Η ζάχαρη αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης διατροφής, όμως η γεύση και οι επιδράσεις της δεν είναι ίδιες για όλους. Όπως επισημαίνει ο δημοσιογράφος του Guardian Joel Snape, επικαλούμενος επιστημονικές έρευνες, η προτίμησή μας στις γλυκές γεύσεις συνδέεται εν μέρει με γενετικούς παράγοντες. Αν και παραμένει ασαφές κατά πόσο το DNA επηρεάζει την ποσότητα ζάχαρης που καταναλώνουμε, είναι βέβαιο ότι το είδος της ζάχαρης παίζει καθοριστικό ρόλο για τον οργανισμό.
Η γλυκόζη, που προέρχεται κυρίως από επεξεργασμένα γλυκά και αμυλούχους υδατάνθρακες, δρα διαφορετικά από τη φρουκτόζη, η οποία βρίσκεται φυσικά στα φρούτα και τους χυμούς. Όπως εξηγεί η Sarah Berry, καθηγήτρια Διατροφολογίας στο King’s College του Λονδίνου, η γλυκόζη προκαλεί την έκκριση ινσουλίνης, οδηγώντας μέρος της ενέργειας να αποθηκεύεται στους μύες και στο ήπαρ και, τελικά, να μετατρέπεται σε λίπος.
Η φρουκτόζη, αντίθετα, δεν ενεργοποιεί την ίδια ορμονική αντίδραση. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η υπερβολική κατανάλωση και των δύο ειδών ζάχαρης αυξάνει τα τριγλυκερίδια, τα οποία συνδέονται με καρδιαγγειακά νοσήματα και εγκεφαλικά επεισόδια.
Την ίδια στιγμή, ο διαδεδομένος μύθος του λεγόμενου «sugar rush» φαίνεται να καταρρίπτεται. Μελέτες δείχνουν ότι η ζάχαρη δεν βελτιώνει τις γνωστικές επιδόσεις των παιδιών, ενώ έρευνα του 2019 κατέληξε ότι οι μεταβολές στη διάθεση σχετίζονται περισσότερο με κόπωση και μειωμένη πνευματική διαύγεια, παρά με πραγματική ενεργειακή «έκρηξη».
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν έχει σημασία μόνο η ποσότητα, αλλά και η ποιότητα και η χρονική στιγμή κατανάλωσης της ζάχαρης. Τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα αυξάνονται πιο απότομα τις πρωινές ώρες, όταν ο οργανισμός είναι πιο ευαίσθητος στην ινσουλίνη, ενώ η ζάχαρη απορροφάται καλύτερα όταν αποτελεί μέρος ενός ισορροπημένου γεύματος.
Τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία μετά την πρόσφατη έρευνα του Oral Health Foundation, σύμφωνα με την οποία το 84% των Βρετανών καταναλώνει καθημερινά τουλάχιστον ένα γλυκό σνακ, με τους περισσότερους να φτάνουν έως και τα τρία. Οι ειδικοί συνιστούν περιορισμό της ζάχαρης, αποφυγή κατανάλωσης αργά μέσα στην ημέρα και συνδυασμό της με φυτικές ίνες, υγιεινά λιπαρά και πρωτεΐνες, ώστε να μειώνονται οι αρνητικές επιπτώσεις στον οργανισμό.
