε περιοχής της της Αττικής που περιλαμβάνει την Αθήνα, όπου οι Αρχές προειδοποιούν για «δημογραφική κατάρρευση».
Όπως προκύπτει από στοιχεία του υπουργείου Παιδείας, ο αριθμός των μαθητών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα έχει συρρικνωθεί κατά πάνω από 111.000 την τελευταία επταετία, δηλαδή μια μείωση της τάξης του 19% από το 2018.
Κλείνουν 766 σχολεία
Τη φετινή χρονιά, σύμφωνα με το δημοσίευμα των FT, θα κλείσουν 766 από τα συνολικά 14.857 σχολεία της Ελλάδας καθώς δεν πληρούν το ελάχιστο νόμιμο όριο των 15 μαθητών. Τα περισσότερα είναι δημοτικά σχολεία, αν και η αναστολή λειτουργίας αυξάνεται σε όλα τα επίπεδα. Και μολονότι κάποια εξ αυτών ίσως ξαναλειτουργήσουν αν αυξηθούν οι αριθμοί των μαθητών εντός μιας τριετίας, αυτό δεν ισχύει για τα περισσότερα. Εξαιρούνται τα σχολεία σε νησιά που βρίσκονται κοντά στην Τουρκία και σε παραμεθόριες περιοχές, που παραμένουν ανοικτά ακόμη και με μικρό αριθμό μαθητών, όπως εκείνο στην Ψέριμο.
Καταρρέει το δημογραφικό
«Διατηρούμε τα σχολεία ανοιχτά με λιγότερους μαθητές απ’ ό,τι επιτρέπει κανονικά ο νόμος – μια δαπανηρή απόφαση, αλλά πιστεύουμε ότι είναι απαραίτητη», δήλωσε η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη.
Η απότομη δημογραφική παρακμή της Ελλάδας ξεκίνησε κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους της δεκαετίας του 2010. Από το 2011, οι θάνατοι υπερβαίνουν σταθερά τις γεννήσεις, ενώ από το 2001 μέχρι το 2021 ο αριθμός των γυναικών στην κύρια ηλικία τεκνοποίησης 20-40 ετών μειώθηκε κατά 500.000, ή 31%, όπως έδειξαν τα στοιχεία των απογραφών.
Η πτώση αυτή σε συνδυασμό με το brain drain, τη φυγή μορφωμένων Ελλήνων στο εξωτερικό σε αναζήτηση ενός καλύτερου μέλλοντος στην περίοδο της οικονομικής κρίσης, οδήγησε σε απότομη μείωση του αριθμού των πιθανών γονέων. Μέχρι το 2022 οι ετήσιες γεννήσεις είχαν πέσει κάτω από τις 80.000, και το 2023 οι θάνατοι ήταν σχεδόν διπλάσιοι.
Αργεί το… 1ο παιδί
Οι Ελληνίδες αποκτούν πλέον το πρώτο τους παιδί σε μέση ηλικία άνω των 32 ετών. Η γονιμότητα έχει μειωθεί στο 1,35 -από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη- και οι γεννήσεις εκτός γάμου παραμένουν σπάνιες.
Αξιωματούχοι παραδέχονται τις επιπτώσεις από το κλείσιμο σχολείων, ειδικά σε αγροτικές περιοχές, όπου ορισμένα παιδιά αναγκάζονται να διανύουν έως και 80 χλμ. τη μέρα για να παρακολουθήσουν μαθήματα. Δημογράφοι, ωστόσο, σημειώνουν ότι τα οικονομικά κίνητρα από μόνα τους είναι απίθανο να αντιστρέψουν την αρνητική αυτή τάση. «Κανένα παιδί δεν θα μείνει χωρίς πρόσβαση στην εκπαίδευση, όσο απομακρυσμένο κι αν είναι το σπίτι του», δήλωσε η υπουργός Παιδείας.
Όπως σημειώνουν οι FT, άλλες βιομηχανικές χώρες με ισχυρά συστήματα πρόνοιας και υψηλής ποιότητας φροντίδα των παιδιών, συμπεριλαμβανομένης της Δανίας και της Σουηδίας, έχουν επίσης δυσκολευτεί να αυξήσουν τα ποσοστά γονιμότητας πάνω από το επίπεδο αναπλήρωσης.
