Μια δίκη με χαρακτηριστικά ιστορικού ορόσημου ξεκινά σήμερα, Δευτέρα (02/02), στη Σάντα Φε, καθώς το γραφείο του γενικού εισαγγελέα του Νέου Μεξικού οδηγεί τη Meta στο δικαστήριο, κατηγορώντας την ότι επέτρεψε συνειδητά τη χρήση των πλατφορμών Facebook και Instagram για τη στοχοποίηση και την εκμετάλλευση ανηλίκων.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, ο γενικός εισαγγελέας Ραούλ Τορέζ αναμένεται να παρουσιάσει στοιχεία που –όπως υποστηρίζει– αποδεικνύουν ότι οι πλατφόρμες της Meta δημιούργησαν επικίνδυνες συνθήκες για παιδιά και εφήβους, εκθέτοντάς τους σε σεξουαλική παρενόχληση, αποπλάνηση, εκβιασμό μέσω σεξουαλικού υλικού (sextortion) και ακόμη και εμπορία ανθρώπων.
Στην αγωγή τονίζεται ότι τόσο ο σχεδιασμός των εφαρμογών όσο και το επιχειρηματικό μοντέλο της Meta έδιναν προτεραιότητα στη μεγιστοποίηση της χρήσης και της εμπλοκής των χρηστών, εις βάρος της ασφάλειας των ανηλίκων. Η πολιτεία κατηγορεί την εταιρεία ότι δεν εφάρμοσε επαρκείς δικλίδες προστασίας, ότι επέτρεψε τη λειτουργία ομάδων με περιεχόμενο που συνδεόταν με εμπορικό σεξ χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και ότι διευκόλυνε τη διακίνηση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (CSAM).
Από την πλευρά της, η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι ο γενικός εισαγγελέας παρουσιάζει αποσπασματικά εσωτερικά έγγραφα για να δημιουργήσει εντυπώσεις. Η εταιρεία τονίζει ότι εδώ και χρόνια επενδύει σε μέτρα προστασίας των ανηλίκων, συνεργάζεται με γονείς, ειδικούς και τις αρχές και έχει προχωρήσει σε αλλαγές όπως ειδικούς λογαριασμούς εφήβων με ενσωματωμένες δικλίδες ασφαλείας και εργαλεία γονικού ελέγχου.
Η υπόθεση συνδέεται άμεσα με μεγάλη έρευνα του Guardian το 2023, η οποία αποκάλυψε τις δυσκολίες της Meta να αποτρέψει τη χρήση των πλατφορμών της για τη διακίνηση και εκμετάλλευση παιδιών. Ο Ραούλ Τορέζ έχει χαρακτηρίσει τη Meta «τη μεγαλύτερη αγορά για θηρευτές και παιδόφιλους παγκοσμίως».
Μετά την ολοκλήρωση της επιλογής των ενόρκων, οι αγορεύσεις έναρξης αναμένεται να ξεκινήσουν στις 9 Φεβρουαρίου, ενώ η διαδικασία εκτιμάται ότι θα διαρκέσει περίπου επτά εβδομάδες.
Η δίκη στο Νέο Μεξικό έρχεται λίγες ημέρες μετά την έναρξη αντίστοιχης μεγάλης υπόθεσης στο Λος Άντζελες, όπου περίπου 1.600 οικογένειες και σχολεία κατηγορούν τις Meta, Snap, TikTok και YouTube ότι προκαλούν εθισμό και σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας στα παιδιά. Σε εκείνη την υπόθεση, Snap και TikTok έχουν ήδη προχωρήσει σε συμβιβασμό, ενώ Meta και YouTube συνεχίζουν να δικάζονται.
Σύμφωνα με οργανώσεις εποπτείας της τεχνολογίας, το γεγονός ότι τέτοιες υποθέσεις φτάνουν πλέον στις αίθουσες των δικαστηρίων δείχνει ότι η νομική ασπίδα του άρθρου 230 αρχίζει να υποχωρεί. Όπως εκτιμούν, πρόκειται για δίκες που ενδέχεται να σημαδέψουν μια ολόκληρη εποχή, αντίστοιχα με τις ιστορικές υποθέσεις κατά των καπνοβιομηχανιών ή των φαρμακευτικών εταιρειών.
Στο Νέο Μεξικό αναμένεται να καταθέσουν εκπαιδευτικοί, στελέχη των αρχών και whistleblowers, οι οποίοι ενδέχεται να αποκαλύψουν εσωτερικές συζητήσεις και αποφάσεις της εταιρείας. Η ομάδα του Ραούλ Τορέζ έχει ήδη λάβει κατάθεση από τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ και μπορεί να προβάλει αποσπάσματά της στο δικαστήριο, καθώς η πολιτεία έχει περιορισμένες δυνατότητες να υποχρεώσει μάρτυρες εκτός Νέου Μεξικού να εμφανιστούν αυτοπροσώπως.
Στο πλαίσιο της υπόθεσης έχουν παρουσιαστεί και νέοι, ιδιαίτερα σοβαροί ισχυρισμοί. Μεταξύ αυτών, ότι η Meta ενδέχεται να αποκόμισε έσοδα προβάλλοντας διαφημίσεις γνωστών εταιρειών δίπλα σε περιεχόμενο που σεξουαλικοποιούσε παιδιά. Σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα που φέρεται να έχει συλλέξει η εισαγγελία, η ίδια η Meta υπολογίζει ότι περίπου 100.000 παιδιά καθημερινά δέχονται σεξουαλική παρενόχληση στις πλατφόρμες της.
Καταθέσεις περιλαμβάνουν αποσπάσματα συνομιλιών χρηστών που συζητούν τρόπους προσέγγισης ανηλίκων, καθώς και μαρτυρία πρώην εργαζομένου του Instagram, ο οποίος υποστήριξε ότι η κόρη του δέχθηκε ανεπιθύμητες σεξουαλικές προσεγγίσεις και ότι η εταιρεία αγνόησε τις σχετικές καταγγελίες.
Στα αποδεικτικά στοιχεία περιλαμβάνεται και υπόθεση του 2024, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Operation MetaPhile», κατά την οποία συνελήφθησαν τρεις άνδρες που φέρονται να παγίδευαν παιδιά μέσω εφαρμογών της Meta για σεξουαλική εκμετάλλευση.
Επιπλέον, μυστικοί πράκτορες που υποδύονταν ανηλίκους προσεγγίστηκαν από ύποπτους χρήστες, οι οποίοι –σύμφωνα με την εισαγγελία– εντόπισαν τα «παιδιά» μέσω λειτουργιών σχεδιασμού του Facebook και του Instagram, χωρίς οι πράκτορες να έχουν ξεκινήσει οι ίδιοι σεξουαλικές συνομιλίες. Παρά την αυξημένη δραστηριότητα ενηλίκων γύρω από έναν από τους συγκεκριμένους λογαριασμούς, η Meta φέρεται να μην τον έκλεισε, αλλά να έστειλε οδηγίες για το πώς θα μπορούσε να αυξηθεί η απήχηση και να αποφέρει έσοδα.
Τέλος, πρόσφατη κατάθεση υποστηρίζει ότι ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ ενέκρινε την πρόσβαση ανηλίκων σε AI chatbots, παρά τις προειδοποιήσεις στελεχών ασφαλείας ότι τα bots θα μπορούσαν να εμπλακούν σε σεξουαλικές συνομιλίες. Σε εσωτερικές συζητήσεις, εργαζόμενοι φέρονται να πρότειναν να δοθεί στους γονείς η δυνατότητα απενεργοποίησης των chatbots, ωστόσο καταγράφεται απάντηση ότι επρόκειτο για «απόφαση επιπέδου Mark» να μην υπάρχει τέτοια επιλογή.
