Η είδηση ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπόνησε Έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ,«προκειμένου να αξιολογήσει τη συμμόρφωση με το κριτήριο του ελλείμματος της συνθήκης για δύο κράτη-μέλη,τη Γερμανία και τη Φινλανδία», προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση κυρίως στην Ελλάδα, μιας και οι δύο αυτές χώρες ήταν από τις πιο σκληρές απέναντι στην πατρίδα μας στη διάρκεια των πέτρινων μνημονιακών χρόνων.
Και φυσικά κανείς δεν ξεχνά το περίφημο «καλό κουράγιο» που ευχήθηκε στους Έλληνες ο Φινλανδός τότε Επίτροπος Όλι Ρεν όταν οι Ευρωπαίοι εταίροι φορούσαν στην Ελλάδα τον μνημονιακό ζουρλομανδύα.
Βάσει λοιπόν της αξιολόγησης που περιέχεται στην παραπάνω Έκθεση της Κομισιόν, «δικαιολογείται η κίνηση διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος για τη Φινλανδία» και η «Επιτροπή θα εξετάσει το ενδεχόμενο να προτείνει στο Συμβούλιο να κινήσει διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος για τη Φινλανδία και να προτείνει στο Συμβούλιο σύσταση για τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος» (https://ec.europa.eu 25/11/2025).
Έτσι η Φινλανδία θα βρεθεί σε αυξημένη μνημονιακή εποπτεία τα επόμενα χρόνια με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τον ίδιο τον φινλανδικό λαό, ο οποίος θα κληθεί να σφίξει το ζωνάρι.
Η κατάληξη πάντως αυτή δεν ήταν δύσκολο να διαγνωστεί, καθώς ήδη από το καλοκαίρι το Συμβούλιο της ΕΕ είχε ρίξει τις πρώτες τροχιοδεικτικές βολές του.
Όπως προκύπτει από τη Σύσταση που εξέδωσε στις 8 Ιουλίου 2025 το Συμβούλιο της ΕΕ για την οικονομική και δημοσιονομική πολιτική της Φινλανδίας «με βάση στοιχεία επικυρωμένα από τη Eurostat,το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Φινλανδίας αυξήθηκε από 3,0% του ΑΕΠ το 2023 σε 4,4% το 2024, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 77,5% του ΑΕΠ στα τέλη του 2023 σε 82,1% στα τέλη του 2024» (https://eur-lex.europa.eu20/8/2025, σελ. 4).
Από την άλλη πλευρά, η Φινλανδία στο πλαίσιο της οικονομίας πολέμου που επικρατεί σε όλη την ΕΕ άρχισε να αυξάνει τις στρατιωτικές δαπάνες της. Έτσι, ενώ αυτές ανέρχονταν στο 1,2% του ΑΕΠ για το 2021 και 2022, αυξήθηκαν στο 1,4% του ΑΕΠ το 2023, στο 1,5% το 2024 και στο 2,1% του ΑΕΠ το 2025 (σελ. 4).
Στα μέτρα που προτάθηκαν ήδη από το Συμβούλιο της ΕΕ για τον περιορισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος περιλαμβάνεται το ξήλωμα του κοινωνικού κράτους, μιας και το Συμβούλιο επισημαίνει ότι «η Φινλανδία διαθέτει ένα ολοκληρωμένο αλλά πολύπλοκο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, το οποίο περιέχει ορισμένες παγίδες όσον αφορά τα κίνητρα για εργασία, με αποτέλεσμα την επιβάρυνση των δημόσιων οικονομικών». Για τον λόγο αυτόν άλλωστε έχουν ήδη ληφθεί κυβερνητικά μέτρα από το 2023, ενώ για το 2025 δρομολογούνται και νέες αλλαγές στην κοινωνική πρόνοια που «θα ενισχύσουν τις υποχρεώσεις των δικαιούχων και τον ρόλο της ως βοήθειας έσχατης ανάγκης». Αυτό σημαίνει ότι στοχοποιούνται η προστασία του ελάχιστου εισοδήματος και οι υφιστάμενες παροχές, προκειμένου δήθεν να στηριχθεί η «δημοσιονομική βιωσιμότητα του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης».
Κατά τα λοιπά, το Συμβούλιο συνιστά στη Φινλανδία να λάβει μέτρα το 2025 και το 2026, προκειμένου «να ενισχυθούν οι συνολικές δαπάνες για την άμυνα και την ασφάλεια»,παράλληλα δε «να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους».
του Νότη Μαριά
Καθηγητής Θεσμών της ΕΕ στο Πανεπιστήμιο Κρήτης, πρώην ευρωβουλευτής και βουλευτής Ηρακλείου
