Κληρονομικές συμβάσεις: Ρύθμιση της περιουσίας εν ζωή
Για πρώτη φορά θεσπίζεται η δυνατότητα ο μελλοντικός κληρονομούμενος να ρυθμίζει με συμφωνία όσα αφορούν την περιουσία του πριν από τον θάνατό του. Μέσα από αυτές τις νέες «κληρονομικές συμφωνίες» θα μπορεί:
• να καθορίζει με τα παιδιά ή τον/τη σύζυγο τον τρόπο κατανομής των περιουσιακών στοιχείων
• να περιορίζει ή να αποκλείει πρόσωπα που διαφορετικά θα κληρονομούσαν
• να λαμβάνει υπόψη παλαιότερες γονικές παροχές
• να εξασφαλίζει εκείνον που θα αναλάβει τη φροντίδα του
• να μεταβιβάζει και δικαιώματα που δεν είναι υλικά, όπως πνευματική ή βιομηχανική ιδιοκτησία
Οι συμφωνίες αυτές θα υπογράφονται ενώπιον συμβολαιογράφου και θα ισχύουν για τους κληρονόμους μετά τον θάνατο.
Μεγαλύτερη προστασία για τον/τη σύζυγο: Αλλάζει η νόμιμη μοίρα
Το ποσοστό που λαμβάνει ο επιζών σύζυγος αυξάνεται από 25% σε 33,3%, ενώ τα παιδιά λαμβάνουν τα υπόλοιπα 2/3. Η φιλοσοφία της ρύθμισης είναι η ενισχυμένη προστασία του συζύγου που παραμένει στη ζωή.
Παράλληλα, αν κάποιος παραλείπεται από τη διαθήκη, δεν αποκτά δικαίωμα στο ακίνητο, αλλά δικαίωμα αποζημίωσης στο ποσοστό που θα του αναλογούσε. Έτσι αποφεύγεται ο τεμαχισμός ακινήτων που καταλήγουν να μένουν αναξιοποίητα.
Αυστηρά μέτρα για αποτροπή πλαστών διαθηκών
Οι αλλαγές στο κεφάλαιο των διαθηκών εισάγουν:
• ψηφιακή διαθήκη
• υποχρεωτική ηλεκτρονική καταχώριση
• ενισχυμένους κανόνες επιβεβαίωσης για ιδιόγραφες διαθήκες
• απαγόρευση να κληροδοτείται περιουσία μέσω ιδιόγραφης διαθήκης σε εργαζομένους γηροκομείων, οίκων ευγηρίας ή θεραπευτηρίων
Προβλέπεται επίσης ότι ιδιόγραφη διαθήκη που δημοσιεύεται δύο χρόνια μετά τον θάνατο δεν θα έχει ισχύ αν δεν κηρυχθεί κυρία από το δικαστήριο.
Νέοι κανόνες για συντάκτες διαθήκης και μάρτυρες
• Δημόσιες και μυστικές διαθήκες θα γίνονται με δύο μάρτυρες και έναν συμβολαιογράφο.
• Άτομα με σοβαρή αναπηρία λόγου θα μπορούν να συντάσσουν διαθήκη μέσω μηχανικών ή ηλεκτρονικών μέσων που αποδίδουν φωνητικά το κείμενο.
• Καταργείται η προθεσμία ενός έτους για αποποίηση από ενήλικους πλέον κληρονόμους που ήταν ανήλικοι κατά τον θάνατο.
Επανέρχεται η κληρονομική ανικανότητα λόγω εγκλήματος
Νέα ρύθμιση προβλέπει αυτοδίκαιη ανικανότητα σε περιπτώσεις που ο κληρονόμος έχει καταδικαστεί για κακούργημα κατά της ζωής, της υγείας ή της γενετήσιας ελευθερίας του διαθέτη, ενώ διευρύνονται και τα αδικήματα που οδηγούν σε δικαστική αναξιότητα.
Νέες δυνατότητες για εκτελεστή διαθήκης
Ο διαθέτης μπορεί να ορίσει εκτελεστή με καθαρά διαχειριστικές αρμοδιότητες, ώστε η κληρονομιά να διοικείται αποτελεσματικά μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες διανομής.
