Σε μια περιοχή όπου η πόντιση καλωδίων γίνεται όλο και συχνότερα αφορμή για να δοκιμαστούν επί του πεδίου οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, η απόφαση για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ κατά 1 δισ., που θα ξεκλειδώσει τις μεγάλες διασυνδέσεις με Δωδεκάνησα και Βόρειο Αιγαίο, δείχνει και το διακύβευμα.
Η διάσταση του εγχειρήματος, όπως γράφει ο Γιώργος Φιντικάκης στην εφημερίδα «Political», είναι οικονομική και γεωπολιτική, καθώς τα μεγάλα καλωδιακά έργα που θα πάρουν μπροστά το επόμενο διάστημα μετά την απόφαση του ΥΠΕΝ για την ΑΜΚ του ΑΔΜΗΕ δεν αποκλείεται στο κακό σενάριο να αποτελέσουν ένα ακόμη τεστ στη θάλασσα.
Σε μια συγκυρία κατά την οποία τα Ελληνοτουρκικά βρίσκονται μόνιμα στα βαθιά νερά και με τα βλέμματα να στρέφονται στη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν την Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου στην Άγκυρα, η κεντρική κυβερνητική επιλογή το 51% του Διαχειριστή να παραμείνει στο Δημόσιο συνδέεται προφανώς με παρόμοιες ανησυχίες.
Απάντηση άλλωστε στο ερώτημα «γιατί το κράτος διατηρεί το πλειοψηφικό πακέτο στην εταιρεία;» δίνει με σαφή τρόπο και η προ ημερών άτυπη ενημέρωση από το ΥΠΕΝ προς τους δημοσιογράφους.«Όπως είχε δηλώσει από τη Σιγκαπούρη ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, η απρόσκοπτη υλοποίηση του επενδυτικού σχεδιασμού του ΑΔΜΗΕ είναι υψηλή προτεραιότητα για την κυβέρνηση, όπως και η διατήρηση του κεντρικού ρόλου του κράτους στη θωράκιση των κρίσιμων υποδομών», αναφέρει χαρακτηριστικά, παραπέμποντας στο θέμα της εθνικής ασφάλειας.
Στην παρούσα πάντως φάση το πρόβλημα για τον Διαχειριστή δεν είναι το γεωπολιτικό αλλά η έλλειψη κεφαλαίων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενάμιση χρόνο μετά το καλοκαίρι του 2024,όταν ξεκίνησε ο μεγάλος διαγωνισμός για τα υποβρύχια καλωδιακά έργα των Δωδεκανήσων και ΒΑ Αιγαίου, ύψους 1,7 δισ., και κυρίως επτά μήνες από τότε που υπέβαλαν προσφορές η ιταλική Prysmian Powerlink και η ελληνική Fulgor (Ελληνικά Καλώδια), οι αναθέσεις ακόμη εκκρεμούν.
Έργα σαν κι αυτά, για να υπογραφούν, όπως λένε πηγές της εταιρείας, θα πρέπει να προχωρήσει πρώτα η ΑΜΚ ώστε μετά να ανοίξει η δανειοδότηση από τις τράπεζες, ενώ θυμίζουν ότι το πρόσφατο ομολογιακό δάνειο, ύψους 300 εκατ. ευρώ, από την Εθνική ήταν η τελευταία προγραμματισμένη χορήγηση που μπορεί να εξυπηρετηθεί χωρίς αύξηση.
Στο ιδανικό επομένως σενάριο που οι διαδικασίες για την εξαιρετικά σύνθετη και χρονοβόρα αύξηση κεφαλαίου τρέξουν και αυτή ολοκληρωθεί κάπου μέσα στο δ’ τρίμηνο, τότε μαζί με τα επόμενα μεγάλα δάνεια και την ολοκλήρωση του διαγωνισμού για τα Δωδεκάνησα θα δούμε και τις πρώτες έρευνες βυθού στην περιοχή.
Τότε θα φανεί και η στάση της Άγκυρας, που, όπως προκύπτει από τις NAVTEX αορίστου διάρκειας που εξέδωσε προ ημερών, θεωρεί ότι μια σειρά περιοχών στο Αιγαίο ανήκει στη δική της «δικαιοδοσία».
Τα παραπάνω εξηγούν και γιατί το σενάριο για ενίσχυση του Διαχειριστή με έναν ισχυρό δυτικό επενδυτή, όπως για παράδειγμα την αμερικανική BlackRock -η έλευση της οποίας θα «κούμπωνε» ιδανικά με τη γεωπολιτική συγκυρία- δεν εγκαταλείπεται, όπως λέγεται χαρακτηριστικά, απλώς μετατίθεται σε δεύτερο χρόνο.
Πώς θα γίνει η ΑΜΚ, ποιος θα πληρώσει
Αυτά όλα σημαίνουν με τη σειρά τους ότι το 1 δισ. θα προέλθει από τους υφιστάμενους μετόχους: δηλαδή από την ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών που κατέχει το 51% του ΑΔΜΗΕ, τη ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ (Δημόσιο) που έχει το 25% και τη κινεζική State Grid (με ενισχυμένα δικαιώματα διοίκησης) που ελέγχει το 24%. Σημειωτέον ότι στην ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών το κράτος κατέχει το 51,1%, με το 48,9% να βρίσκεται σε ελεύθερη διασπορά (freefloat).
Στο κρίσιμο ερώτημα ως προς την προέλευση των 510 εκατ. που πρέπει να βρει το Δημόσιο για να καλύψει το 51% της συμμετοχής του, την απάντηση δίνουν πηγές του υπουργείου Οικονομικών. Σύμφωνα με αυτές, τα παραπάνω κεφάλαια θα καλυφθούν από τα ταμειακά διαθέσιμα που τηρεί το Δημόσιο στην Τράπεζα της Ελλάδος. Αφορά μια χρηματοοικονομική συναλλαγή, αμιγώς ταμειακή, όπως λένε οι ίδιες πηγές, εξηγώντας ότι δεν έχει καμία δημοσιονομική επίπτωση, άρα δεν μετράει στο πρωτογενές έλλειμμα ή οπουδήποτε αλλού.
Εκτός από τα διαθέσιμα στην ΤτΕ υπάρχουν και άλλες χρηματοδοτικές πηγές, όπως ο «κουμπαράς» γύρω στα 150 εκατ. ευρώ που έχει η ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ. Τα κεφάλαια προέρχονται από το μέρισμα που εισπράττει κάθε χρόνο από την ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών, της οποίας ελέγχει το 51%. Σε αυτή την περίπτωση τα κεφάλαια που θα χρειαστεί να βάλει η κεντρική κυβέρνηση περιορίζονται στα 350 εκατ. ευρώ.
Οι οκτώ μήνες και η φόρμουλα της διπλής ΑΜΚ
Το πιο βασικό ωστόσο ερώτημα είναι πότε θα ολοκληρωθεί το εξαιρετικά αυτό σύνθετο και χρονοβόρο εγχείρημα. Η φόρμουλα βάσει της οποίας θα γίνει η ΑΜΚ είναι λίαν περίπλοκη και η ολοκλήρωση της διαδικασίας μπορεί να απαιτήσει περίπου ένα 8μηνο, που σημαίνει ότι αναμένεται να κλείσει κάπου γύρω στον προσεχή Οκτώβριο.
Η περιπλοκότητα της συναλλαγής αποτυπώνεται στο γεγονός ότι εκτός από τρεις Γενικές Συνελεύσεις (ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ, ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών, ΑΔΜΗΕ ΑΕ) και πολλά ΔΣ, θα απαιτηθούν και δύο ΑΜΚ.
Η πρώτη από την εισηγμένη ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών, προκειμένου να βρει τα κεφάλαια για να μπει στην αύξηση κεφαλαίου της ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Εδώ θα συμμετάσχουν τόσο το Δημόσιο (ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ), που έχει το 51% στην ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών, όσο και το 48,9% που βρίσκεται σε ελεύθερη διασπορά (free float). Τα κεφάλαια που πρέπει να εξασφαλίσει η εισηγμένη είναι 510 εκατ., δηλαδή το 51% από το συνολικό 1 δισ. ευρώ.
Η δεύτερη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου θα γίνει από την ΑΔΜΗΕ ΑΕ. Κατά τη Γενική Συνέλευση θα θέσει το ζήτημα της ενίσχυσης της κεφαλαιακής της επάρκειας κατά 1 δισ. ευρώ στους τρεις μετόχους της: Στην ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών (51%), στη State Grid (24%) και στη ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ (25%).
Εν κατακλείδι, η ΑΔΜΗΕ Συμμετοχών θα εισφέρει στην ΑΔΜΗΕ ΑΕ τα 510 εκατ. ευρώ, με τη σειρά της η ΔΕΣ ΑΔΜΗΕ θα καλύψει τα 250 εκατ., ενώ οι Κινέζοι της State Grid θα έρθουν να προσθέσουν τα υπολειπόμενα 240 εκατ.
Το περιστατικό μεταξύ Χίου και Σάμου με το πλοίο «Αιγαίο»
Επιστρέφοντας στη γεωπολιτική διάσταση της υπόθεσης, κυβερνητικές πηγές μεταφέρουν την αίσθηση ότι η Άγκυρα εσχάτως «μιλάει πολύ», για να μη θεωρηθεί ότι αλλάζει η παραδοσιακά «σκληρή» της στάση, ωστόσο αποφεύγει τις κινήσεις στο πεδίο.Εκτιμούν ότι μια καλύτερη εικόνα για την κατάσταση των Ελληνοτουρκικών θα έχουμε και από τη συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν, στο πλαίσιο του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ), με τον πήχη προφανώς να μπαίνει χαμηλά και με βασικό στόχο τη διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας και την εδραίωση μιας λειτουργικής σχέσης.
Τούτο μπορεί να σημαίνει ότι δεν διαφαίνεται κίνδυνος κλιμάκωσης, όπως είπε την Πέμπτη ο πρωθυπουργός μιλώντας στο «Foreign Policy», ωστόσο ουδείς παραγνωρίζει ότι η Τουρκία συντηρεί την ένταση όπου μπορεί, ακόμη και αν μοιάζει να έχει κατά βάση το βλέμμα της στραμμένο σε άλλες γωνιές της ευρύτερης γειτονιάς.
Το ερώτημα επομένως, ενόψει και των ερευνών στη διάρκεια του έτους για την πόντιση των καλωδίων του ΑΔΜΗΕ στο Βόρειο Αιγαίο και στα Δωδεκάνησα, είναι κατά πόσο η Τουρκία θα μείνει στα λόγια, όπως ελπίζει η κυβέρνηση, ή θα προχωρήσει σε κινήσεις επί του πεδίου, αμφισβητώντας τη δυνατότητα της Ελλάδας να διασυνδέει τα νησιά της χωρίς τη δική της άδεια.
Όσοι παρακολουθούν την υπόθεση «Καλώδια στο Αιγαίο» θυμούνται το περιστατικό που είχε συμβεί τον Οκτώβριο του 2024, με αφορμή έρευνες του πλοίου «Αιγαίο» που εκτελούσε εργασίες πόντισης στο Αν. Αιγαίο, μεταξύ Χίου και Σάμου, πάλι για λογαριασμό του Διαχειριστή.
Τότε ο σταθμός της Σμύρνης είχε εκδόσει NAVTEX, ισχυριζόμενος ότι μέρος της θαλάσσιας περιοχής μεταξύ Χίου και Σάμου όπου γίνονταν οι έρευνες είναι τουρκική υφαλοκρηπίδα «που δεν εχει ακόμη οριοθετηθεί» και επομένως ο συντονισμός των εργασιών ανήκει στις αρμόδιες τουρκικές αρχές.
Συνέχεια δεν είχε δοθεί από την τουρκική πλευρά και το πλοίο συνέχισε κανονικά τις εργασίες του, ωστόσο το περιστατικό καταγράφηκε όχι μόνο γιατί προστέθηκε στις αμέτρητες μέχρι σήμερα τουρκικές παρενοχλήσεις, αλλά κυρίως για το γεγονός ότι έλαβε χώρα στη συγκεκριμένη περιοχή μεταξύ των δύο νησιών, τόσο σε ελληνικά χωρικά ύδατα όσο και σε διεθνή.
