Η διατήρηση χαμηλών τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου αποτελεί την «πρώτη προτεραιότητα» της αμερικανικής κυβέρνησης εν μέσω του πολέμου με το Ιράν, δήλωσε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, την ώρα που η αντιπαράθεση Ουάσιγκτον–Τεχεράνης παραμένει χωρίς προοπτική άμεσης συμφωνίας και η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να προκαλεί έντονη ανησυχία στις αγορές.
«Στόχος νούμερο ένα είναι να διατηρήσουμε το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο φθηνά για τους Αμερικανούς σε ολόκληρη τη χώρα», δήλωσε ο Vance σε συνέντευξή του στο Fox News, επισημαίνοντας ότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει σημαντικά από τα υψηλά των πρώτων ημερών του πολέμου.
Ως δεύτερη προτεραιότητα έθεσε τη διασφάλιση ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.
Η δήλωση του Αμερικανού αντιπροέδρου έρχεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη συγκυρία για τους Αμερικανούς καταναλωτές. Η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ παραμένει πάνω από τα 4 δολάρια το γαλόνι, με την AAA να επισημαίνει ότι ο Αύγουστος του 2026 καταγράφει τις υψηλότερες τιμές βενζίνης που έχουν καταγραφεί ποτέ για τον συγκεκριμένο μήνα.
Στις 13 Αυγούστου, η μέση πανεθνική τιμή έφθασε τα 4,06 δολάρια το γαλόνι, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ τόσο αργά μέσα στο έτος.
Το Ορμούζ κρατά ψηλά το πετρέλαιο
Παρά τις πιέσεις από την αύξηση των αμερικανικών αποθεμάτων, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου παραμένουν ιδιαίτερα ευαίσθητες στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Το πρωί της Παρασκευής, το Brent διαπραγματευόταν περίπου στα 87,70 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) στα 82,38 δολάρια, με τους δύο δείκτες να οδεύουν προς εβδομαδιαία άνοδο περίπου 4%.
Βασικός παράγοντας είναι η εξαιρετικά περιορισμένη κίνηση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, η οποία παραμένει σε επίπεδα που δεν έχουν καταγραφεί εδώ και περίπου δύο μήνες.
Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον έχει προειδοποιήσει ότι μπορεί να διατηρήσει «επ’ αόριστον» τον ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση στην παγκόσμια αγορά.
Η εξέλιξη αυτή λειτουργεί ως αντίβαρο στα στοιχεία που υπό κανονικές συνθήκες θα ασκούσαν πτωτική πίεση στις τιμές. Τα αμερικανικά εμπορικά αποθέματα αργού αυξήθηκαν κατά περισσότερα από 17,4 εκατ. βαρέλια την περασμένη εβδομάδα, γεγονός που κανονικά θα ενίσχυε τις προσδοκίες για χαμηλότερες τιμές.
Ωστόσο, η γεωπολιτική αβεβαιότητα εξακολουθεί να υπερισχύει.
«Παρά τα πτωτικά στοιχεία για τα αποθέματα αργού, το ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον εμποδίζει μια μεγαλύτερη υποχώρηση των τιμών», σημείωσε η Susan Bell, ανώτερη αντιπρόεδρος της Rystad Energy.
Η αγορά πλησιάζει σε κρίσιμο σημείο
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με αναλυτές, μπορεί να μην βρίσκεται πλέον τόσο στο ίδιο το αργό πετρέλαιο όσο στα διυλισμένα προϊόντα, κυρίως το ντίζελ, το gasoil και το αεροπορικό καύσιμο.
Οι διαταραχές στη λειτουργία διυλιστηρίων στη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία, σε συνδυασμό με τη μειωμένη διαθεσιμότητα και την υψηλή καλοκαιρινή ζήτηση, έχουν οδηγήσει τα περιθώρια διύλισης σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα ότι, παρά την αύξηση της παγκόσμιας διυλιστικής παραγωγής τον Ιούλιο, η συνολική επεξεργασία αργού παρέμεινε σχεδόν 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα χαμηλότερη από τα επίπεδα έναν χρόνο νωρίτερα.
Παράλληλα, οι παγκόσμιες θαλάσσιες μεταφορές πετρελαϊκών προϊόντων μειώθηκαν κατά περίπου 3,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα, κυρίως λόγω της σημαντικής υποχώρησης των εξαγωγών ντίζελ και αεροπορικών καυσίμων από τη Ρωσία και τη Μέση Ανατολή.
Την ίδια στιγμή, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώνονται σταδιακά, παρά τις μεγάλες ποσότητες που διοχετεύθηκαν στην αγορά από στρατηγικά αποθέματα.
Το κρίσιμο ορόσημο: Σεπτέμβριος–Οκτώβριος
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν η κυκλοφορία στα Στενά του Ορμούζ παραμείνει σοβαρά περιορισμένη για μερικές ακόμη εβδομάδες, η αγορά μπορεί να φτάσει σε ένα «σημείο καμπής» στα τέλη Σεπτεμβρίου ή στις αρχές του τέταρτου τριμήνου.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, η εξάντληση των διαθέσιμων αποθεμάτων θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομη άνοδο των τιμών.
Ο Kieran Tompkins, ανώτερος οικονομολόγος για το κλίμα και τα εμπορεύματα στην Capital Economics, εκτιμά ότι εάν το Ορμούζ παραμείνει κλειστό και τα αποθέματα στις χώρες του ΟΟΣΑ συνεχίσουν να μειώνονται γρήγορα, η αγορά θα μπορούσε να οδηγηθεί σε κρίσιμο σημείο στις αρχές του τέταρτου τριμήνου.
Σε αυτή την περίπτωση, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν προς τα 120–140 δολάρια το βαρέλι, σύμφωνα με την εκτίμησή του.
Η Κίνα επιστρέφει στην αγορά
Ένας ακόμη παράγοντας που μπορεί να εντείνει τις πιέσεις είναι η επιστροφή της Κίνας σε υψηλότερες εισαγωγές αργού.
Οι κινεζικές αγορές είχαν λειτουργήσει ως «φρένο» στις τιμές κατά το δεύτερο τρίμηνο, καθώς οι εισαγωγές είχαν υποχωρήσει σε χαμηλά επίπεδα. Ωστόσο, τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι η Κίνα αρχίζει και πάλι να αυξάνει τις αγορές της.
Έτσι, η αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με δύο αντίθετες δυνάμεις: από τη μία, η παρατεταμένη κρίση και οι υψηλές τιμές μπορούν να περιορίσουν τη ζήτηση, ενώ από την άλλη, η συρρίκνωση των αποθεμάτων, η αυξημένη κινεζική ζήτηση και η περιορισμένη ροή μέσω Ορμούζ δημιουργούν συνθήκες για νέα άνοδο των τιμών.
Οι αγορές περιμένουν το Ορμούζ
Προς το παρόν, οι αγορές φαίνεται να αντιδρούν περισσότερο στις δηλώσεις και τις εξελίξεις γύρω από το Ορμούζ παρά στα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς.
Το Ιράν έχει δηλώσει ότι τα Στενά θα παραμείνουν κλειστά έως ότου οι ΗΠΑ τερματίσουν τον πόλεμο και ικανοποιήσουν τις απαιτήσεις της Τεχεράνης. Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ έχουν «πλήρη έλεγχο» του Ορμούζ.
Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά που παραμένει εξαιρετικά ευμετάβλητη.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές, όσο δεν αποκαθίσταται η ελεύθερη ναυσιπλοΐα και δεν αυξάνεται εμφανώς η παραγωγή, η μεταβλητότητα αναμένεται να παραμείνει κυρίαρχο χαρακτηριστικό της αγοράς.
Και ενώ ο Vance επιμένει ότι η Ουάσιγκτον θέλει φθηνό πετρέλαιο και φυσικό αέριο για τους Αμερικανούς, η παρατεταμένη κρίση στα Στενά του Ορμούζ δημιουργεί έναν ολοένα μεγαλύτερο κίνδυνο: εάν οι ροές δεν αποκατασταθούν σύντομα, το σημερινό επίπεδο των περίπου 87 δολαρίων για το Brent μπορεί να αποδειχθεί προσωρινό και η αγορά να βρεθεί αντιμέτωπη με πολύ υψηλότερες τιμές μέσα στους επόμενους μήνες.
