Έρευνα της NielsenIQ που πραγματοποιήθηκε εν μέσω της σύρραξης στη Μέση Ανατολή, το διάστημα 9-12 Μαρτίου, δείχνει ότι το 57% των Ελλήνων καταναλωτών δηλώνει ανήσυχο, ενώ το 27% βιώνει έντονο στρες για το τι θα ακολουθήσει. Το 13% εκφράζει θυμό, με μόλις ένα 3% να παραμένει αδιάφορο. Το κλίμα αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα τόσο στην ψυχολογία όσο και στις πρώτες αντιδράσεις της αγοράς.
Την ίδια στιγμή, το 72% των καταναλωτών δηλώνει ότι έχει προσαρμόσει τις συνήθειές του. Το 35% περιορίζει τις δαπάνες και το 25% μειώνει τις εξόδους του. Παράλληλα, ένα 10% έχει προχωρήσει σε αποθεματοποίηση βασικών προϊόντων. Οι βασικές ανησυχίες εστιάζουν σε πιθανές ανατιμήσεις (22%) και ελλείψεις (19%), ενώ η γεωπολιτική κλιμάκωση και η αύξηση των τιμών καυσίμων προβληματίζουν το 16% και το 14% αντίστοιχα.
Μετατόπιση προτεραιοτήτων
Σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο, καταγράφεται σαφής μετατόπιση προτεραιοτήτων. Πριν την κρίση, οι καταναλωτές ανησυχούσαν κυρίως για το αυξημένο κόστος τροφίμων (45%), τους λογαριασμούς ενέργειας (21%) και την κάλυψη βασικών αναγκών (17%). Σήμερα, η ανησυχία διευρύνεται και περιλαμβάνει τον φόβο διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα και γενικότερης αστάθειας στην αγορά.
Σύμφωνα με όσα ανέφεραν εχθές Τετάρτη στελέχη της NielsenIQ κατά τη διάρκεια ημερίδας, η καταναλωτική συμπεριφορά εξελίσσεται σε τέσσερα στάδια: σοκ, συνειδητοποίηση, προσαρμογή και επανεκκίνηση. Στην παρούσα φάση, η αγορά φαίνεται να βρίσκεται ακόμη στο πρώτο στάδιο, με άμεσες και έντονες αντιδράσεις.
Μόνο το 13% διαπιστώνει βελτίωση οικονομικής κατάστασης
Το οικονομικό περιβάλλον παραμένει πιεστικό: το 57% των νοικοκυριών δηλώνει ότι το εισόδημά του καλύπτει μόλις τις βασικές ανάγκες, ενώ μόνο το 13% διαπιστώνει βελτίωση της οικονομικής του κατάστασης.
Ωστόσο, οι καταναλωτές προσαρμόζονται ενεργά. Το 68% παρακολουθεί στενά τις τιμές, το 76% αναζητά προσφορές, φυλλάδια και κουπόνια, ενώ σχεδόν 8 στους 10 προσπαθούν συστηματικά να αγοράζουν στη χαμηλότερη δυνατή τιμή.
Παράλληλα, ένας στους δύο λειτουργεί με αυστηρό προϋπολογισμό για τα βασικά είδη. Η συμπεριφορά αυτή συνδέεται άμεσα με την πορεία των τιμών.
Σύμφωνα με στοιχεία της NielsenIQ για την αγορά ταχυκίνητων καταναλωτικών προϊόντων (FMCG) την περίοδο 2006-2025, οι όγκοι πωλήσεων παραμένουν σχεδόν σταθεροί, την ώρα που η μέση τιμή έχει αυξηθεί κατά 30%. Έτσι, η αξία της αγοράς ενισχύεται κυρίως λόγω ανατιμήσεων, σε ένα περιβάλλον που έχει διαμορφωθεί από διαδοχικές κρίσεις, πανδημίες και πληθωριστικές πιέσεις.
Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι σαφής: η αγορά των σούπερ μάρκετ διατηρεί τον όγκο της, αλλά η αξία της αυξάνεται, με τους καταναλωτές να γίνονται ολοένα και πιο προσεκτικοί, να αναζητούν ευκαιρίες και να διαχειρίζονται με αυστηρότητα τα οικονομικά τους. Η κρίση στη Μέση Ανατολή φαίνεται να επιταχύνει περαιτέρω αυτή την τάση.
