Σφοδρές αντιδράσεις στην επιστημονική κοινότητα προκαλεί η διαχείριση ευρωπαϊκών πόρων που προορίζονται για την έρευνα, με ερευνητές να κάνουν λόγο για σημαντικές καθυστερήσεις και αστοχίες που στερούν πολύτιμες ευκαιρίες από νέους επιστήμονες και ερευνητικές ομάδες.

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το ερευνητικό πρόγραμμα «Trust your Stars», η ακύρωση του οποίου έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση γύρω από τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε η συγκεκριμένη δράση στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης.

Το ζήτημα ανέδειξε δημόσια ο καθηγητής Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Αριστείδης Χατζής, ο οποίος χαρακτήρισε την εξέλιξη «φιάσκο», εκφράζοντας την έντονη διαφωνία του για την ακύρωση του προγράμματος.

Το πρόγραμμα που ακυρώθηκε

Η ακύρωση της δράσης, σύμφωνα με τις σχετικές καταγγελίες, επηρεάζει δεκάδες ερευνητικές ομάδες νέων επιστημόνων, καθώς και εργαστήρια που δραστηριοποιούνται στον χώρο των ανθρωπιστικών επιστημών.

Βασική αιτιολογία για την ακύρωση αποτέλεσε, σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, η αδυναμία ολοκλήρωσης του έργου εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Ωστόσο, ιδιαίτερη κριτική ασκήθηκε για τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η διαδικασία μέχρι την τελική απόφαση.

Ο Αριστείδης Χατζής υποστήριξε ότι οι ενδιαφερόμενοι παρέμειναν για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς επαρκή ενημέρωση σχετικά με την τύχη της δράσης. Όπως ανέφερε, η συγκεκριμένη εξέλιξη δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στους ερευνητές που είχαν επενδύσει χρόνο και προσπάθεια στη διαδικασία.

Παρέμβαση και από τον Στάθη Καλύβα

Στην αντιπαράθεση παρενέβη δημόσια και ο καθηγητής Στάθης Καλύβας, ο οποίος τάχθηκε υπέρ των καταγγελιών που έχουν διατυπωθεί.

Ο ίδιος αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στις σημαντικές καθυστερήσεις που σημειώθηκαν κατά τη διαδικασία αξιολόγησης των προτάσεων, χαρακτηρίζοντας προβληματικό τον τρόπο με τον οποίο εξελίχθηκε η διαδικασία.

Παράλληλα, στη δημόσια συζήτηση τέθηκαν και καταγγελίες σχετικά με τον τρόπο αξιολόγησης των προτάσεων, με αναφορές ακόμη και σε πιθανή χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) κατά τη διαδικασία.

Οι καταγγελίες αυτές έχουν προσθέσει ένα ακόμη επίπεδο στην ήδη έντονη συζήτηση για τη διαχείριση των ερευνητικών προγραμμάτων και την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων.

Στο επίκεντρο η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων

Η υπόθεση του «Trust your Stars» επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της αποτελεσματικής αξιοποίησης των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων για την έρευνα.

Για την επιστημονική κοινότητα, το βασικό ζητούμενο είναι να διασφαλίζεται ότι οι διαθέσιμοι πόροι αξιοποιούνται εγκαίρως και με διαφανείς διαδικασίες, ώστε οι ερευνητές να μπορούν να προγραμματίζουν τη δουλειά τους χωρίς πολύμηνες καθυστερήσεις και αβεβαιότητα.

Η ακύρωση της συγκεκριμένης δράσης αναμένεται να συνεχίσει να προκαλεί αντιδράσεις, καθώς στο επίκεντρο βρίσκεται πλέον όχι μόνο η τύχη των ερευνητικών ομάδων που συμμετείχαν στη διαδικασία, αλλά και ο συνολικός τρόπος σχεδιασμού και υλοποίησης αντίστοιχων προγραμμάτων.