Το στεγαστικό πρόγραμμα «Σπίτι μου» εξελίσσεται σε βασικό εργαλείο κοινωνικής πολιτικής της κυβέρνησης, ειδικά για τους νέους και τα νέα ζευγάρια που δυσκολεύονται να μπουν στην αγορά κατοικίας.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Μετά την πρώτη φάση, το «Σπίτι μου 1», μέσω της οποίας 10.000 νέοι απέκτησαν δικό τους σπίτι, ακολούθησε το «Σπίτι μου 2», που από τον Φεβρουάριο έχει ήδη 11.000 δικαιούχους – σύνολο 21.000 άνθρωποι που βγήκαν από τον φαύλο κύκλο ενοικίου – ακρίβειας.
Το «Σπίτι μου 2» χρηματοδοτεί την αγορά πρώτης κατοικίας έως 150 τ.μ. και μέχρι τις 190.000 ευρώ, για πολίτες ηλικίας 25–50 ετών, με συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια. Το δάνειο είναι συγχρηματοδοτούμενο: κατά 50% από το Ταμείο Ανάκαμψης, με άτοκη χρηματοδότηση σε αυτό το τμήμα, και κατά 50% από τις τράπεζες με χαμηλό επιτόκιο. Η διάρκεια αποπληρωμής κυμαίνεται από 3 έως 30 έτη και μπορεί να φτάσει έως και το 90% της αξίας του ακινήτου.
Σύμφωνα με τις τελευταίες αποφάσεις, το πρόγραμμα μπαίνει σε φάση “επανεκκίνησης”:
- δίνεται παράταση στις αιτήσεις έως τον Μάιο 2026,
- μεταφέρονται οι τελικές εκταμιεύσεις έως τον Αύγουστο του 2026,
- χαλαρώνουν τα εισοδηματικά κριτήρια, ώστε να ενταχθούν πολύ περισσότερα νοικοκυριά και να μη μείνουν αδιάθετα τα κονδύλια του προγράμματος, που φτάνουν σχεδόν τα 2 δισ. ευρώ.
Η αρμόδια υπουργός Δόμνα Μιχαηλίδου έχει ήδη υπογραμμίσει ότι η πρόσβαση σε προσιτή κατοικία είναι «εθνικό ζήτημα», συνδέοντας το πρόγραμμα με το δημογραφικό, αλλά και με τη συγκράτηση των τιμών στην αγορά κατοικίας: με την αξιοποίηση ανενεργών διαμερισμάτων, η κυβέρνηση επιχειρεί να μειώσει την πίεση σε μια αγορά που «βράζει» από Airbnb, αυξήσεις αντικειμενικών αξιών και ακρίβεια.
«Σπίτι μου 2», εισοδηματικά όρια και πραγματική ελάφρυνση δόσης
Πίσω από τους αριθμούς, το «Σπίτι μου 2» επιχειρεί να κάνει κάτι πολύ συγκεκριμένο: να φέρει τη μηνιαία δόση ενός στεγαστικού δανείου σε επίπεδο κοντά ή και χαμηλότερο από ένα ενοίκιο.
Με την άτοκη ή χαμηλότοκη χρηματοδότηση του 50% του δανείου από το Ταμείο Ανάκαμψης, η τελική δόση για δάνειο έως 190.000 ευρώ μπορεί να πέσει κατά εκατοντάδες ευρώ, ειδικά σε ορίζοντα 20–30 ετών. Οι τράπεζες – Πειραιώς, Εθνική, Eurobank κ.ά. – έχουν ήδη αναρτήσει στην επίσημη ενημέρωσή τους παραδείγματα στα οποία η επιδότηση ρίχνει θεαματικά το κόστος εξυπηρέτησης σε σχέση με ένα κλασικό στεγαστικό.
Το πολιτικό μήνυμα είναι καθαρό:
η κυβέρνηση θέλει να δείξει ότι δεν αφήνει τη νέα γενιά “ενοικιαστές εφ’ όρου ζωής”, αλλά παρεμβαίνει εκεί που η αγορά, από μόνη της, δεν μπορεί να προσφέρει λύσεις.
Βεβαίως, το πρόγραμμα έχει δεχθεί και κριτική – από όσους φοβούνται ότι μπορεί να αυξήσει τις τιμές των ακινήτων στα διαμερίσματα που εντάσσονται σε αυτό ή ότι δεν καλύπτει τις πλέον χαμηλές εισοδηματικές κατηγορίες. Αυτές οι παρατηρήσεις συνυπάρχουν με την πραγματικότητα ότι χιλιάδες νέοι έχουν ήδη πιάσει στα χέρια τους συμβόλαιο ιδιόκτητης κατοικίας.
Κάρτα Αναπηρίας: όταν το κοινωνικό κράτος γίνεται… πλαστικό
Στο ίδιο κάδρο κοινωνικής πολιτικής, αλλά με διαφορετικό κοινό, εντάσσεται και η νέα πλαστική Κάρτα Αναπηρίας. Από σήμερα, Τρίτη 18 Νοεμβρίου 2025, ξεκίνησαν επίσημα οι αιτήσεις για την έκδοσή της, μέσα από την Εθνική Πύλη Αναπηρίας (epan.gov.gr) και την ειδική εφαρμογή της Κάρτας Αναπηρίας.
Δικαιούχοι είναι όλα τα άτομα με αναπηρία που έχουν ποσοστό τουλάχιστον 50% και είναι ήδη καταχωρισμένα στο Ψηφιακό Μητρώο Ατόμων με Αναπηρία· με τους κωδικούς Taxisnet μπορούν να υποβάλουν ηλεκτρονικά αίτημα για έκδοση κάρτας.
Η νέα κάρτα δεν αντικαθιστά, αλλά συμπληρώνει τις υφιστάμενες μορφές (εκτυπώσιμη και ψηφιακή στο Gov.gr Wallet), προσφέροντας μια ανθεκτική, φυσική μορφή για όσους δυσκολεύονται με τις ψηφιακές υπηρεσίες ή προτιμούν κάτι χειροπιαστό στην τσέπη τους.
Δωρεάν μετακινήσεις, προτεραιότητα, ενιαία αναγνώριση
Με βάση το κοινό δελτίο Τύπου των συναρμόδιων υπουργείων, η πλαστική Κάρτα Αναπηρίας φέρνει στην πράξη:
- Δωρεάν ή μειωμένες μετακινήσεις στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, με ενιαία αναγνώριση σε όλη την Ελλάδα.
- Πρόσβαση με προτεραιότητα σε υπηρεσίες και δομές (δημόσιες υπηρεσίες, υγεία, πολιτισμό κ.ά.), όπου η κάρτα λειτουργεί ως επίσημο αποδεικτικό αναπηρίας.
- Απλούστευση γραφειοκρατίας, καθώς δεν χρειάζεται ο πολίτης να κουβαλά πολλαπλές γνωματεύσεις και βεβαιώσεις· τα βασικά στοιχεία «τραβιούνται» από το ψηφιακό μητρώο.
Η θεσμική φιλοσοφία πίσω από το μέτρο είναι ότι η αναπηρία δεν πρέπει να συνεπάγεται πρόσθετα εμπόδια στην πρόσβαση και στις μετακινήσεις. Αντίθετα, το κράτος οφείλει να «σβήνει» αυτά τα εμπόδια – και σε μεγάλο βαθμό, αυτό ξεκινά από ένα ενιαίο αποδεικτικό εργαλείο.
Από τη στέγη στην προσβασιμότητα: ένα συνεκτικό αφήγημα κοινωνικής πολιτικής
Το «Σπίτι μου 2» και η Κάρτα Αναπηρίας αφορούν εντελώς διαφορετικές κατηγορίες πολιτών – νέους που θέλουν να αποκτήσουν σπίτι και άτομα με αναπηρία που δίνουν αγώνα για ισότιμη ζωή. Ωστόσο, πολιτικά, εντάσσονται στο ίδιο αφήγημα:
- Στη μία περίπτωση, το κράτος συμπληρώνει τη δανειακή ικανότητα του πολίτη, κάνοντας το όνειρο της ιδιόκτητης κατοικίας λιγότερο απαγορευτικό.
- Στην άλλη, το κράτος αναγνωρίζει θεσμικά την αναπηρία και τη μετατρέπει σε συγκεκριμένα δικαιώματα, από τη μετακίνηση μέχρι τη σχέση με τη δημόσια διοίκηση.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να δείξει ότι το κοινωνικό κράτος “τρέχει” ταυτόχρονα σε πολλά επίπεδα: στη στέγη, στην αναπηρία, στην οικογένεια. Το αν αυτό το αφήγημα θα γίνει πιστευτό στην κοινωνία, θα φανεί στην κάλπη. Πρακτικά, πάντως, για 21.000 νέους με κλειδιά στο χέρι και για χιλιάδες ΑμεΑ που θα κινούνται πλέον με μία κάρτα στην τσέπη, η διαφορά είναι ήδη απολύτως χειροπιαστή.
