Απειλή για την οικονομία αποτελεί η τεράστια έλλειψη εργατικού δυναμικού στον κατασκευαστικό κλάδο, όπου οι κενές θέσεις εκτιμώνται σε τουλάχιστον 50.000 με τάση δυναμικής αύξησης στο άμεσο μέλλον!
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Λουκά Αθ. Γεωργιάδη για την εφημερίδα «Political», ειδικά φέτος, ο κατασκευαστικός κλάδος αποτελεί πραγματικό «Ελντοράντο», καθώς οι τέσσερις μεγάλοι όμιλοι έχουν ανεκτέλεστο έργων περίπου 17 δισ. ευρώ, ενώ μαζί με την οικοδομική δραστηριότητα η «πίτα» αγγίζει τα 19 δισ. ευρώ! Η απορρόφηση εργατικού δυναμικού σε εμβληματικά έργα, όπως η Γραμμή 4 του Μετρό, το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι, το Flyover της Θεσσαλονίκης κλπ., αλλά και οι μεγάλες ελλείψεις τεχνιτών αποτελούν μια μικρή «βόμβα» για την οικονομία και τα οικονομικά του κράτους. Σύμφωνα με μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, σήμερα λείπουν από την οικοδομή πάνω από 50.000 άτομα, ενώ σε βάθος χρόνου αναμένεται να φτάσουν τα 280.000 άτομα! Αρκεί να σημειωθεί ότι για φέτος έχει προγραμματιστεί η εισαγωγή περίπου 100.000 εργαζομένων από τρίτες χώρες, οι οποίοι θα καλύψουν κενά κυρίως στις κατασκευές και τον πρωτογενή τομέα.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό συμμετοχής νέων στο εργατικό δυναμικό των κατασκευών, κάτι που θα λειτουργήσει ως «ντόμινο», καθώς θα πλήξει τον ρυθμό ανάπτυξης, τον όγκο των επενδύσεων, τους τζίρους και την κερδοφορία των επιχειρήσεων, τα έσοδα για την Εφορία και τον ΕΦΚΑ και φυσικά τα χρονοδιαγράμματα έναρξης και παράδοσης μεγάλων και μικρών έργων. Ειδικά στα μικρά οικοδομικά έργα παρατηρείται αύξηση των ημερομισθίων από 8% έως 10%, ενώ μέχρι και 15% μπορούν να επιβαρυνθούν οι προϋπολογισμοί, λόγω εκτροχιασμού των χρονοδιαγραμμάτων και του αυξημένου κόστους για εργατικά.
Πρόβλημα για 2 στις 5 επιχειρήσεις
Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ, τουλάχιστον 2 στις 5 επιχειρήσεις θεωρούν μεγάλο πρόβλημα την έλλειψη εργατικού δυναμικού που επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό τη λειτουργία τους. Από την άλλη πλευρά, ενδεικτικό της θετικότατης εικόνας του κατασκευαστικού κλάδου είναι το γεγονός ότι ο Δείκτης Επιχειρηματικών Προσδοκιών στις Κατασκευές διαμορφώθηκε τον Δεκέμβριο στις 161,6 μονάδες έναντι 158,2 μονάδες τον Νοέμβριο. Η μεταβολή αυτή ήταν αποτέλεσμα της σημαντικής βελτίωσης των προσδοκιών στα ιδιωτικά έργα, με τις προσδοκίες στα δημόσια έργα να διατηρούνται αμετάβλητες. Από τις βασικές μεταβλητές του δείκτη, οι αρνητικές προβλέψεις για το πρόγραμμα εργασιών των επιχειρήσεων στράφηκαν σε θετικές, ενώ οι ήδη θετικές προβλέψεις για την απασχόληση διατηρήθηκαν σχεδόν αμετάβλητες.
Λείπουν οι τεχνίτες
Η ανάκαμψη της οικοδομικής δραστηριότητας, μετά την αβεβαιότητα που προκάλεσαν οι αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα ύψη και τους όρους δόμησης, εκτιμάται ότι θα διογκώσει περαιτέρω το πρόβλημα εντός του τρέχοντος έτους.
Έπειτα από ένα προβληματικό α’ εξάμηνο, όπου σημειώθηκε πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας, το β’ εξάμηνο αναμένεται σημαντική άνοδος. Η αύξηση των οικοδομικών αδειών έχει επανέλθει σε διψήφια επίπεδα (άνω του 10%), ενώ αναμένεται να συμβεί το ίδιο τόσο για την επιφάνεια όσο και για τον όγκο των νέων κτιρίων. Ωστόσο, το ζητούμενο εξακολουθεί να αποτελεί η εύρεση προσωπικού και μάλιστα εξειδικευμένων τεχνιτών, καθώς είτε δεν υπάρχουν διαθέσιμοι είτε αυτοί που υπάρχουν είναι… απασχολημένοι.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού, ο κλάδος των κατασκευών αναμένεται να αναπτυχθεί με ρυθμούς από 3,1% έως και 3,4% ετησίως, για την περίοδο 2026-2029. Μετρό, αεροδρόμια και ενέργεια αναμένεται να απορροφήσουν σημαντικά κεφάλαια, ενώ καθοριστική είναι και η συμμετοχή των χρηματοδοτήσεων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, μεγάλα πρότζεκτ όπως το Ελληνικό καθώς και νέα ξενοδοχειακά συγκροτήματα αποτελούν πλέον το 40% των μεγάλων έργων της χώρας. Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι η διαδικασία νομιμοποίησης αυθαιρέτων θα συμβάλει καθοριστικά στο ξεκαθάρισμα του τοπίου για χιλιάδες κατασκευές, οι οποίες βρίσκονται σε καθεστώς αβεβαιότητας.
