Την πρώτη της επίσημη συνάντηση με τον Έλληνα Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη θα έχει στην Αθήνα στις 16 Δεκεμβρίου, η νέα Αλβανίδα υπουργός Ευρώπης και Εξωτερικών Υποθέσεων, Ελίζα Σπιροπάλι.
Η επίσκεψη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οι δύο πλευρές επιδιώκουν να χαράξουν έναν ανανεωμένο οδικό χάρτη συνεργασίας σε κρίσιμους τομείς, όπως η οριοθέτηση της ΑΟΖ, η ενεργειακή συνεργασία και η πορεία ένταξης της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η οριοθέτηση της ΑΟΖ αποτελεί κρίσιμο ζήτημα, καθώς καθορίζει τα θαλάσσια σύνορα και την εκμετάλλευση φυσικών πόρων, όπως πετρέλαιο, φυσικό αέριο και άλλες ενεργειακές πηγές.
Στην πράξη, διασφαλίζει στην Ελλάδα πλήρη αναγνώριση των θαλάσσιων δικαιωμάτων της στο Ιόνιο, επιτρέπει με ασφάλεια την πραγματοποίηση ενεργειακών ερευνών και επενδύσεων και εξασφαλίζει ότι κάθε μελλοντική αξιοποίηση πόρων -από υδρογονάνθρακες μέχρι θαλάσσιες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας- θα γίνεται με σαφείς κανόνες και χωρίς αμφισβητήσεις από γειτονικά κράτη.
Η Ελλάδα και η Αλβανία έχουν ήδη συμφωνήσει από το 2020 να παραπέμπουν τυχόν διαφορές για την ΑΟΖ στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, αναδεικνύοντας τη δέσμευσή τους να επιλύουν τα ζητήματα μέσω διαλόγου και νομικών διαδικασιών.
Οι προηγούμενες συναντήσεις τον Ιούνιο με τον τότε Αλβανό ΥΠΕΞ, Ίγκλι Χασάνι, είχαν θέσει τα θεμέλια για στενότερη συνεργασία.
Η επίσκεψη της κ. Ελίζα Σπιροπάλι αναμένεται να δώσει νέα ώθηση στις συνομιλίες, αξιοποιώντας τη θετική δυναμική που προέκυψε από την επανεκλογή του κ. Έντι Ράμα για τέταρτη θητεία στην πρωθυπουργία της Αλβανίας.
Η σημασία της ΑΟΖ ξεπερνά την απλή οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και τη διαχείριση φυσικών πόρων. Η περιοχή έχει στρατηγικό χαρακτήρα, καθώς φιλοξενεί ενεργειακά έργα που μπορούν να αποφέρουν οφέλη και στις δύο χώρες.
Στις συζητήσεις αναμένεται να τεθούν ζητήματα όπως αγωγοί φυσικού αερίου, διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας και άλλες υποδομές που ενώνουν Ελλάδα και Αλβανία.
Η συνεργασία σε αυτούς τους τομείς μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια, να μειώσει το κόστος για τους πολίτες και να δημιουργήσει νέες ευκαιρίες για επενδύσεις.
Παράλληλα, η ενταξιακή πορεία της Αλβανίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι επίσης βασικό θέμα της συνάντησης.
Η κ. Σπιροπάλι έχει θέσει ως στόχο να ολοκληρωθούν οι ενταξιακές συνομιλίες μέχρι το έτος 2027. Πρόκειται για έναν κρίσιμο στόχο, καθώς η ένταξη στην ΕΕ θεωρείται σημαντική για την ανάπτυξη της χώρας, την πολιτική σταθερότητα και την ασφάλεια της περιοχής.
Παράλληλα, η Ελλάδα θα έχει την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το δεύτερο εξάμηνο του 2027, γεγονός που της δίνει τη δυνατότητα να υποστηρίξει ενεργά την ενταξιακή διαδικασία της Αλβανίας και να ενισχύσει την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων.
