Ένταση και ανασφάλεια κυριεύουν πολλές περιοχές του Μεξικού, μετά τον θάνατο του γνωστού βαρόνου των ναρκωτικών Νεμέσιο Οσεγκέρα, ευρέως γνωστού ως «Ελ Μέντσο» — ηγέτη του πανίσχυρου Jalisco New Generation Cartel (CJNG), ενός από τα πιο ισχυρά και βίαια καρτέλ στη χώρα. Η είδηση της εκτέλεσης του Οσεγκέρα σε στρατιωτική επιχείρηση έφερε απότομα κύματα βίας και αντεκδικήσεων, με υποστηρικτές του να πραγματοποιούν επιθέσεις σε πολλαπλές πολιτείες, τις οποίες κάλυψε εκτενώς το πρακτορείο Reuters.
Αμέσως μετά την επιβεβαίωση του θανάτου του, οπλισμένοι άνδρες που συνδέονται με το καρτέλ μπλόκαραν αυτοκινητόδρομους και έβαλαν φωτιές σε αυτοκίνητα και επιχειρήσεις, προκαλώντας χάος στους δρόμους της χώρας. Σε πολλές περιοχές οι αρχές συνέστησαν στους πολίτες να παραμείνουν μέσα στα σπίτια τους για λόγους ασφάλειας, ενώ πολλοί οδηγοί φορτηγών έλαβαν οδηγίες να αποφεύγουν τις κύριες οδικές αρτηρίες μέχρι να επανέλθει η ηρεμία.
Η κατάσταση ήταν ιδιαίτερα σοβαρή σε τουριστικές ζώνες όπως το Πουέρτο Βαγιάρτα, όπου καπνός από τις φωτιές σκίασε τον ουρανό και πολλές πτήσεις προς εκείνη την περιοχή ακυρώθηκαν — μια εξέλιξη που ανησύχησε τόσο κατοίκους όσο και επισκέπτες.
Οι αιτίες πίσω από τις εκδηλώσεις βίας
Η αιτία αυτής της έκρηξης βίας ήταν η στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στον θάνατο του Ελ Μέντσο την Κυριακή, μια ενέργεια που θεωρείται από τις πιο σημαντικές στην προσπάθεια του Μεξικού να χτυπήσει τους ισχυρούς διακινητές ναρκωτικών στη χώρα.
Ο «Ελ Μέντσο» ήταν επικεφαλής του καρτέλ CJNG, ομάδας που έχει εμπλακεί ευρέως στη διακίνηση ναρκωτικών όπως η φεντανύλη και η κοκαΐνη, αλλά και σε παράνομες δραστηριότητες όπως λαθρεμπόριο καυσίμων και εκβιασμούς.
Σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα El Pais η πρωταρχική αιτία του σημερινού χάους στο Μεξικό είναι καθαρά η εκδίκηση και η βία των θυγατρικών του καρτέλ μετά τον θάνατο του επικεφαλής τους, όχι κάποιο απλό «θέαρεστο έργο» που άφησε πίσω του. Η κοινωνική υποστήριξη που μπορεί να πρόσφερε το καρτέλ ήταν συνδεδεμένη με το πώς επιχειρούσε να εδραιώσει τον έλεγχό του στις περιοχές όπου δραστηριοποιούνταν — και όχι ως πραγματικό φιλανθρωπικό έργο.
Νέα, ειδική Ομάδα Κρούσης κατά των καρτέλ ναρκωτικών δημιούργησαν οι ΗΠΑ
Σύμφωνα με αποκλειστικές αναφορές του Reuters, στην επιχείρηση που κατέληξε στη δολοφονία του «Ελ Μέντσο» συνέβαλε μια νέα ειδική task force υπό την καθοδήγηση των Ηνωμένων Πολιτειών, η Joint Interagency Task Force–Counter Cartel (JIATF‑CC), η οποία παρέχει πληροφορίες και ανάλυση για τις κινήσεις των καρτέλ και υποστηρίζει τις μεξικανικές δυνάμεις σε τέτοιες επιχειρήσεις.
Παρότι η επιχείρηση εκτελέστηκε από τις δυνάμεις ασφαλείας του Μεξικού, οι ΗΠΑ είχαν ενεργό ρόλο στο να βοηθήσουν με πληροφορίες και συντονισμό — μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου αντιμετώπισης του καρτέλ και της διακίνησης ναρκωτικών, ιδιαίτερα της φεντανύλης που πλήττει τις κοινότητες σε αμφότερες τις πλευρές των συνόρων.
Αντιδράσεις και κλιμάκωση
Οι αρχές από τις δύο χώρες καταδίκασαν τις βίαιες επιθέσεις και κάλεσαν για ψυχραιμία, αλλά οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η δολοφονία του επικεφαλής ενός τόσο ισχυρού καρτέλ θα μπορούσε να προκαλέσει παρόμοιες αντιδράσεις για καιρό, καθώς αντίπαλες ομάδες θα αναζητήσουν να εξασφαλίσουν τον έλεγχο της εγκληματικής οργάνωσης.
Η κατάσταση παραμένει ευμετάβλητη, και οι αρχές επιμένουν στην ανάγκη για συνεχή συνεργασία μεταξύ Μεξικού και ΗΠΑ, όχι μόνο σε στρατιωτικούς και πληροφοριακούς τομείς, αλλά και στην αντιμετώπιση των κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων που τροφοδοτούν τη δράση των καρτέλ.
