Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στην εφ’ όλης της ύλης συνέντευξή της στην Έλλη Τριανταφύλλου για την εφημερίδα «Political» σημειώνει πως «το 2026 δεν το βλέπω ως προεκλογική χρονιά, αλλά ως μια χρονιά σκληρής δουλειάς, που πρέπει να τελειώσουμε όλες τις μεταρρυθμίσεις, στις οποίες βασίζεται η αυριανή μέρα της Ελλάδας».
Επίσης, αποκαλύπτει ότι ο πρώτος στόχος που έχει θέσει για το 2026 είναι η ολοκλήρωση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, με πρώτο στόχο την απόδοση του Τατοΐου, ενώ παραδέχεται ότι στην υπόθεση του επαναπατρισμού των Γλυπτών του Παρθενώνα «δεν είμαστε όσο κοντά θα θέλαμε».
Θα ήθελα να ξεκινήσουμε, κυρία υπουργέ, από τον μεγαλύτερο στόχο που έχετε θέσει για το 2026…
Το 2026 η μείζων προτεραιότητά μας είναι η ολοκλήρωση των έργων που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης, με πρώτο στόχο την απόδοση του Τατοΐου. Ο προγραμματισμός μας είναι το τελευταίο τρίμηνο του 2026 να αποδώσουμε τα τρία μουσεία, που είναι σε φάση υλοποίησης, καθώς και μια σειρά άλλων μικρότερων κτιρίων, τα οποία λειτουργούν υποστηρικτικά στις μουσειακές υποδομές. Επίσης, να οργανώσουμε το κτήμα με σύγχρονα δίκτυα.
Σήμερα το κτήμα δεν έχει αποχετεύσεις, οπότε φτιάχνουμε βιολογικό καθαρισμό. Δεν υπάρχει οπτική ίνα, απαραίτητη για τη λειτουργία των μουσείων. Αποκαθιστούμε το ανάκτορο ως μουσείο του εαυτού του, δηλαδή το ίδιο το κτίριο ως μνημείο, αλλά συγχρόνως δημιουργούμε και την έκθεση. Το ανάκτορο παρουσιάζεται ως κατοικία της βασιλικής οικογένειας διαχρονικά, από την εποχή του Γεωργίου του Α’ μέχρι το 1967, μαζί με τους αποκατεστημένους κήπους.
Με την ολοκλήρωση των έργων αποδίδουμε στη Βόρεια Αττική έναν πολύ σημαντικό πόλο αναψυχής και πολιτισμού και συγχρόνως έναν αναπτυξιακό πόρο πάρα πολύ σημαντικό.
Θα σας ζητήσω μια σύντομη ανασκόπηση των έργων που έγιναν στο υπουργείο Πολιτισμού τη χρονιά που πέρασε. Πετύχατε τους στόχους που είχατε θέσει;
Το 2025 ήταν, θα έλεγα, μια χρονιά με πολύ μεγάλη ένταση για το υπουργείο Πολιτισμού, καθώς είχαμε αναλάβει πολλές υποχρεώσεις και στον άξονα της πολιτιστικής κληρονομιάς και της σύγχρονης δημιουργίας.
Είμαστε ικανοποιημένοι καθώς πολλά από τα έργα που είχαμε δρομολογήσει ολοκληρώθηκαν το 2025 και άλλα, τα οποία έχουν ορίζοντα το 2026, έχουν προχωρήσει σε πολύ ικανοποιητικό βαθμό. Να φέρω μερικά παραδείγματα: αποδώσαμε εντός χρονοδιαγράμματος, τον Ιούνιο του 2025, το Αρχαιολογικό Μουσείο της Θήρας, πλήρως ανακαινισμένο, που με το Μουσείο της Προϊστορικής Θήρας αποτελούν δύο σημαντικούς πόλους πολιτισμού στο νησί.
Ολοκληρώσαμε, έπειτα από αρκετά χρόνια, το Μουσείο της Λήμνου, η οποία, θυμίζω, «χτυπήθηκε» από τον σεισμό το 2014. Από τότε δεν έγιναν πολλά πράγματα. Το ξαναπιάσαμε ουσιαστικά το 2019 και το αποδώσαμε τον Αύγουστο. Πρόκειται για ένα σημαντικό έργο στο ακριτικό νησί. Όπως αποδώσαμε και τον πλήρως αποκατεστημένο αρχαιολογικό χώρο της Πολιόχνης, έναν μεγάλης σπουδαιότητας αρχαιολογικό χώρο, όπως και τον αρχαιολογικό χώρο του Καβειρίου.
Πρόσφατα αποδώσαμε το Ανάκτορο της Πέλλας, αποκατεστημένο και αναστηλωμένο, στον βαθμό βεβαίως που μπορεί να αναστηλωθεί. Πρόκειται για μια μείζονα παρέμβαση στην Πέλλα και στην Κεντρική Μακεδονία, σε άμεση συνάρτηση και με το Ανάκτορο των Αιγών. Θυμίζω ότι ο Μέγας Αλέξανδρος γεννήθηκε και ανδρώθηκε στην Πέλλα. Ολοκληρώσαμε την αποκατάσταση του Κάστρου στη Μυτιλήνη, το δεύτερο μεγαλύτερο κάστρο της Μεσογείου, μετά το Κάστρο του Χάνδακα, του Ηρακλείου, στην Κρήτη.
Ολοκληρώσαμε επίσης πολύ σημαντικά έργα προστασίας αρχαιολογικών χώρων από τα ακραία φαινόμενα της κλιματικής αλλαγής, όπως τα έργα πυροπροστασίας στον αρχαιολογικό χώρο του Μυστρά και των Φιλίππων, ενώ σε φάση ολοκλήρωσης είναι και το σύνθετο έργο των μέτρων προστασίας από τις βραχοπτώσεις στους Δελφούς.
Κλείνοντας, να σας πω ότι πήγαμε εξαιρετικά στον πολύ μεγάλο στόχο, της εγγραφής των Μινωικών Ανακτόρων στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αλλά και στο κεφάλαιο των επαναπατρισμών. Αναφέρω ενδεικτικά τον επαναπατρισμό περισσότερων από 150 πολύ σημαντικών πολιτιστικών αγαθών, τα περισσότερα από την Αμερική, αλλά και από χώρες της Ευρώπης.
Με τον επαναπατρισμό των Γλυπτών πού βρισκόμαστε;
Έχω πει πολλές φορές, το είπα και στη Βουλή τελευταία, ότι τα τελευταία έξι χρόνια έγιναν τα περισσότερα και πιο χειροπιαστά βήματα που έχουν γίνει τα τελευταία 50 χρόνια, από το 1982 τουλάχιστον, που η Ελλάδα επισήμως διεκδικεί την επιστροφή και την οριστική επανένωση των Γλυπτών στην Αθήνα. Ξεκινήσαμε διάλογο με το Βρετανικό Μουσείο και τη βρετανική κυβέρνηση ύστερα από δεκαετίες εμπάργκο.
Έχουμε σαφέστατες κόκκινες γραμμές, και η μία πλευρά και η άλλη. Η ελληνική πλευρά δεν προτίθεται να μετακινηθεί από τη θέση της, έτσι όπως την έχει χαράξει τα τελευταία χρόνια. Δεν μπορεί να αναγνωρίσει νομή, κατοχή και κυριότητα στο Βρετανικό Μουσείο. Έχουμε κάνει μια πολύ σοβαρή αντιπρόταση διά του πρωθυπουργού στη βρετανική πλευρά, ότι εφόσον τα Γλυπτά επιστρέψουν στην Ελλάδα, η χώρα μπορεί να αναλάβει -και θα το κάνει- να οργανώνει περιοδικές εκθέσεις με πάρα πολύ σημαντικές αρχαιότητες στο Βρετανικό Μουσείο.
Αυτό που μπορώ να πω είναι ότι βλέπω να υπάρχει και μια διάσταση απόψεων μεταξύ της διοίκησης του Βρετανικού Μουσείου και του διευθυντή του. Σε κάθε περίπτωση, δεν είμαστε στο σημείο που θα θέλαμε να είμαστε στη σχέση μας μαζί τους.
Όμως, η Ελλάδα έχει κατακτήσει ένα πάρα πολύ σημαντικό πλεονέκτημα: με την πολιτική και τη στρατηγική που έχει εφαρμόσει η κυβέρνηση, έχει κατοχυρώσει στη διεθνή και στη βρετανική κοινή γνώμη το δίκαιο του ελληνικού αιτήματος. Αν σκεφτεί κανείς ότι μόνο στη Μεγάλη Βρετανία το 61% των πολιτών τίθεται ανεπιφύλακτα υπέρ της επανένωσης των Γλυπτών στην Αθήνα. Θα επαναλάβω κάτι που έχω πει πολλές φορές. Το θέμα αυτό χρειάζεται υπομονή, επιμονή και μέθοδο. Τα διαθέτουμε και τα τρία.
Σε ό,τι αφορά τον σύγχρονο πολιτισμό;
Ιδρύσαμε σε όλη την Ελλάδα 19 δομές χειροτεχνίας που αφορούν την υφαντική, την ξυλοτεχνία και την κεραμική. Θεωρώ ότι πρόκειται για μια πολύ σημαντική πρωτοβουλία του υπουργείου Πολιτισμού για την αναζωογόνηση της περιφέρειας. Έχουμε μια συστηματική πολιτική για την προστασία της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς.
Όμως, δεν θέλουμε την άυλη κληρονομιά να την προστατεύσουμε ως μουσειακό αγαθό και μόνο. Θέλουμε να τη μετουσιώσουμε ως μια αναπτυξιακή δυνατότητα και προοπτική για την ελληνική περιφέρεια.
Πάντως, από το χρονοδιάγραμμα που βάλατε, καταλαβαίνω ότι δεν σας φοβίζει το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών. Σας προβληματίζει ωστόσο το ενδεχόμενο αδυναμίας συγκρότησης αυτοδύναμης κυβέρνησης; Το λέω με βάση όλες τις τελευταίες δημοσκοπήσεις…
To πότε θα γίνουν εκλογές το έχει ξεκαθαρίσει απολύτως ο πρωθυπουργός: Άνοιξη του 2027 και δεν έχουμε κανέναν λόγο να θεωρούμε ότι οι εκλογές θα γίνουν σε κάποια άλλη στιγμή. Επομένως έχουμε μπροστά μας τουλάχιστον 15-16 μήνες δουλειάς. Προσωπικά το 2026 δεν το βλέπω ως προεκλογική χρονιά αλλά ως μια χρονιά σκληρής δουλειάς, που πρέπει να τελειώσουμε όλα τα έργα τα οποία έχουμε αναλάβει. Πρέπει να τρέξουμε όλες τις μεταρρυθμίσεις, τις οποίες έχουμε χρεωθεί και στις οποίες βασίζεται η αυριανή μέρα της Ελλάδας.
Μπορεί να αλλάξει, θεωρείτε, η δημοσκοπική εικόνα της ΝΔ;
Θεωρώ ότι έχουμε τον αναγκαίο χρόνο για να διορθωθούν σφάλματα, τα οποία προφανώς έχουν γίνει. Θεωρώ ότι η μεταβολή της εικόνας είναι απολύτως εφικτή. Επιμένω όμως σε αυτό που σας είπα, που είναι και η κατεύθυνση που έχει δώσει ο πρωθυπουργός: συστηματική δουλειά προς όφελος της χώρας και των πολιτών, συστηματική προβολή του κυβερνητικού έργου.
