Η πολιτική είναι αντιπαράθεση, όμως η Βουλή λειτουργεί με αριθμητικούς, θεσμικούς κανόνες που δεν επιδέχονται ερμηνείες. Ένας από αυτούς είναι και ο πιο απλός: Κοινοβουλευτική Ομάδα υπάρχει μόνο όσο υπάρχει ο ελάχιστος απαιτούμενος αριθμός βουλευτών. Στην περίπτωση της Πλεύσης Ελευθερίας το κόμμα της Ζωής Κωνσταντοπούλου βρίσκεται σήμερα ακριβώς πάνω στη γραμμή: πέντε βουλευτές, ούτε ένας παραπάνω. Και αυτό δεν είναι απλώς «πολιτική εικόνα», είναι θεσμικό ρίσκο.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Χρήστου Μυτιλινιού για την εφημερίδα «Political», ο λόγος είναι συγκεκριμένος: από τις εκλογές του 2023 μέχρι σήμερα η Πλεύση Ελευθερίας έχει καταγράψει σειρά αποχωρήσεων από την Κοινοβουλευτική της Ομάδα, άλλων με τη μορφή ανεξαρτητοποίησης, άλλων με διαγραφή/αποπομπή, άλλων με παραίτηση από το βουλευτικό αξίωμα. Το αποτέλεσμα είναι πως το κόμμα οδηγήθηκε σε μια κατάσταση που η κοινοβουλευτική του υπόσταση εξαρτάται απόλυτα από το αν θα υπάρξει μία ακόμη απώλεια. Το πρόβλημα συνεπώς δεν είναι το «ποιος φεύγει». Είναι το ότι «δεν χωρά να φύγει άλλος».
Πώς άδειασε η «δεξαμενή»
Πρώτη και πιο ηχηρή ρήξη ήταν εκείνη του Μιχάλη Χουρδάκη, εκλεγμένου βουλευτή Α’ Θεσσαλονίκης. Στις 11 Οκτωβρίου 2023 γνωστοποιήθηκε ότι τέθηκε εκτός/διεγράφη από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της Πλεύσης Ελευθερίας, με τον ίδιο να δηλώνει ότι δεν παραδίδει την έδρα και συνεχίζει ως ανεξάρτητος. Το γεγονός αυτό είχε διπλή σημασία: αφενός έδειξε ότι οι εσωτερικές τριβές μπορούν να εξελιχθούν σε θεσμική ρήξη, αφετέρου μείωσε άμεσα το «μαξιλάρι» ενός ήδη μικρού κοινοβουλευτικού σχήματος.
Λίγες μέρες αργότερα ήρθε δεύτερη αποχώρηση. Στις 31 Οκτωβρίου 2023 η βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης Αρετή Παπαϊωάννου ανεξαρτητοποιήθηκε και αποχώρησε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα με επιστολή προς τον πρόεδρο της Βουλής, διατυπώνοντας αιχμές για την αντιμετώπισή της. Το πολιτικό συμπέρασμα ήταν σαφές: σε λιγότερο από έναν μήνα η Πλεύση είχε χάσει δύο βουλευτές από την Κοινοβουλευτική Ομάδα της, με το εσωτερικό κλίμα να παύει να είναι «ψίθυρος» και να γίνεται κοινοβουλευτικό γεγονός.
Η τρίτη μεταβολή δεν ήρθε ως ανεξαρτητοποίηση αλλά ως παραίτηση από το βουλευτικό αξίωμα. Στις 19 Νοεμβρίου 2025 ο Διαμαντής Καραναστάσης, εκλεγμένος στην Α’ Αθηνών, υπέβαλε την παραίτησή του στον πρόεδρο της Βουλής. Με βάση τη διαδικασία αναπλήρωσης, τη θέση του κατέλαβε η Έλλη Ρούσσου ως πρώτη επιλαχούσα.
Αυτή η εξέλιξη είχε ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα: ακόμη και όταν δεν χάνεται αριθμητικά μία έδρα, η παραίτηση φωτίζει ότι το κόμμα καλείται να διαχειριστεί εσωτερικές μετατοπίσεις σε μια περίοδο που κάθε «κενό» μεταφράζεται σε νευρικότητα ισορροπιών.
Η τέταρτη και πιο πρόσφατη αποχώρηση είναι εκείνη της Ελένης Καραγεωργοπούλου, βουλευτή Ανατολικής Αττικής. Στις 10 Φεβρουαρίου 2026 έγινε γνωστό ότι ανεξαρτητοποιήθηκε, με αποτέλεσμα η Πλεύση Ελευθερίας να μείνει πλέον με πέντε βουλευτές, δηλαδή στο ελάχιστο όριο για να διατηρεί Κοινοβουλευτική Ομάδα.
Τι σημαίνει «μια ακόμη αποχώρηση»
Από εδώ και πέρα, δεν υπάρχει «πολυτέλεια». Η Πλεύση Ελευθερίας βρίσκεται σε σημείο όπου μια νέα ανεξαρτητοποίηση ή αποχώρηση θα οδηγούσε αντικειμενικά σε απώλεια Κοινοβουλευτικής Ομάδας. Και αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Σημαίνει πρακτικά υποβάθμιση κοινοβουλευτικής παρουσίας: λιγότερος χρόνος και βαρύτητα στην Ολομέλεια, περιορισμένη δυνατότητα κοινοβουλευτικών παρεμβάσεων με το ειδικό βάρος που έχει μια Κοινοβουλευτική Ομάδα, διαφορετικός τρόπος εκπροσώπησης και συμμετοχής στη λειτουργία της Βουλής.
Με απλά λόγια, ο θεσμός «μετρά» τα κόμματα και τα μετρά σε συλλογικότητα. Όταν η συλλογικότητα κρέμεται από μία κλωστή, η πολιτική ισχύς γίνεται εύθραυστη.
Η ευθύνη της ηγεσίας
Η Ζωή Κωνσταντοπούλου έχει επιλέξει ένα μοντέλο πολιτικής παρουσίας υψηλής έντασης με ισχυρό προσωπικό αποτύπωμα και αυστηρή γραμμή. Αυτό το μοντέλο μπορεί να λειτουργεί επικοινωνιακά, όμως στη Βουλή κρίνεται και από κάτι πιο απαιτητικό: τη συνοχή.
Όταν ένα κόμμα που μπήκε στη Βουλή με συγκεκριμένη κοινοβουλευτική δύναμη καταλήγει να ακουμπά στο ελάχιστο θεσμικό όριο, το ερώτημα δεν είναι ρητορικό. Είναι πολιτικό. Υπάρχει αντοχή στη συλλογική λειτουργία; Υπάρχει μηχανισμός συγκράτησης διαφωνιών προτού γίνουν οι θεσμικές ρήξεις; Υπάρχει σχέδιο σταθερότητας;
Στο τέλος της μέρας η Βουλή δεν ενδιαφέρεται για εντυπώσεις. Ενδιαφέρεται για αριθμούς και διαδικασίες. Και αυτήν τη στιγμή η Πλεύση Ελευθερίας βρίσκεται στην πιο δύσκολη θέση: να αποδείξει ότι μπορεί να λειτουργήσει ως Κοινοβουλευτική Ομάδα όχι επειδή «δικαιούται» αλλά επειδή αντέχει.
