Η είσοδος των φρεγατών FDI στο Πολεμικό Ναυτικό σηματοδοτεί ήδη μια βαθιά αλλαγή φιλοσοφίας επιχειρήσεων. Ωστόσο, η πραγματική εικόνα της επόμενης δεκαετίας δεν θα διαμορφωθεί μόνο από τις Belh@rra αλλά και από το σύνολο των επιλογών που θα καλύψουν το κενό των αποσυρόμενων φρεγατών S και θα δημιουργήσουν έναν στόλο με βάθος, αριθμούς και επιχειρησιακή αντοχή.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Βασίλη Σκουλάρακου για την εφημερίδα «Political», με αυτό το σύνθετο σκηνικό, η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε μια διπλή στρατηγική κατεύθυνση. Από τη μία πλευρά, η γαλλική Naval Group έχει καταθέσει εδώ και μήνες πρόταση για την απόκτηση επιπλέον τριών Belh@rra, σε ελκυστικό οικονομικό πλαίσιο, με ευκολίες αποπληρωμής και πρόβλεψη για 25% ναυπηγικό έργο στα ελληνικά ναυπηγεία. Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε κατακόρυφα την αντιαεροπορική ισχύ και θα προσέδιδε σημαντικό βιομηχανικό αποτύπωμα στη χώρα.
Η συμφωνία που ωριμάζει
Από την άλλη πλευρά, το πρόγραμμα απόκτησης ιταλικών φρεγατών FREMM κλάσης Bergamini εξελίσσεται στο πιο κρίσιμο ενδιάμεσο βήμα για τη διατήρηση της επιχειρησιακής ισορροπίας έως το τέλος της δεκαετίας. Η υπογραφή Μνημονίου Ναυτικής Συνεργασίας για δύο συν δύο φρεγάτες έχει ήδη θέσει τα θεμέλια, ενώ το επόμενο ορόσημο, που αναμένεται εντός Μαρτίου, είναι ένα δεσμευτικό κείμενο που θα σηματοδοτήσει την είσοδο της συμφωνίας σε τροχιά υλοποίησης και θα καθορίσει τον ρυθμό των εξελίξεων.
Η εικόνα που διαμορφώνεται δείχνει ότι Αθήνα και Ρώμη κινούνται προς μια συμφωνία με διακρατική ομπρέλα (G-to-G), όπου βιομηχανικός εκτελεστής για την ιταλική πλευρά θα είναι η Fincantieri. Η πρώτη δυάδα φρεγατών -Carlo Bergamini και Virginio Fasan- αποτελεί τον πυρήνα της συμφωνίας, ενώ παραμένει ενεργή η option για δύο ακόμη μονάδες.
Το κείμενο που αναμένεται να υπογραφεί -σύμφωνα με πληροφορίες- εντός του Μαρτίου δεν θα καθορίζει ακόμη οριστικά κόστη και χρονοδιάγραμμα, αλλά θα ορίζει τη μεθοδολογία ένταξης, υποστήριξης και μεταφοράς των πλοίων. Πρόκειται για ένα βήμα που λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλίδα και ουσιαστικά ανοίγει τον δρόμο για την εκτελεστική συμφωνία.
Το κρίσιμο «παράθυρο»
Το Πολεμικό Ναυτικό -όπως επισημαίνουν πηγές της Μεσογείων- επιδιώκει οι δύο πρώτες Bergamini να περάσουν σε ελληνική υπηρεσία το 2028-2029, αν και το χρονοδιάγραμμα εξαρτάται άμεσα από το πρόγραμμα FREMM EVO της Ιταλίας, καθώς μόνο η αντικατάσταση των ιταλικών μονάδων θα επιτρέψει την αποδέσμευσή τους.
Οι πληροφορίες από το Marina Militare συγκλίνουν στο ότι οι πρώτες FREMM EVO θα παραδοθούν το 2029-2030. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα διεκδικεί ένα σπάνιο «παράθυρο ευκαιρίας» με την απόκτηση σύγχρονων εν ενεργεία πλοίων, χωρίς να δημιουργηθεί επιχειρησιακό κενό στον ιταλικό στόλο.
Η αξία των Bergamini έγκειται στο ότι δεν αποτελούν μεταχειρισμένες μονάδες στο τέλος της ζωής τους, αλλά ώριμα επιχειρησιακά πλοία με πλήρη υποστήριξη και κουλτούρα χρήσης. Το δίδυμο Carlo Bergamini (γενικής χρήσης) και Virginio Fasan (ανθυποβρυχιακή διαμόρφωση) προσφέρει σπάνια συμπληρωματικότητα ρόλων.
Η συνδυασμένη παρουσία τους καλύπτει αποστολές συνοδείας, επιτήρησης, ανθυποβρυχιακού πολέμου και προστασίας ναυτικών δυνάμεων. Σε συνδυασμό με τα ελικόπτερα MH-60R, η Fasan ειδικά μπορεί να αποτελέσει πυρήνα ανθυποβρυχιακής κυριαρχίας σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.
«Κλειδί» ο οπλισμός
Το πραγματικό αποτύπωμα των Bergamini θα κριθεί και από τον τρόπο που θα οπλιστούν και θα ενταχθούν επιχειρησιακά στον στόλο. Οι ιταλικές FREMM φέρουν ως βασικό αντιπλοϊκό πύραυλο τον Teseo, ωστόσο η ελληνική πλευρά εξετάζει σοβαρά την αξιοποίηση όπλων που ήδη διαθέτει και υποστηρίζει, όπως ο Harpoon, με τον Exocet να παραμένει εναλλακτική επιλογή. Η λογική είναι σαφής: η υιοθέτηση υφιστάμενων συστημάτων μειώνει το κόστος, περιορίζει τον χρόνο προσαρμογής και ελαχιστοποιεί το επιχειρησιακό ρίσκο. Με αυτό τον τρόπο οι Bergamini μπορούν να αποκτήσουν άμεσα αξιόπιστη αντιπλοϊκή ισχύ, χωρίς να απαιτηθεί δημιουργία νέας εφοδιαστικής αλυσίδας ή μακρά περίοδος πιστοποίησης.
Στο πεδίο της αεράμυνας, οι κάθετοι εκτοξευτές Sylver και τα βλήματα Aster ενισχύουν τη σύγκλιση με τις FDI, δημιουργώντας κοινό ευρωπαϊκό πυρήνα αεράμυνας περιοχής. Η συμβατότητα αυτή επιτρέπει τη συγκρότηση ενιαίας «ομπρέλας» προστασίας για δύναμη επιφανείας σε περιβάλλον υψηλού κορεσμού, όπου ο χρόνος αντίδρασης είναι καθοριστικός. Παράλληλα, ο συνδυασμός πυροβόλου 127mm στη διαμόρφωση γενικής χρήσης και 76mm στην ανθυποβρυχιακή εκδοχή προσφέρει δυνατότητα πλήγματος στην ακτή, αλλά και αποτελεσματική αντιμετώπιση ασύμμετρων απειλών, όπως UAV και ταχύπλοα σκάφη.
Στόλος τριών πυλώνων
Αν η συμφωνία προχωρήσει, μέχρι το τέλος της δεκαετίας θα διαμορφωθεί ένας στόλος με βασικούς πυλώνες:
- FDI: αιχμή δόρατος και αντιαεροπορική άμυνα περιοχής.
- Bergamini: ώριμες μονάδες πολλαπλών ρόλων.
- Εκσυγχρονισμένες MEKO: ισχύς, διαθεσιμότητα και βάθος.
Το μεγάλο ζητούμενο πλέον είναι το χρονοδιάγραμμα. Αν το παράθυρο 2028-2029 επιβεβαιωθεί, το Πολεμικό Ναυτικό θα αποκτήσει μια από τις πιο ουσιαστικές ενισχύσεις της σύγχρονης ιστορίας του – μια ενίσχυση που δεν συμπληρώνει απλώς τον στόλο, αλλά πολλαπλασιάζει την ισχύ του.
