Οι μικροί οικισμοί φαίνεται να αποτελούν πολύ πιο βιώσιμη επιλογή για τη μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη, καθώς τα περιορισμένα αποθέματα νερού δεν επαρκούν για τη μακροχρόνια υποστήριξη μεγάλων πόλεων.
Νέα μελέτη στο περιοδικό Frontiers in Space Technologies, εξετάζει κατά πόσο οι σεληνιακοί πόροι μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες πολυπληθών οικισμών. Τα αποτελέσματα θέτουν σοβαρούς περιορισμούς στα φιλόδοξα σχέδια για μεγάλες ανθρώπινες εγκαταστάσεις που έχουν προτείνει επιχειρηματίες του Διαστήματος, όπως ο Έλον Μασκ και ο Τζεφ Μπέζος.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ως γενναιόδωρη βάση υπολογισμού ένα δισεκατομμύριο τόνους σεληνιακού νερού, παρότι ορισμένες νεότερες εκτιμήσεις περιορίζουν τα γνωστά αποθέματα στους περίπου 34 εκατομμύρια τόνους.
Ένας αιώνας νερού για ένα εκατομμύριο κατοίκους
Ακόμη και με ανακύκλωση νερού σε ποσοστό 98%, αντίστοιχο με αυτό που επιτυγχάνεται στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, μια σεληνιακή πόλη ενός εκατομμυρίου κατοίκων θα εξαντλούσε το ένα δισεκατομμύριο τόνους νερού σε περίπου 100 χρόνια.
Για έναν οικισμό 100.000 ανθρώπων, το ίδιο απόθεμα θα μπορούσε θεωρητικά να διαρκέσει περίπου 1.000 χρόνια. Οι επιστήμονες εκτιμούν επομένως ότι το νερό περιορίζει τον μακροχρόνιο πληθυσμό της Σελήνης σε μερικές εκατοντάδες χιλιάδες κατοίκους.
Αν τα πραγματικά αξιοποιήσιμα αποθέματα είναι σημαντικά μικρότερα, όπως δείχνουν ορισμένες παρατηρήσεις, ο χρόνος εξάντλησης θα μειωνόταν δραστικά.
Ο συμβιβασμός της ανακύκλωσης
Η υψηλή απόδοση ανακύκλωσης στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό επιτυγχάνεται υπό πολύ αυστηρές συνθήκες. Οι αστροναύτες δεν κάνουν κανονικά ντους και δεν πλένουν τα ρούχα τους, ενώ οι εγκαταστάσεις υγιεινής απέχουν σημαντικά από τις ανέσεις μιας επίγειας κατοικίας.
Μια μόνιμη βάση θα χρειαζόταν ντους, πλυντήρια και τουαλέτες προσαρμοσμένες στη σεληνιακή βαρύτητα. Αυτές οι υποδομές θα μπορούσαν να μειώσουν την αποτελεσματικότητα της ανακύκλωσης.
Επιπλέον, νερό απαιτείται για την παραγωγή οξυγόνου και, κυρίως, για την καλλιέργεια τροφίμων. Οι ερευνητές υπολογίζουν συνολική κατανάλωση περίπου 500 τόνων ανά κάτοικο ετησίως πριν από την ανακύκλωση.
Πιο ρεαλιστικό ένα «σεληνιακό χωριό»
Ένας οικισμός περίπου 1.000 κατοίκων, αντίστοιχος με τον πληθυσμό που διαχειμάζει στην Ανταρκτική, θα μπορούσε να χρησιμοποιεί τα σεληνιακά αποθέματα με πολύ μικρότερη πίεση.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι ένα τέτοιο «σεληνιακό χωριό», το οποίο θα υποστήριζε ερευνητικές εγκαταστάσεις και αυτοματοποιημένες βιομηχανικές δραστηριότητες, αποτελεί πολύ πιο ρεαλιστικό σενάριο από μια πόλη εκατομμυρίων.
Η εξαιρετικά αποδοτική ανακύκλωση, η κάθετη γεωργία, η περιορισμένη κατανάλωση νερού και η αναζήτηση νέων κοιτασμάτων θα μπορούσαν να αυξήσουν τη διάρκεια ζωής των οικισμών. Η εγκατάσταση σε υπόγειους σωλήνες λάβας θα προσέφερε προστασία από την ακτινοβολία και τις ακραίες θερμοκρασίες, χωρίς όμως να λύνει το πρόβλημα της υδροδότησης.
Το συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι η Σελήνη μπορεί να φιλοξενήσει μόνιμες ανθρώπινες κοινότητες, όχι όμως απεριόριστης κλίμακας. Η διαχείριση του νερού θα πρέπει να σχεδιαστεί και να ρυθμιστεί εγκαίρως, προτού αρχίσει η συστηματική εκμετάλλευση των πολικών αποθεμάτων της.
