Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, σε συντονισμό με το Κίεβο, εργάζονται πάνω σε ένα σχέδιο 12 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, στη βάση των σημερινών γραμμών του μετώπου. Το σχέδιο αυτό έρχεται ως απάντηση στις νέες απαιτήσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, που ζητά την παράδοση ουκρανικών εδαφών ως αντάλλαγμα για την ειρήνη.
Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Bloomberg, η εφαρμογή του σχεδίου θα εποπτεύεται από ένα “Συμβούλιο Ειρήνης” υπό την προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιχειρεί να αναλάβει ρόλο μεσολαβητή στη μεγαλύτερη σύγκρουση της Ευρώπης από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το περιεχόμενο του σχεδίου
Το σχέδιο προβλέπει ότι μόλις Ρωσία και Ουκρανία αποδεχθούν κατάπαυση του πυρός, οι δύο πλευρές θα δεσμευθούν να σταματήσουν κάθε εδαφική προέλαση.
Μεταξύ των σημείων περιλαμβάνονται:
Επιστροφή όλων των απαχθέντων παιδιών,
- Ανταλλαγές αιχμαλώτων,
- Εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία,
- Χρηματοδότηση για την ανοικοδόμηση,
- Και ένας ταχύς “δρόμος” ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η άρση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας θα πραγματοποιηθεί σταδιακά, ενώ τα 300 δισ. δολάρια των παγωμένων ρωσικών αποθεμάτων θα αποδεσμευτούν μόνο εφόσον η Μόσχα συμβάλει οικονομικά στην ανασυγκρότηση της Ουκρανίας.
Σε περίπτωση που η Ρωσία παραβιάσει ξανά τη συμφωνία, οι κυρώσεις θα επανέλθουν αυτόματα.
Παράλληλα, το σχέδιο προβλέπει διαπραγματεύσεις για το καθεστώς των κατεχόμενων εδαφών, χωρίς όμως καμία ευρωπαϊκή χώρα ή η ίδια η Ουκρανία να τα αναγνωρίζει νομικά ως ρωσικά.
Οι πηγές που επικαλείται το Bloomberg επισημαίνουν ότι το κείμενο παραμένει σε φάση οριστικοποίησης και ενδέχεται να υπάρξουν αλλαγές, ενώ το τελικό κείμενο θα χρειαστεί έγκριση από την Ουάσιγκτον.
Η γραμμή Τραμπ και οι επαφές με Πούτιν – Ζελένσκι
Η πρωτοβουλία κινείται στη γραμμή του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει ζητήσει επανειλημμένα “πάγωμα” του πολέμου στις υπάρχουσες γραμμές. Μετά την πρόσφατη τηλεφωνική του επικοινωνία με τον Πούτιν και τη συνάντησή του με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι στον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε πως «αρκετό αίμα έχει χυθεί – σταματήστε τώρα στις γραμμές του μετώπου και αφήστε τις διαπραγματεύσεις να συνεχιστούν αργότερα».
Ο Τραμπ δεν αναφέρθηκε στα αιτήματα του Κιέβου για πρόσθετη στρατιωτική ή ενεργειακή βοήθεια, ενώ —όπως μεταδίδουν αμερικανικά δίκτυα— παρότρυνε έντονα τον Ζελένσκι να αποδεχθεί μια συμφωνία ειρήνης, επικαλούμενος τη στρατιωτική υπεροχή της Ρωσίας.
Παρά τις προθέσεις, ωστόσο, το Reuters αναφέρει ότι η προγραμματισμένη σύνοδος κορυφής Τραμπ–Πούτιν στη Βουδαπέστη φαίνεται να απομακρύνεται, καθώς δεν έχει καθοριστεί ούτε ημερομηνία ούτε ατζέντα.
Το ίδιο ισχύει και για τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και Σεργκέι Λαβρόφ, η οποία παραμένει στον αέρα, παρά την τηλεφωνική τους επικοινωνία.
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε ότι «η προετοιμασία είναι δύσκολη και καμία ημερομηνία δεν έχει οριστεί», επισημαίνοντας πως «δεν μπορεί να αναβληθεί κάτι που δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί».
Ευρωπαϊκή στήριξη και επιφυλάξεις
Οι ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίζονται διατεθειμένοι να στηρίξουν το σχέδιο ειρήνης, εφόσον διασφαλιστεί ότι δεν θα νομιμοποιήσει τις εδαφικές κατακτήσεις της Ρωσίας.
Η λεγόμενη «Συμμαχία των Προθύμων» θα συνεδριάσει την Παρασκευή, ενώ στη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες θα εξεταστούν τόσο νέες κυρώσεις κατά της Μόσχας όσο και η αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Παρά τις διεργασίες, οι διπλωμάτες στις Βρυξέλλες δεν διακρίνουν ένδειξη μεταστροφής του Πούτιν.
Όπως σημειώνουν, ο Ρώσος πρόεδρος επιμένει να απαιτεί πλήρη παράδοση της περιοχής του Ντονμπάς — Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ — ενώ παραμένει ασαφές αν προτίθεται να προσφέρει ανταλλάγματα στις περιοχές Ζαπορίζια και Χερσώνα.
Ο Ζελένσκι, αν και επικρίνει τη Βουδαπέστη ως τόπο συνάντησης λόγω της στάσης Όρμπαν, δηλώνει πρόθυμος να συμμετάσχει «αν αυτό φέρει την ειρήνη».
«Έχουμε πλησιάσει περισσότερο σε ένα πιθανό τέλος του πολέμου», είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «ο Πρόεδρος Τραμπ θέλει να χρησιμοποιήσει τη δυναμική της Μέσης Ανατολής για να σταματήσει τον πόλεμο της Ρωσίας εναντίον μας».
