Πραγματική οικονομία και νοικοκυριά ήδη βιώνουν τις επιπτώσεις του έντονου ενεργειακού σοκ που πυροδοτεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, με τις τιμές του πετρελαίου να κινούνται από χθες σε επίπεδα άνω των 110 έως και των 119 δολαρίων το βαρέλι.
Οπως μεταδίδει το Reuters, οι διακυμάνσεις που καταγράφονται είναι ακραίες μέσα σε λίγες ώρες, καθώς οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές σε Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Κουβέιτ έχουν περιορίσει την παραγωγή και τις ροές ενέργειας.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από την ουσιαστική «παράλυση» των Στενών του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου, δημιουργώντας τον μεγαλύτερο κίνδυνο διαταραχής εφοδιασμού των τελευταίων δεκαετιών.
Παράλληλα, οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτινάσσονται σε υψηλά ετών, ενώ οι αγορές καταγράφουν έντονη νευρικότητα, με φόβους ακόμη και για στασιμοπληθωρισμό σε παγκόσμιο επίπεδο.
Συγκεκριμένα σήμερα, το μεσημέρι της Πέμπτης, 19/3, το αργό πετρέλαιο Brent, το διεθνές ορόσημο τιμών, αυξήθηκε στα 116,38 δολάρια ανά βαρέλι, από επίπεδα κάτω των 73 δολαρίων ανά βαρέλι την παραμονή του πολέμου.
Το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς για τις τιμές φυσικού αερίου TTF κατέγραψε άνοδο 24% επίσης σήμερα, Πέμπτη.
Ελλάδα: «κύμα» ακρίβειας στα καύσιμα
Η διεθνής άνοδος μεταφέρεται ήδη στην ελληνική αγορά. Η τιμή της αμόλυβδης στην Αθήνα πλησιάζει τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ σε νησιά και απομακρυσμένες περιοχές έχει ήδη ξεπεράσει το όριο αυτό.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλά πρατήρια δεν αναρτούν στις πινακίδες τους τιμές για το πετρέλαιο θέρμανσης, αναφέροντας ότι οι ανατιμήσεις είναι καθημερινές πλέον και δεν μπορούν να δεσμευθούν στους πελάτες τους. Χαρακτηριστικά το πετρέλαιο θέρμανσης έφθανε την Τετάρτη, 18/3 έως και 1,60 ευρώ το λίτρο, χωρίς οι πελάτες να μπορούν να “κλείσουν” την τιμή για παράδοση σήμερα, Πέμπτη.
Το αυξημένο κόστος ενέργειας συμπαρασύρει συνολικά τις τιμές, επιβαρύνοντας μεταφορές, τρόφιμα και υπηρεσίες, την ώρα που οι καταναλωτές προσπαθούν να περιορίσουν τις δαπάνες τους σε ένα περιβάλλον διαρκούς ακρίβειας.
Αναλυτές: σενάρια για εκτόξευση έως και 150–200 δολάρια
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η αγορά παραμένει εξαιρετικά ευάλωτη. Αν η σύγκρουση συνεχιστεί ή υπάρξει πλήρης διακοπή των ροών από τον Περσικό Κόλπο, οι τιμές θα μπορούσαν να εκτιναχθούν ακόμη και στα 150 δολάρια ή και υψηλότερα, με ορισμένα σενάρια να φτάνουν έως και τα 200 δολάρια.
Ήδη, η απώλεια παραγωγής υπολογίζεται σε εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, γεγονός που ενισχύει τις πιέσεις και αυξάνει τον κίνδυνο ύφεσης, καθώς ιστορικά τέτοια ενεργειακά σοκ έχουν οδηγήσει σε οικονομικές κρίσεις.
Το βασικό συμπέρασμα των αγορών είναι σαφές: η πορεία των τιμών δεν θα κριθεί από την οικονομία, αλλά από τον πόλεμο. Και όσο η γεωπολιτική ένταση παραμένει υψηλή, η ενέργεια θα συνεχίσει να αποτελεί τον βασικό παράγοντα αβεβαιότητας όχι μόνον γαι τις τιμές της ενέργειας αλλά για την ίδια την παγκόσμια οικονομία.
