«Ψωμί, παιδεία, ελευθερία», τρία αιτήματα που εκφράζουν τις θεμελιώδεις διεκδικήσεις για μια δίκαιη και δημοκρατική κοινωνία. Ειδικά το αίτημα για παιδεία, όπως φάνηκε και από την επανάσταση του 1973 στην Ελλάδα, αποτελεί πυλώνα για την κοινωνική πρόοδο και την ισότητα.
του Λύσανδρου Λυσάνδρου Συγγραφέας
Στην Κύπρο, το αίτημα αυτό παραμένει εξίσου επίκαιρο, καθώς οι πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα της εκπαίδευσης και οι αντιδράσεις απέναντι στην υπουργό Παιδείας Αθηνά Μιχαηλίδου αναδεικνύουν το βαθύτερο ζήτημα της ισότητας των φύλων και της ενεργούς ένταξης των γυναικών στην πολιτική και κοινωνική ζωή της χώρας.
Ένα από τα πιο σημαντικά και συζητημένα ζητήματα στην εκπαίδευση της Κύπρου είναι η αλλαγή του συστήματος αξιολόγησης των εκπαιδευτικών, το οποίο εισήγαγε η υπουργός Παιδείας. Η απόφαση της υπουργού να προχωρήσει σε μια αναγκαία αναβάθμιση του συστήματος αξιολόγησης έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε διάφορους τομείς της κοινωνίας, κυρίως από τους εκπαιδευτικούς, οι οποίοι προχώρησαν σε στάση εργασίας και σε διαμαρτυρία έξω από τη Βουλή των Αντιπροσώπων την Τετάρτη 19 Νοεμβρίου.
Ορισμένοι αντιδρούν έντονα, κυρίως λόγω της έντασης των αλλαγών που προτείνονται και της ανατροπής της παραδοσιακής τάξης πραγμάτων. Ωστόσο, δεν πρέπει να παραβλέψουμε το γεγονός ότι ορισμένες από αυτές τις αντιδράσεις φαίνεται να έχουν μια σεξιστική διάσταση.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της διάστασης ήταν η δήλωση του προέδρου της ΟΕΛΜΕΚ (Οργάνωση Ελλήνων Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης Κύπρου) Δημήτρη Ταλιαδώρου, στη μεσημβρινή εκπομπή του ΑΝΤ1 Κύπρου, τη Δευτέρα 17 Νοεμβρίου (επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου), όπου, σχολιάζοντας το προτεινόμενο σύστημα αξιολόγησης, είπε: «Μετά από 50 χρόνια βρέθηκε μια γυναίκα να αλλάξει το σύστημα».
Η δήλωση αυτή προκάλεσε άμεση και έντονη αντίδραση, καθώς όχι μόνο θεωρείται προσβλητική, αλλά φανερώνει μια πατριαρχική αντίληψη που βλέπει τη γυναίκα ως «ξένο σώμα» ή «αδύναμο κρίκο» στις αλλαγές, σε τομείς που παραδοσιακά κυριαρχούν οι άνδρες. Τέτοιες δηλώσεις αναπαράγουν στερεότυπα φύλου και περιορίζουν την αντίληψη της κοινωνίας για τις ηγετικές ικανότητες των γυναικών.
Παρά τις αντιδράσεις, το γεγονός ότι μια γυναίκα τολμά να ανατρέψει το κατεστημένο και να φέρει αλλαγές σε έναν τόσο κρίσιμο τομέα όπως η εκπαίδευση είναι κάτι που πρέπει να ενθαρρυνθεί, να υποστηριχθεί και να της απονεμηθούν τα εύσημα. Η Αθηνά Μιχαηλίδου, 50 χρόνια μετά, αποδεικνύει ότι οι γυναίκες όχι μόνο μπορούν να ηγηθούν, αλλά μπορούν και να είναι καταλύτες για θετικές κοινωνικές αλλαγές.
Η ισότητα των φύλων δεν είναι απλώς ένα ηθικό αίτημα, αλλά μια αναγκαιότητα για την κοινωνική πρόοδο. Ιστορικά, οι κοινωνίες που σέβονται και ενισχύουν τη θέση των γυναικών προοδεύουν και ευημερούν. Στην περίπτωση της Κύπρου, το γεγονός ότι μια γυναίκα ανέλαβε την ευθύνη των μεταρρυθμίσεων, οι οποίες παραδοσιακά θεωρούνταν «αντρική υπόθεση», αποτελεί σημείο τομής για την κοινωνία μας. Η επιμονή της υπουργού να προχωρήσει με την αλλαγή του συστήματος αξιολόγησης, παρά τις αντιστάσεις, ανοίγει νέες προοπτικές για την ισχυροποίηση του ρόλου των γυναικών στην πολιτική, στην εκπαίδευση, αλλά και σε άλλους τομείς της κοινωνίας.
