Η ρύθμιση εστιάζει κυρίως στις οικοδομικές άδειες που είχαν ακυρωθεί με δικαστικές αποφάσεις ή προσβληθεί έως τις 11 Δεκεμβρίου 2024
Το Συμβούλιο της Επικρατείας έδωσε στη δημοσιότητα το σκεπτικό πίσω από την έγκριση του προεδρικού διατάγματος που αφορά τον Νέο Οικοδομικό Κώδικα (ΝΟΚ). Η ρύθμιση εστιάζει κυρίως στις οικοδομικές άδειες που είχαν ακυρωθεί με δικαστικές αποφάσεις ή προσβληθεί έως τις 11 Δεκεμβρίου 2024, εισάγοντας έναν μηχανισμό περιβαλλοντικού ισοδυνάμου για την εκ νέου έκδοσή τους.
Σύμφωνα με το ΣτΕ, η «επανέκδοση των παραπάνω οικοδομικών αδειών προϋποθέτει την ολοκλήρωση περιβαλλοντικού προελέγχου του σχεδίου, που εκπονείται, σε τοπικό επίπεδο, ή, εάν χρειάζεται, στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων».
Τι αναφέρει η ανακοίνωση του ΣτΕ
«Με το 135/2025 πρακτικό επεξεργασίας του Ε΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (Προέδρος: Ρ. Γιαννουλάτου, Σύμβουλος, Εισηγητής: Α. Σκούφαλος, Πάρεδρος) κρίθηκε νόμιμο σχέδιο προεδρικού διατάγματος, το οποίο καταρτίστηκε ύστερα από τις 146-149/2025 αποφάσεις της Ολομελείας του Δικαστηρίου σχετικά με την αντισυνταγματικότητα του συστήματος κινήτρων του ΝΟΚ.
Το σχέδιο διατάγματος καταρτίστηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 5197/2025, με το άρθρο 68 του οποίου θεσπίστηκε μηχανισμός περιβαλλοντικού ισοδυνάμου για την αντιμετώπιση της χρήσης κινήτρων και προσαυξήσεων βάσει οικοδομικών αδειών που είχαν εκδοθεί πριν από την έκδοση των παραπάνω ακυρωτικών αποφάσεων του Δικαστηρίου. Πρόκειται, ιδίως, για τις οικοδομικές άδειες που είτε έχουν ακυρωθεί με δικαστική απόφαση είτε είχαν προσβληθεί μέχρι την 11.12.2024, άρα καταλαμβάνονται από την αντισυνταγματικότητα που διέγνωσε το Δικαστήριο και είναι πολύ πιθανό να ακυρωθούν.
Ο μηχανισμός περιλαμβάνει Ειδικό Σχέδιο Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ), το οποίο χρηματοδοτείται από ποσά περιβαλλοντικού ισοδυνάμου που καταβάλλουν οι ενδιαφερόμενοι, και επανέκδοση των οικοδομικών αδειών με διαδικασία που διαφοροποιείται ανάλογα με το αν έχει ολοκληρωθεί ή όχι ο φέρων οργανισμός της οικοδομής.
Το Ε΄ Τμήμα, επαναλαμβάνοντας νομολογία του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου, δέχθηκε ότι, στην περίπτωση εννόμων σχέσεων που έχουν κριθεί αμετακλήτως με δικαστικές αποφάσεις, ο νομοθέτης δεν κωλύεται να ρυθμίσει εκ νέου τις σχέσεις αυτές με γενικούς κανόνες δικαίου. Κατά συνέπεια, το νέο σύστημα κρίθηκε συμβατό με το Σύνταγμα, καθώς η επανέκδοση των αδειών θα βασίζεται σε διαφορετικό νομοθετικό καθεστώς, το οποίο έχει γενική και αντικειμενική εφαρμογή, χωρίς να επιλύει μεμονωμένες υποθέσεις.
Ωστόσο, όπως υπογραμμίζεται, η επανέκδοση των οικοδομικών αδειών θα γίνεται μόνο μετά την ολοκλήρωση περιβαλλοντικού προελέγχου ή, εφόσον απαιτείται, στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων».
