Ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα, «ψιλά γράμματα», παγίδες και στο… βάθος «τσουχτερά» πρόστιμα προβλέπει η φετινή διαδικασία καθαρισμού των ακαθάριστων οικοπέδων.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Λουκά Αθ. Γεωργιάδη για την εφημερίδα «Political», με στόχο την ενίσχυση της πρόληψης έναντι των δασικών πυρκαγιών, το 2026 αναδεικνύεται σε έτος-ορόσημο για τη διαχείριση των ακάλυπτων χώρων. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας φέρνει σαρωτικές αλλαγές, μεταφέροντας την ευθύνη και το κόστος της… αμέλειας απευθείας στους ιδιοκτήτες. Έτσι, για το 2026, οι ιδιοκτήτες (επικαρπωτές και μισθωτές οικοπέδων) εντός ή πλησίον οικιστικών ιστών οφείλουν να γνωρίζουν τα εξής επτά σημεία SOS:
- Το κρίσιμο δίμηνογια τον καθαρισμό και την υποχρεωτική υποβολή της υπεύθυνης δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας είναι από την 1η Απριλίου έως τις 31 Μαΐου.
- Η υποβολή γίνεται μέσω της ψηφιακής πλατφόρμαςτου υπουργείου Κλιματικής Κρίσης στην ηλεκτρονική διεύθυνση akatharista.gov.gr. Η είσοδος γίνεται με τη χρήση κωδικών Taxisnet για την αυθεντικοποίηση του ιδιοκτήτη. Στη συνέχεια εισάγεται ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) ή αναζητούνται οι γεωγραφικές συντεταγμένες, εφόσον δεν υπάρχει ανάρτηση. Ακολούθως, ο υπόχρεος επιλέγει την κατηγορία «Δήλωση Καθαρισμού»και αποδέχεται την υπεύθυνη δήλωση ότι οι εργασίες ολοκληρώθηκαν. Μετά την οριστικοποίηση, μπορείτε να κατεβάσετε τη δήλωση σε μορφή PDF για το αρχείο σας, η οποία αποθηκεύεται αυτόματα και στη «θυρίδα του πολίτη».
- Οι χώροι πρέπει να παραμένουν καθαροίκαθ’όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, δηλαδή έως τις 31 Οκτωβρίου.
- Σε περίπτωση πολλών ιδιοκτητών,η δήλωση από έναν καλύπτει το ακίνητο, ωστόσο η ευθύνη για το πρόστιμο παραμένει αλληλέγγυα, ενώ το σύστημα μπορεί πλέον να διενεργεί αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις και δειγματοληπτικούς ελέγχους στο πεδίο.
- Τα πρόστιμα για μη καθαρισμόδιπλασιάζονται σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Έτσι:
* Για μη υποβολή δήλωσης επιβάλλεται αυτόματο πρόστιμο 1.000 ευρώ.
* Όταν οι ιδιοκτήτες δηλώνουν ψευδώς ότι καθάρισαν το οικόπεδό τους, τότε θα έρχονται αντιμέτωποι με ποινές φυλάκισης έως 2 έτη και χρηματικές ποινές που μπορούν να αγγίξουν τις 54.000 ευρώ.
* Το ελάχιστο πρόστιμο για παράλειψη καθαρισμού ορίζεται στα 200 ευρώ, αλλά αυξάνεται θεαματικά, ανάλογα με την έκταση του ακινήτου, καθώς ορίζεται με 0,50 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Για παράδειγμα, ένα ακαθάριστο οικόπεδο 500 τετραγωνικών μέτρων θα έχει αρχικό πρόστιμο 250 ευρώ, ενώ αν δεν έχει υποβληθεί δήλωση, επιβάλλεται επιπλέον πρόστιμο 1.000 ευρώ, οπότε η «λυπητερή» για τον ιδιοκτήτη φτάνει στα 1.250 ευρώ. Αν υπάρχουν δύο συνιδιοκτήτες, τότε θα πληρώσουν από 1.250 έκαστος, ενώ αν είναι 10 κληρονόμοι, το σωρευτικό πρόστιμο θα ανέλθει σε 12.500 ευρώ! Μάλιστα, αν ο δήμος προχωρήσει μονομερώς σε καθαρισμό, τότε θα χρεώσει στον ιδιοκτήτη ή τους ιδιοκτήτες και τα έξοδα καθαρισμού (εργατικά, φορτηγά, κ.λπ.).
- Ο καθαρισμός δεν περιλαμβάνει απλώς την αποψίλωση των χόρτων,αλλά υλοτομία και απομάκρυνση ξερών και σπασμένων δέντρων, καθώς και κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσματα, απομάκρυνση της καύσιμης φυτικής ύλης που βρίσκεται στην επιφάνεια του εδάφους (πχ,φυλλωσιά, ξερά χόρτα), αραίωση των θάμνων (κλάδεμα της βάσης των δέντρων) για να εμποδιστεί η μεταφορά της φωτιάς από το έδαφος στα δέντρα και απομάκρυνση τυχόν εγκαταλελειμμένων υλικών (πχ, σκουπίδια, ξυλεία) που μπορούν να λειτουργήσουν ως καύσιμο.
- Από την 1η Ιουνίου θα αρχίσουν οι εντατικοί έλεγχοιαπό τους δήμους και την Πυροσβεστική. Η ΠΥ αποκτά πιο ενεργό ρόλο στην εποπτεία, ενώ οι δήμοι έχουν το δικαίωμα να προβαίνουν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό με χρέωση των εξόδων στον ιδιοκτήτη. Παρά τις ενστάσεις της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων για το ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα, η κυβέρνηση επιμένει στο δόγμα της «μηδενικής ανοχής»για την προστασία του περιβάλλοντος και των περιουσιών.
