Στο έλεος των Στενών του Ορμούζ οι τιμές του πετρελαίου – Για τι προειδοποιούν Morgan Stanley και Goldman Sachs

Μετά τις νέες δηλώσεις και την ένταση στις αμερικανοϊρανικές σχέσεις, οι τιμές του πετρελαίου κινήθηκαν ανοδικά:

• Το Brent ξεπέρασε τα 100 δολάρια το βαρέλι, φτάνοντας περίπου τα 104 δολάρια
• Το αμερικανικό αργό (WTI) κινήθηκε κοντά στα 98 δολάρια
• Η άνοδος σε μία ημέρα ξεπέρασε το 2%

Η αγορά έχει επιστρέψει σε επίπεδα πολύ υψηλότερα από την περίοδο πριν την κλιμάκωση της σύγκρουσης, όταν το πετρέλαιο κινούνταν γύρω από τα 70 δολάρια.

Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι το βασικό χαρακτηριστικό της περιόδου είναι η «ευαισθησία στις ειδήσεις», με κάθε πολιτική δήλωση ή στρατιωτική εξέλιξη να μεταφράζεται άμεσα σε μεταβολές τιμών.

Η αγορά πετρελαίου βρίσκεται αντιμέτωπη με το σενάριο παρατεταμένου αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με εκτιμήσεις μεγάλων επενδυτικών οίκων, αυτός είναι ο καθοριστικός παράγοντας που μπορεί να εκτοξεύσει τις τιμές σε νέα επίπεδα.

Η Morgan Stanley προειδοποιεί ότι:

• Η αγορά βρίσκεται σε «μάχη με τον χρόνο»
• Αν το Στενό παραμείνει κλειστό για εβδομάδες, οι τιμές μπορεί να κινηθούν απότομα ανοδικά
• Στο ακραίο σενάριο, το Brent μπορεί να φτάσει έως και τα 150 δολάρια το βαρέλι

Ήδη το βασικό σενάριο της τράπεζας προβλέπει:

• 110 δολάρια βραχυπρόθεσμα
• 100 δολάρια στους επόμενους μήνες
• 90 δολάρια προς το τέλος του έτους

Ωστόσο, όλα αυτά ισχύουν μόνο αν δεν υπάρξει παρατεταμένη διακοπή ροών από το Ορμούζ.

Τι κρατά (προς το παρόν) τις τιμές χαμηλότερα από το 2022

Παρά την ένταση, οι τιμές δεν έχουν επιστρέψει στα επίπεδα του 2022, κυρίως λόγω τριών παραγόντων:

• Υψηλά διεθνή αποθέματα πετρελαίου
• Αυξημένες εξαγωγές από τις ΗΠΑ
• Μειωμένη ζήτηση από την Κίνα

Η Morgan Stanley εκτιμά ότι αυτές οι ισορροπίες έχουν απορροφήσει μεγάλο μέρος του σοκ προσφοράς, περιορίζοντας προς το παρόν την εκρηκτική άνοδο.

Το σενάριο κινδύνου

Η μεγάλη ανησυχία των αγορών είναι ότι αυτό το «μαξιλάρι ασφαλείας» μπορεί να μην αντέξει αν:

• το Ορμούζ παραμείνει κλειστό μέχρι το καλοκαίρι
• οι εξαγωγές των ΗΠΑ πιεστούν περαιτέρω
• η παγκόσμια ζήτηση σταθεροποιηθεί ή αυξηθεί

Σε αυτή την περίπτωση, ακόμη και μικρές ελλείψεις προσφοράς θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα έντονη άνοδο των τιμών.

Η ένταση στη Μέση Ανατολή δεν επηρεάζει μόνο το αργό πετρέλαιο, αλλά δημιουργεί και ένα πιο σύνθετο πρόβλημα στην παγκόσμια αγορά διυλισμένων καυσίμων, με επίκεντρο πλέον

Πίεση στα αεροπορικά καύσιμα και άνοδος τιμών

Η έλλειψη προσφοράς στην αγορά έχει οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών της κηροζίνης (jet fuel), με αποτέλεσμα:

• αύξηση του κόστους για τις αεροπορικές εταιρείες
• περικοπές ή περιορισμό πτήσεων
• άνοδο στις τιμές των εισιτηρίων
• πιέσεις ενόψει της καλοκαιρινής περιόδου ταξιδιών

Στην Ευρώπη, οι τιμές των καυσίμων αεροσκαφών έχουν ενισχυθεί αισθητά, καθώς οι ροές από τη Μέση Ανατολή παραμένουν περιορισμένες.

Η προειδοποίηση της Goldman Sachs

Η Goldman Sachs επισημαίνει ότι, αν και η αγορά μπορεί να «αντιδράσει» αυξάνοντας την παραγωγή αεροπορικών καυσίμων, αυτή η λύση δεν είναι χωρίς κόστος.

Σύμφωνα με τους αναλυτές της:

• η αύξηση παραγωγής κηροζίνης μπορεί να περιορίσει την παραγωγή άλλων προϊόντων
• το ντίζελ και η νάφθα είναι τα πρώτα καύσιμα που επηρεάζονται
• το πρόβλημα μεταφέρεται από έναν κλάδο της ενέργειας σε άλλον

Με απλά λόγια, η προσπάθεια να λυθεί η πίεση στα αεροπορικά καύσιμα μπορεί να προκαλέσει νέο κύμα στενότητας σε άλλα βασικά καύσιμα.

Το «ντόμινο» των διυλιστηρίων

Ένα βασικό στοιχείο που τονίζει η τράπεζα είναι ότι όλα τα προϊόντα προέρχονται από το ίδιο βαρέλι αργού πετρελαίου. Αυτό σημαίνει ότι:

• τα διυλιστήρια δεν μπορούν να αυξήσουν ένα καύσιμο χωρίς να επηρεάσουν άλλα
• η ανακατανομή της παραγωγής δημιουργεί νέα «στενά σημεία» στην εφοδιαστική αλυσίδα
• ακόμη και αν το αργό σταθεροποιηθεί, οι τιμές στα παράγωγα καύσιμα μπορεί να παραμείνουν υψηλές

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, η λύση σε ένα πρόβλημα μπορεί να δημιουργήσει άλλα «σημεία συμφόρησης» μέσα στο σύστημα διύλισης.

Πιθανή παρατεταμένη στενότητα στην αγορά

Η Goldman Sachs εκτιμά ότι, ακόμη και σε ένα σενάριο σταθεροποίησης του πετρελαίου, η αγορά διυλισμένων προϊόντων μπορεί να παραμείνει σφιχτή για μεγάλο διάστημα.

Αυτό σημαίνει ότι:

• το ντίζελ
• η νάφθα
• και άλλα προϊόντα διύλισης

ενδέχεται να διατηρήσουν υψηλές τιμές μέσα στο καλοκαίρι.

Ο γεωπολιτικός παράγοντας

Οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο νέας έντασης στη Μέση Ανατολή, μετά το διπλωματικό αδιέξοδο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Η απόρριψη προτάσεων για αποκλιμάκωση και οι αλληλοκατηγορίες μεταξύ των δύο πλευρών έχουν ενισχύσει περαιτέρω την αβεβαιότητα στις ενεργειακές αγορές.

Η αγορά πετρελαίου βρίσκεται σε μια εύθραυστη ισορροπία: προς το παρόν συγκρατείται από αποθέματα και εναλλακτικές ροές, όμως παραμένει εξαιρετικά εκτεθειμένη σε γεωπολιτικούς κινδύνους.

Το βασικό μήνυμα των αναλυτών είναι σαφές: όσο η κρίση γύρω από το Ιράν και το Ορμούζ παραμένει ανοιχτή, το πετρέλαιο θα συνεχίσει να κινείται σε καθεστώς υψηλής μεταβλητότητας, με την πιθανότητα απότομων κινήσεων προς τα πάνω να παραμένει στο τραπέζι.