Για αρκετά χρόνια οι Στρατιωτικές Σχολές βρίσκονταν αντιμέτωπες με ένα φαινόμενο που προβλημάτιζε έντονα την πολιτική και τη στρατιωτική ηγεσία. Κενές θέσεις, χαμηλότερες βάσεις, μειωμένο ενδιαφέρον από τους υποψηφίους και ένα διαρκές ερώτημα: Γιατί οι νέοι γυρίζουν την πλάτη σε ένα λειτούργημα που επί δεκαετίες αποτελούσε όνειρο ζωής;
Οι φετινές βάσεις, όπως σημειώνει ρεπορτάζ του Βασίλη Σκουλαράκου στην εφημερίδα «Political», έδωσαν την πρώτη ουσιαστική απάντηση. Με εξαίρεση τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων και τη Σχολή Μονίμων Υπαξιωματικών Ναυτικού, οι οποίες πιέζονται από τη φύση του ναυτικού επαγγέλματος, όλες σχεδόν οι παραγωγικές σχολές των Ενόπλων Δυνάμεων κάλυψαν το σύνολο των θέσεών τους. Η Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων, η Σχολή Ικάρων και η ΣΜΥΑ κατέγραψαν σημαντική αύξηση της ζήτησης, προκαλώντας εμφανή ικανοποίηση στα Γενικά Επιτελεία.
Η καμπάνια των Γενικών Επιτελείων
Η εξέλιξη αυτή μόνο τυχαία δεν είναι. Αποτελεί το αποτέλεσμα μιας συνολικής προσπάθειας που βρίσκεται σε εξέλιξη τα τελευταία χρόνια από το υπουργείο Άμυνας και το ΓΕΕΘΑ και επιχειρεί να αποκαταστήσει το κύρος του στρατιωτικού επαγγέλματος όχι μόνο μέσα από τον εκσυγχρονισμό των οπλικών συστημάτων, αλλά κυρίως μέσα από την αναβάθμιση της καθημερινότητας και των προοπτικών του ανθρώπινου δυναμικού.
Στην αλλαγή του κλίματος συνέβαλε και η οργανωμένη καμπάνια εξωστρέφειας που ανέπτυξαν τα Γενικά Επιτελεία το τελευταίο διάστημα. Μέσα από σύγχρονα βίντεο προβολής των Σχολών, δυναμική παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ημερίδες ενημέρωσης, επισκέψεις σε σχολεία και δράσεις σε ολόκληρη την Ελλάδα οι Ένοπλες Δυνάμεις παρουσίασαν στους μαθητές και στις οικογένειές τους τη σύγχρονη πραγματικότητα των Στρατιωτικών Σχολών, αναδεικνύοντας τις ακαδημαϊκές, επαγγελματικές και επιχειρησιακές προοπτικές που προσφέρουν. Γιατί όσο σύγχρονα και αν είναι τα μαχητικά αεροσκάφη, οι φρεγάτες ή τα αντιαεροπορικά συστήματα, η πραγματική ισχύς των Ενόπλων Δυνάμεων εξακολουθεί να βρίσκεται στους ανθρώπους τους. Και σήμερα, για πρώτη φορά έπειτα από πολλά χρόνια, διαμορφώνεται ένα πλέγμα κινήτρων που κάνει ξανά ελκυστική την επιλογή μιας στρατιωτικής σταδιοδρομίας.
Δεν αρκεί η φιλοπατρία
Για δεκαετίες η επιλογή μιας Στρατιωτικής Σχολής στηριζόταν κυρίως στην αγάπη για την πατρίδα, στην οικογενειακή παράδοση και στην επιθυμία προσφοράς. Οι αξίες αυτές παραμένουν αναλλοίωτες. Δεν αρκούν όμως από μόνες τους για να πείσουν έναν νέο άνθρωπο να επιλέξει μια απαιτητική επαγγελματική πορεία, γεμάτη μεταθέσεις, αυξημένες ευθύνες και υψηλές επιχειρησιακές απαιτήσεις. Η νέα γενιά αναζητά ασφαλώς αξιοπρεπή αμοιβή, επαγγελματική ασφάλεια, προοπτική εξέλιξης και ποιότητα ζωής. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να απαντήσει η νέα φιλοσοφία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας μέσα από την «Ατζέντα 2030».
Το οικιστικό πρόγραμμα
Αν μέχρι πριν από λίγα χρόνια το ενδιαφέρον επικεντρωνόταν σχεδόν αποκλειστικά στα εξοπλιστικά προγράμματα, σήμερα η μέριμνα προσωπικού εξελίσσεται σε ισότιμο πυλώνα του μετασχηματισμού των Ενόπλων Δυνάμεων. Το μεγαλύτερο παράδειγμα αποτελεί το νέο Οικιστικό Πρόγραμμα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη στεγαστική παρέμβαση που έχει σχεδιαστεί ποτέ για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, με ορίζοντα την κατασκευή ή ανακαίνιση 17.484 κατοικιών έως το 2040 και συνολικό προϋπολογισμό 1,7 δισ. ευρώ. Ήδη εκατοντάδες κατοικίες έχουν παραδοθεί, εκατοντάδες ακόμη κατασκευάζονται, ενώ η Γ’ Φάση του προγράμματος ενεργοποιήθηκε πριν από λίγες μέρες με νέες κατοικίες σε ακριτικές και νησιωτικές περιοχές. Το σχέδιο όμως δεν σταματά εκεί. Για πρώτη φορά προβλέπονται κατοικίες για αποστράτους, φοιτητικές εστίες για δόκιμους εφέδρους αξιωματικούς και νέοι βρεφονηπιακοί σταθμοί ώστε να στηρίζεται ουσιαστικά η στρατιωτική οικογένεια.
Νέο μισθολόγιο και επίδομα διοίκησης
Η οικονομική διάσταση αποτελεί έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα. Το νέο μισθολόγιο συνοδεύτηκε από σειρά παρεμβάσεων, με πιο πρόσφατη την υπογραφή της Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τη χορήγηση επιδόματος διοίκησης. Για πρώτη φορά στην ιστορία των Ενόπλων Δυνάμεων θεσπίζεται ειδική οικονομική αναγνώριση της διοικητικής ευθύνης. Περίπου 2.000 στελέχη που υπηρετούν σε θέσεις διοίκησης θα λαμβάνουν επίδομα από 100 έως 500 ευρώ μηνιαίως, με αναδρομική ισχύ από τον Οκτώβριο του 2025. Πρόκειται για μια παρέμβαση με ιδιαίτερο συμβολισμό. Αναγνωρίζει ότι η διοίκηση προσωπικού δεν αποτελεί απλώς έναν βαθμό στον ώμο αλλά μια διαρκή ευθύνη που πρέπει να ανταμείβεται. Βεβαίως, ακόμη και όσοι αναγνωρίζουν τη θετική κατεύθυνση των αλλαγών συμφωνούν πως απαιτούνται πρόσθετες παρεμβάσεις, ιδιαίτερα για τα στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού, όπου οι ιδιαιτερότητες της υπηρεσίας, οι αυξημένες απαιτήσεις και ο ανταγωνισμός με τον ιδιωτικό τομέα και τους μισθούς που δίνουν οι εφοπλιστές επιβάλλουν ακόμη γενναιότερη οικονομική ενίσχυση.
Ακαδημαϊκή αναβάθμιση και σύγχρονες υποδομές
Οι Στρατιωτικές Σχολές δεν θυμίζουν πλέον τις σχολές προηγούμενων δεκαετιών. Οι Ευέλπιδες, οι Ίκαροι, οι Ναυτικοί Δόκιμοι, οι σπουδαστές της ΣΜΥΑ, της ΣΜΥΝ και της ΣΜΥ εκπαιδεύονται σε ένα περιβάλλον που συνδυάζει πανεπιστημιακές σπουδές, στρατιωτική αγωγή και εξειδίκευση στις τεχνολογίες του μέλλοντος. Τεχνητή νοημοσύνη, μη επανδρωμένα συστήματα, κυβερνοάμυνα, ηλεκτρονικός πόλεμος, προηγμένα οπλικά συστήματα και διαλειτουργικότητα με συμμαχικές δυνάμεις αποτελούν πλέον μέρος της καθημερινής εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ο σύγχρονος αξιωματικός δεν καλείται απλώς να διοικήσει ανθρώπους. Καλείται να διαχειριστεί πολύπλοκα συστήματα, να επεξεργαστεί πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο και να λαμβάνει κρίσιμες αποφάσεις μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα.
Η αναβάθμιση των Στρατιωτικών Σχολών αποτυπώνεται πλέον και στην καθημερινή ακαδημαϊκή ζωή των σπουδαστών με παροχές και δυνατότητες αντίστοιχες με εκείνες των υπόλοιπων Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων. Οι Στρατιωτικές Σχολές έχουν ενταχθεί στο σύστημα διανομής ακαδημαϊκών συγγραμμάτων «Εύδοξος», μέσω του οποίου οι σπουδαστές λαμβάνουν δωρεάν τα απαραίτητα βιβλία και εκπαιδευτικά βοηθήματα για τις σπουδές τους. Παράλληλα, όλοι οι σπουδαστές προμηθεύονται πλέον ακαδημαϊκή ταυτότητα, αποκτώντας τις παροχές και τις διευκολύνσεις που ισχύουν για τους φοιτητές των ελληνικών ΑΕΙ.
Την ίδια στιγμή, βρίσκεται σε εξέλιξη ένα ευρύ πρόγραμμα ριζικού εκσυγχρονισμού των κτιριακών υποδομών των Στρατιωτικών Σχολών σε ολόκληρη τη χώρα. Αίθουσες διδασκαλίας, εργαστήρια, χώροι διαμονής, σίτισης, άθλησης και αναψυχής αναβαθμίζονται με στόχο οι συνθήκες εκπαίδευσης και διαβίωσης να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των σύγχρονων Ενόπλων Δυνάμεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το νέο εντευκτήριο της Σχολής Ικάρων, το οποίο δημιουργήθηκε με δωρεά και προσφέρει στους σπουδαστές έναν σύγχρονο και λειτουργικό χώρο καθημερινής ζωής και ψυχαγωγίας. Πρόκειται για μια παρέμβαση που δείχνει ότι η μέριμνα δεν εξαντλείται στην αυστηρή στρατιωτική εκπαίδευση, αλλά επεκτείνεται στην ποιότητα ζωής και στη συνολική διαμόρφωση των αυριανών στελεχών.
Οι αλλαγές αυτές έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αποδεικνύουν ότι η Πολιτεία επιχειρεί να κλείσει την απόσταση που για χρόνια χώριζε τις Στρατιωτικές Σχολές από την υπόλοιπη ανώτατη εκπαίδευση σε επίπεδο παροχών και υποδομών. Η ακαδημαϊκή ταυτότητα, ο «Εύδοξος» και οι σύγχρονες εγκαταστάσεις δεν είναι δευτερεύουσες λεπτομέρειες. Είναι μέρος του συνολικού πλέγματος κινήτρων που ενισχύει το κύρος των Σχολών και τις καθιστά ξανά ελκυστικές για τους νέους.
Αρετή, ανδρεία και γνώση
Υπάρχει όμως ένας παράγοντας που δεν μπορεί να αποτυπωθεί ούτε σε ευρώ ούτε σε αριθμούς. Οι Στρατιωτικές Σχολές εξακολουθούν να αποτελούν σχολές χαρακτήρα. Είναι οι χώροι όπου καλλιεργούνται η πειθαρχία, η αυτοκυριαρχία, η υπευθυνότητα, η ομαδικότητα και η ηγεσία. Είναι οι χώροι που διαμορφώνουν ανθρώπους που καλούνται, σε καιρό ειρήνης και κρίσης, να αναλάβουν την ευθύνη ανθρώπων, μέσων και αποστολών. Είναι οι χώροι που αναδεικνύουν τους αυριανούς ηγήτορες των Ενόπλων Δυνάμεων. Είναι δεξαμενές αρετής, ανδρείας και γνώσης.
Επένδυση που αποδίδει
Ασφαλώς και η κάλυψη σχεδόν όλων των θέσεων στις στρατιωτικές σχολές φέτος δεν λύνει οριστικά το πρόβλημα στελέχωσης. Στέλνει όμως ένα ισχυρό μήνυμα, ότι όταν η Πολιτεία επενδύει στους ανθρώπους της, όταν δημιουργεί πραγματικά κίνητρα και όταν αντιμετωπίζει τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων ως το πολυτιμότερο κεφάλαιό της, οι νέοι ανταποκρίνονται. Η ανάκαμψη του ενδιαφέροντος για τις Στρατιωτικές Σχολές δεν είναι απλώς μια επιτυχία των φετινών βάσεων. Είναι ένδειξη ότι αποκαθίσταται σταδιακά η εμπιστοσύνη σε ένα επάγγελμα που συνδυάζει επιστημονική γνώση, ηγεσία, κοινωνική προσφορά και σταθερή επαγγελματική προοπτική. Και αυτή ίσως είναι η σημαντικότερη επένδυση για το μέλλον των Ενόπλων Δυνάμεων της πατρίδας μας.
