Ύστερα από 15 χρόνια συνεχούς συρρίκνωσης, τα καταναλωτικά δάνεια επιστρέφουν. Το 2025 κατεγράφησαν για πρώτη φορά θετικές καθαρές ροές χρηματοδότησης, βάζοντας τέλος σε μια μακρά περίοδο κατά την οποία οι πολίτες ξεπλήρωναν περισσότερα απ’ όσα δανείζονταν. Πρόκειται κυρίως για μικρότερα ποσά που χρησιμοποιούνται από τα νοικοκυρά για κάλυψη καθημερινών αναγκών, επισκευές, αγορές ή έκτακτα έξοδα.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Κώστα Παπαγρηγόρη για την εφημερίδα «Political», οι τραπεζικές πηγές αναφέρουν, το 2025 οι συνολικές εκταμιεύσεις καταναλωτικών δανείων κατέγραψαν ετήσια αύξηση 15,1% και προσέγγισαν τα 1,6 δισ. ευρώ. Στις συνολικές εκταμιεύσεις περιλαμβάνονται, εκτός από τα δάνεια μέσω δικτύου τραπεζών, τα δάνεια αυτοκινήτων – μοτοσικλετών (ανήλθαν πέρυσι σε 440 εκατ. ευρώ), τα δάνεια μέσω συνεργαζόμενων εμπόρων, τα ανοιχτά καταναλωτικά δάνεια και τα καταναλωτικά δάνεια με εξασφάλιση.
Όπως επισημαίνουν στην «P» υψηλόβαθμα τραπεζικά στελέχη, «το εγχώριο πιστωτικό σύστημα εμφανίζεται πλέον πιο πρόθυμο να δανείσει τα νοικοκυριά, εκτιμώντας ότι οι κίνδυνοι έχουν μειωθεί αισθητά σε σχέση με τα χρόνια της οικονομικής κρίσης. Η βελτίωση των οικονομικών συνθηκών, η υποχώρηση της ανεργίας και η σταθεροποίηση των εισοδημάτων ενισχύουν την εικόνα μεγαλύτερης ασφάλειας για τις νέες χορηγήσεις.
Δάνεια από… το σπίτι
Αυτό πάντως που επισημαίνουν με νόημα οι ίδιες πηγές είναι ότι επτά στα δέκα καταναλωτικά δάνεια τα οποία εκταμιεύθηκαν το 2025 από το δίκτυο των ελληνικών τραπεζών χορηγήθηκαν αποκλειστικά μέσα από τα ψηφιακά τους κανάλια, χωρίς δηλαδή να χρειαστεί επίσκεψη του δανειολήπτη σε τραπεζικό κατάστημα.
Είναι μάλιστα ενδεικτικό ότι το 2025 εκταμιεύθηκαν 122.738 καταναλωτικά δάνεια χωρίς εξασφάλιση, με τη διαδικασία να διεκπεραιώνεται από την αρχή έως το τέλος μέσω e-banking και m-banking. Αντίστοιχα, μέσω καταστημάτων διεκπεραιώθηκαν 62.707 καταναλωτικά δάνεια χωρίς εξασφάλιση. Συνολικά, από το δίκτυο των τραπεζών χορηγήθηκαν το 2025 185.445 καταναλωτικά δάνεια χωρίς εξασφάλιση.
Από τις τράπεζες ωστόσο επισημαίνουν προς πάσα κατεύθυνσή ότι δεν πρόκειται σε καμία περίπτωση να συμβούν οι υπερβολές του παρελθόντος. Τα κριτήρια έγκρισης παραμένουν αυστηρά και οι έλεγχοι εισοδήματος συνεχίζονται, ενώ τα επιτόκια εξακολουθούν να επιβαρύνουν το κόστος δανεισμού. Για τα νοικοκυριά, το άνοιγμα της στρόφιγγας σημαίνει περισσότερες επιλογές, αλλά και ανάγκη για προσεκτικό υπολογισμό, ώστε ο δανεισμός να μη μετατραπεί ξανά σε βάρος για τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Πιο ασφαλή τα δάνεια σε νοικοκυριά
Οι τράπεζες ανοίγουν και πάλι τον βηματισμό τους στην καταναλωτική πίστη, καθώς σύμφωνα με την ΤτΕ οι κίνδυνοι των δανείων στα νοικοκυριά είναι πλέον μειωμένοι. Ειδικότερα, ο κίνδυνος επιτοκίου για τα νοικοκυριά μειώθηκε οριακά, καθώς οι διαδοχικές μειώσεις των βασικών επιτοκίων της ΕΚΤ (σωρευτικά κατά 200 μονάδες βάσης από τον Ιούνιο του 2024) αντανακλώνται σε μεγάλο βαθμό στα επιτόκια των δανείων.
Την ίδια στιγμή, ο κίνδυνος εισοδήματος για τα νοικοκυριά παραμένει περιορισμένος, παρά τη μείωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος λόγω του πληθωρισμού. Η αγορά εργασίας συνεχίζει να παρουσιάζει βελτίωση, καθώς το ποσοστό ανεργίας καταγράφει σταθερά πτωτική τάση, ενώ και ο δείκτης προσδοκιών για την απασχόληση διατηρείται σε υψηλά επίπεδα.
Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, η χρηματοοικονομική κατάσταση των νοικοκυριών δεν εγείρει ανησυχίες για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, τονίζει η ΤτΕ. Ο προσαρμοσμένος καθαρός πλούτος ανά κάτοικο στην Ελλάδα αυξήθηκε σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω της ανόδου της αξίας των κατοικιών, ενώ και ο δείκτης Χρέους προς Περιουσιακά Στοιχεία σημειώνει βελτίωση παραμένοντας χαμηλότερος από τον μέσο όρο της ζώνης του ευρώ.
Τα προϊόντα των τραπεζών
Σε αυτό το ευνοϊκό περιβάλλον, οι τράπεζες ενισχύουν το μάρκετινγκ προϊόντων καταναλωτικών δανείων, αποφεύγοντας πάντως τις… ακρότητες του παρελθόντος και διατηρώντας αυστηρά κριτήρια αξιολόγησης των δανειοληπτών.
Δίνουν έμφαση σε προσωπικά δάνεια για κάλυψη προσωπικών αναγκών ή έκτακτων εξόδων, με σχετικά χαμηλά επιτόκια όταν υπάρχουν και εξασφαλίσεις, αλλά και σε «πράσινα» καταναλωτικά δάνεια (Green Loans) για αγορές και επισκευές με περιβαλλοντικό όφελος.
Προωθούνται, επίσης, προϊόντα δανείων για συγκέντρωση οφειλών με χαμηλότερη δόση, δάνεια πρώτης εγκατάστασης (κάλυψη αναγκών σε νέο σπίτι), φοιτητικά/εκπαιδευτικά δάνεια και δάνεια μισθοδοσίας/σύνταξης. Το τελευταίο διάστημα κερδίζουν έδαφος και τα ψηφιακά δάνεια, με γρήγορη αξιολόγηση και εκταμίευση μέσω ψηφιακών καναλιών.
