Σε μια περίοδο κατά την οποία η Τεχνητή Νοημοσύνη, η κβαντική τεχνολογία και η ψηφιακή επιχειρηματικότητα αναδιαμορφώνουν το παγκόσμιο επιχειρηματικό τοπίο, η Ελλάδα επιδιώκει να βρεθεί στην πρώτη γραμμή της νέας εποχής. Ο Σταύρος Καλαφάτης, υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για θέματα έρευνας και καινοτομίας, μίλησε αποκλειστικά στην «Political» και τον Κώστα Νούση, με αφορμή το ταξίδι του στο Ελσίνκι ως επικεφαλής της δεύτερης ελληνικής αντιπροσωπείας νεοφυών επιχειρήσεων στο Slush, τη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή διοργάνωση, η οποία κάθε χρόνο προσελκύει το ενδιαφέρον χιλιάδων τεχνολογικών εταιρειών αλλά και επενδυτικών ταμείων που διαχειρίζονται κεφάλαια άνω των 4 τρισ. ευρώ.
Βρεθήκατε στο Ελσίνκι, όπου συμμετείχατε στο Slush. Ποιο είναι το μήνυμα που θέλησε να περάσει η χώρα μας στη διεθνή κοινότητα για το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας;
Οι ρυθμοί με τους οποίους αλλάζει ο κόσμος όπως τον γνωρίζαμε είναι πραγματικά ιλιγγιώδεις. Οι ρυθμοί που βασίζονται κατά κύριο λόγο στις νέες τεχνολογίες. Το επιχειρείν παίρνει έναν άλλον ρυθμό και διαμορφώνεται ένας άλλος τύπος του επιχειρείν, ψηφιακός, προσανατολισμένος κυρίως στις νέες τεχνολογίες που απαιτεί συνεχή εγρήγορση, ταχύτητα συνέργειας, αξιοποίηση της έρευνας, της πρώτης νέας γνώσης και συνέργειες με την αγορά. Διαμορφώνεται ένας δυναμικός, νέος επιχειρηματικός κόσμος. Σε αυτό εμείς δεν θέλουμε να είμαστε απλώς συνακόλουθοι. Θέλουμε να είμαστε συνδιαμορφωτές ως χώρα και για αυτό τα τελευταία πέντε έξι χρόνια, με συγκεκριμένες επιλογές και του ίδιου του πρωθυπουργού, προσπαθούμε να διαμορφώσουμε ένα δυναμικό οικοσύστημα, το οποίο θα βοηθήσει στο να δημιουργήσουμε μια ανταγωνιστική οικονομία στον νέο κόσμο που διαμορφώνεται.
Ποια είναι τα βασικά μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση για την ενίσχυση της καινοτομίας στην Ελλάδα;
Υπάρχουν φορολογικά κίνητρα στις εταιρείες που επενδύουν στην έρευνα. Φορολογικά κίνητρα που αφορούν νεοφυείς επιχειρήσεις. Χρηματοδοτικά εργαλεία που βοηθούν και ενθαρρύνουν τις συνέργειες μεταξύ ερευνητικών φορέων, που είναι η παραγωγή της νέας γνώσης, πανεπιστημίων αλλά και φορέων της αγοράς. Ουσιαστικά είναι κομμάτι μιας συγκεκριμένης πολιτικής με εμπροσθοβαρή χαρακτηριστικά.
Πριν από μερικούς μήνες ο πρωθυπουργός είχε ανακοινώσει την Golden Visa για τεχνολογικές εταιρείες. Υπάρχει η ίδια αποδοχή που υπήρχε για τη χρυσή βίζα για επενδύσεις στα ακίνητα;
Υπάρχει πολύ ενδιαφέρον, αλλά νομίζω ότι η μεγαλύτερη μεταρρύθμιση που γίνεται και θα αλλάξει δομικά και την προετοιμασία της χώρας αλλά και την πορεία της προς τη νέα εποχή δεν είναι μόνο τα συγκεκριμένα μέτρα, όπως η Golden Visa, αλλά και η δημιουργία ενός υπουργείου αυτόνομου, που θα αφορά τις επιστήμες, την έρευνα και την καινοτομία, γιατί αυτός είναι και ο πιο ασφαλής δρόμος για να οικοδομήσουμε ένα υγιές οικοσύστημα.
Ποιος είναι ο ρόλος των startups αλλά και των πιο ώριμων επιχειρήσεων στη νέα ψηφιακή εποχή και πώς το υπουργείο σχεδιάζει να στηρίξει την υιοθέτηση προηγμένων τεχνολογιών στην ελληνική οικονομία;
Οι startups είναι ένα σημαντικό δυναμικό στοιχείο του οικοσυστήματος που διαμορφώνεται. Οι νεοφυείς επιχειρήσεις δίνουν τη δυνατότητα σε κυρίως νέους επιχειρηματίες να βασίζονται στις νέες τεχνολογίες και να διαμορφώσουν το δικό τους όραμα. Δεν είναι μόνο οι startups, είναι και οι εταιρείες οι οποίες έχουν εδραιωθεί αρκετά χρόνια και οφείλουν να εντάξουν μέσα στις λειτουργίες τους αλλά και στο αναπτυξιακό τους πρόγραμμα τις νέες τεχνολογίες. Δεν είναι μόνο οι νεοφυείς επιχειρήσεις που θα αλλάξουν τον επιχειρηματικό κόσμο όπως τον ξέραμε. Είναι η δυνατότητα μεγάλων επιχειρήσεων αλλά και μεσαίων επιχειρήσεων να υιοθετήσουν τις νέες τεχνολογίες, όπως είναι η κβαντική, η ρομποτική, η Τεχνητή Νοημοσύνη, ώστε να μπορέσουν και εκείνες να γίνουν πιο ανταγωνιστικές. Και αυτό είναι κάτι που ως υπουργείο το σχεδιάζουμε. Να παντρέψουμε ουσιαστικά τις ανάγκες των επιχειρήσεων με τα ερευνητικά κέντρα, που είναι η παραγωγή της πρώτης γνώσης όσον αφορά τη χρήση των νέων τεχνολογιών.
Οι ξένες επενδύσεις στη χώρα μας συνεχώς αυξάνονται. Πόσες από αυτές είναι τεχνολογικού χαρακτήρα και σε ποιους τομείς στρέφονται;
Ο πιο σημαντικός τομέας όπου προσανατολίζονται οι επενδύσεις είναι κυρίως τα data centers. Κυρίως λόγω της ευρείας χρήσης της Τεχνητής Νοημοσύνης χρειάζονται οι αντίστοιχες «δεξαμενές» υπολογιστικής ισχύος. Έχουμε προχωρήσει με το «AI Pharos», τον υπερυπολογιστή. Σχεδιάζουμε να γίνουν αντίστοιχες επενδύσεις και στη Δυτική Μακεδονία, που προδιαθέτει και προϋποθέτει κάποιες υποδομές στα data centers, τα οποία είναι το πιο βασικό κομμάτι που μπορεί κάποιος να σκεφτεί ως νέου είδους επένδυση, προσαρμοσμένη στις νέες τεχνολογίες.
