Η στεγαστική κρίση στην Ευρωπαϊκή Ένωση φτάνει σε πρωτοφανή επίπεδα, με τις τιμές κατοικιών να εκτοξεύονται και τα ενοίκια να αυξάνονται διαρκώς, ενώ εκατομμύρια πολίτες αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες στην εύρεση στέγης. Σήμερα, 16 Δεκεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το πρώτο Σχέδιο για Προσιτή Στέγαση, με στόχο να αντιμετωπιστεί μία από τις πιο πιεστικές ανάγκες των πολιτών της ΕΕ.
Η έκταση της στεγαστικής κρίσης
Τα τελευταία 15 χρόνια:
-
Οι τιμές κατοικιών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 60%
-
Τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά σχεδόν 30%
-
Οι νέες οικοδομικές άδειες μειώθηκαν κατά 22%
-
Περίπου το 20% των κατοικιών παραμένει κλειστό
-
Σχεδόν 1,3 εκατομμύρια πολίτες είναι άστεγοι στην ΕΕ
-
Οι βραχυχρόνιες μισθώσεις σε δημοφιλείς πλατφόρμες αυξήθηκαν κατά 93% μεταξύ 2018-2024
Το αποτέλεσμα είναι ότι σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις φτάνουν μέχρι και το 20% των συνολικών κατοικιών. Από το Δουβλίνο μέχρι τη Λευκωσία, από την Αθήνα μέχρι το Όσλο, αλλά και σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς όπως η Βαρκελώνη, η Πράγα και η Βενετία, η εύρεση αξιοπρεπούς στέγης έχει γίνει πηγή άγχους για τους πολίτες.
Το Σχέδιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Το Ευρωπαϊκό Σχέδιο για Προσιτή Στέγαση προβλέπει:
-
Δημιουργία περίπου 650.000 νέων κατοικιών ανά έτος στην ΕΕ
-
Κόστος κατασκευής που εκτιμάται σε 150 δισ. ευρώ
-
Συνεργασία σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης: ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό
-
Σύσταση Συμμαχίας για τη Στέγαση για ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και αξιοποίηση τοπικών γνώσεων
Στόχος του σχεδίου είναι να γεφυρωθεί το χάσμα προσφοράς-ζήτησης, ιδίως στις αστικές περιοχές υψηλής πίεσης, και να υποστηριχθούν οι πολίτες στην εύρεση προσιτής και βιώσιμης στέγης.
Προτάσεις και μέτρα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει:
-
Κατασκευή νέων κατοικιών και ανακαίνιση υφιστάμενων
-
Μετατροπή κτιρίων σε οικονομικά προσιτές κατοικίες
-
Υιοθέτηση σύγχρονων μεθόδων κατασκευής και ψηφιακών διαδικασιών
-
Διευκόλυνση της διασυνοριακής παροχής κατασκευαστικών υπηρεσιών
-
Απλοποίηση οικοδομικών κανονισμών και διαδικασιών αδειοδότησης
Χρηματοδότηση
Η ΕΕ διαθέτει ήδη σημαντικούς πόρους για την υλοποίηση του σχεδίου:
-
Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας: 19,6 δισ. ευρώ (6,3 δισ. επιχορηγήσεις, 13,3 δισ. δάνεια)
-
Πολιτική Συνοχής: 10,4 δισ. ευρώ για ενεργειακή απόδοση και κοινωνική στέγαση
-
Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+: 4,4 δισ. ευρώ για δραστηριότητες στέγασης
-
InvestEU: 7 δισ. ευρώ για δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, 25 εκατ. ευρώ για τοπικά έργα
-
Πρόγραμμα LIFE: 138 εκατ. ευρώ για υιοθέτηση και ανάπτυξη ικανοτήτων
-
Horizon Europe: 540 εκατ. ευρώ για έρευνα και καινοτομία
Επιπλέον, προβλέπονται νέα κεφάλαια για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034, καθώς και πρόσθετη στήριξη από τα εθνικά και περιφερειακά ταμεία.
Βραχυχρόνιες μισθώσεις
Η Κομισιόν θα προτείνει και μέτρα για τη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων μέσα στο 2026, διατηρώντας τα οφέλη τους, αλλά περιορίζοντας τις αρνητικές επιπτώσεις σε τουριστικούς προορισμούς όπως:
-
Βαρκελώνη
-
Φλωρεντία
-
Βενετία
-
Βιέννη
-
Πράγα
Μέσω μίας ευρωπαϊκής εργαλειοθήκης, οι τοπικές αρχές θα μπορούν να διαχειριστούν καλύτερα την εκρηκτική αύξηση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και να προστατεύσουν τους κατοίκους.
