Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Yamaguchi στην Ιαπωνία ανακοίνωσαν ότι κατάφεραν να φωτίσουν ένα από τα πιο διάσημα μυστήρια της ζωικής φυσιολογίας: τον τρόπο με τον οποίο οι γάτες στρίβουν στον αέρα και προσγειώνονται σχεδόν πάντα στα πόδια τους.
Η ικανότητα αυτή, γνωστή εδώ και αιώνες ως «το πρόβλημα της πτώσης της γάτας», απασχολεί επιστήμονες ήδη από τον 19ο αιώνα, όταν οι φυσικοί παρατήρησαν ότι τα αιλουροειδή μπορούν να περιστραφούν χωρίς να παραβιάζουν τους νόμους της φυσικής. Για δεκαετίες, ο μηχανισμός πίσω από αυτό το φαινομενικά μαγικό ακροβατικό παρέμενε ασαφής.
Η νέα μελέτη που αλλάζει τα δεδομένα
Στη δημοσίευσή τους στο The Anatomical Record, οι Ιάπωνες ερευνητές εξέτασαν τη σπονδυλική στήλη πέντε γατών και ανακάλυψαν ότι το «κλειδί» βρίσκεται στη θωρακική μοίρα — το τμήμα της πλάτης ανάμεσα στους ώμους και τη μέση. Το συγκεκριμένο σημείο αποδείχθηκε σχεδόν τρεις φορές πιο εύκαμπτο από την οσφυϊκή περιοχή.
Αυτή η υπερ-ευκαμψία επιτρέπει στη γάτα να στρίβει τον άνω κορμό της με ταχύτητα που θυμίζει αθλητή καλλιτεχνικού πατινάζ σε κλειστή περιστροφή. Μέσα σε κλάσματα του δευτερολέπτου, το σώμα της ευθυγραμμίζεται ώστε τα πόδια να στραφούν προς το έδαφος.
Ο επικεφαλής της έρευνας, Δρ. Yasuo Higurashi, εξηγεί ότι η θωρακική μοίρα «λειτουργεί σαν μοχλός» που βοηθά και την οσφυϊκή περιοχή να ακολουθήσει την κίνηση, επιτρέποντας στο ζώο να προσανατολιστεί σωστά πριν από την πρόσκρουση.
Τι δείχνουν τα βίντεο των πτώσεων
Οι επιστήμονες ανέλυσαν επίσης βίντεο δύο ενήλικων γατών που έπεσαν από ύψος ενός μέτρου. Και στις δύο περιπτώσεις, το μπροστινό μέρος του σώματος ολοκλήρωσε την περιστροφή του ελάχιστα πριν από τα πίσω πόδια — μια κίνηση που επιβεβαιώνει το λεγόμενο «μοντέλο αναδίπλωσης και στροφής».
Το αντανακλαστικό ανόρθωσης
Η ικανότητα αυτή δεν είναι επίκτητη· εμφανίζεται ήδη από την ηλικία των τριών εβδομάδων και ολοκληρώνεται πλήρως στις επτά. Το εσωτερικό αυτί της γάτας λειτουργεί σαν φυσική πυξίδα, επιτρέποντας στο ζώο να αντιλαμβάνεται ποια πλευρά είναι προς τα πάνω.
Σε συνδυασμό με τη μοναδική σκελετική δομή — απουσία κλείδας και 30 εξαιρετικά ευέλικτοι σπόνδυλοι — η γάτα μπορεί να διορθώσει τη θέση της ακόμη και σε ελεύθερη πτώση.
Γιατί δεν είναι όλες οι πτώσεις ίδιες
Παρότι οι γάτες έχουν εντυπωσιακές ικανότητες, δεν είναι άτρωτες. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι πτώσεις από πολύ μεγάλα ύψη μπορεί να είναι λιγότερο επικίνδυνες από μεσαία ύψη, επειδή το ζώο έχει περισσότερο χρόνο να ολοκληρώσει την περιστροφή και να χαλαρώσει το σώμα του πριν την πρόσκρουση.
Το 1987, έρευνα στη Νέα Υόρκη έδειξε ότι το 90% των γατών που έπεσαν από ψηλά κτίρια επέζησαν — αν και πολλές υπέστησαν σοβαρούς τραυματισμούς. Ενδιαφέρον είναι ότι οι γάτες που έπεσαν από επτά έως 32 ορόφους είχαν καλύτερη έκβαση από εκείνες που έπεσαν από δύο έως έξι.
Το παράδοξο της βουτυρωμένης γάτας
Η λαϊκή φαντασία δεν θα μπορούσε να αφήσει το φαινόμενο χωρίς χιούμορ. Έτσι γεννήθηκε το «Buttered Cat Paradox»: τι θα συνέβαινε αν κάποιος κολλούσε ένα βουτυρωμένο τοστ στην πλάτη μιας γάτας και την άφηνε να πέσει;
Το τοστ τείνει να προσγειώνεται με τη βουτυρωμένη πλευρά προς τα κάτω, ενώ η γάτα προσγειώνεται στα πόδια της. Το υποθετικό παράδοξο υποστηρίζει ότι το ζώο θα άρχιζε να περιστρέφεται ασταμάτητα, αιωρούμενο λίγο πάνω από το έδαφος — μια χιουμοριστική υπενθύμιση ότι η φυσική μπορεί να γίνει και διασκεδαστική.
