Έχετε δει τα νερά στον Χαλικούνα της Κέρκυρας; Εκεί που η θάλασσα απλώνεται σαν γαλάζιο χαλί και ο άνεμος μοιάζει να ψιθυρίζει ιστορίες; Αν τα έχετε δει, τότε καταλαβαίνετε. Καταλαβαίνετε γιατί για τον Σπύρο Γιαννιώτη η θάλασσα δεν ήταν απλώς στοιχείο: Ήταν πατρίδα, καταφύγιο, δοκιμασία, λύτρωση. Ήταν το βασίλειό του.
Ο Γιαννιώτης δεν έγινε πρωταθλητής. Γεννήθηκε για να γίνει. Από την πρώτη στιγμή που βούτηξε στο νερό, τεσσάρων μόλις ετών, στην πισίνα του Δημοτικού Κολυμβητηρίου Κέρκυρας – εκεί όπου σήμερα δεσπόζει το όνομά του – έμοιαζε σαν να επέστρεφε σε κάτι οικείο. Σαν να έβρισκε τον φυσικό του ρυθμό. Εκεί ξεκίνησε μια διαδρομή που θα κρατούσε τρεις δεκαετίες και θα κορυφωνόταν με ένα ολυμπιακό μετάλλιο που έμοιαζε με δικαίωση μιας ολόκληρης ζωής.
Η κληρονομιά του νερού
Η σχέση του με την κολύμβηση δεν ήταν τυχαία. Η μητέρα του, η Βρετανή Μπρέντα Σουίνι, πρωταθλήτρια κολύμβησης στο Ηνωμένο Βασίλειο, ήταν εκείνη που τον έβαλε συστηματικά στο νερό. Του έμαθε ότι η κολύμβηση δεν είναι μόνο άθλημα· είναι πειθαρχία, είναι χαρακτήρας, είναι τρόπος να αντιμετωπίζεις τον κόσμο. Και ο Σπύρος το πίστεψε.
Ξεκίνησε στις μικρές αποστάσεις, αλλά το σώμα του, η αναπνοή του, η ψυχή του έδειχναν αλλού. Οι προπονητές του, Κώστας Τόμπρος και Αντώνης Αλαμάνος, είδαν αυτό που δεν βλέπουν πολλοί: ότι ο μικρός Γιαννιώτης είχε κάτι σπάνιο – αντοχή, πείσμα, ικανότητα να πηγαίνει εκεί που οι άλλοι σταματούν.
Το πρώτο μεγάλο άλμα
Στα 16 του, η Κέρκυρα δεν τον χωρούσε πια. Με την υποστήριξη της οικογένειάς του, μετακομίζει μόνος στη Θεσσαλονίκη για να δουλέψει με τον Βαγγέλη Βούλτσο. Εκεί, σε μια πόλη μακριά από το νησί του, μακριά από τα γνώριμα νερά, ο Σπύρος χτίζει τον αθλητή που θα γίνει. Μαθαίνει να αντέχει, να επιμένει, να διαχειρίζεται την πίεση, να μετατρέπει την κούραση σε καύσιμο.
Ολυμπιακά όνειρα
Το 2000 στο Σίδνεϊ και το 2004 στην Αθήνα αγωνίζεται στην πισίνα. Στο ΟΑΚΑ, μπροστά σε χιλιάδες Έλληνες, φτάνει σε δύο τελικούς – 400 μ. και 1.500 μ. ελεύθερο. Τερματίζει 7ος και 5ος αντίστοιχα. Για πολλούς, αυτό θα ήταν το αποκορύφωμα. Για τον Σπύρο, ήταν μόνο η αρχή.
Η μεγάλη στροφή: ανοιχτή θάλασσα
Το 2007 αποφασίζει να αφήσει την ασφάλεια της πισίνας και να δοκιμάσει την ανοιχτή θάλασσα. Εκεί όπου τίποτα δεν είναι προβλέψιμο. Εκεί όπου ο άνεμος, τα κύματα, οι επαφές, η στρατηγική, η ψυχραιμία, όλα παίζουν ρόλο. Εκεί όπου η κούρσα δεν είναι μόνο σωματική: είναι πνευματική.
Και εκεί, ο Γιαννιώτης ανθίζει.
Από το 2011 έως το 2013 γίνεται ο κορυφαίος στον κόσμο στα 10 χλμ. Κατακτά 7 χρυσά και 4 αργυρά σε Παγκόσμια Πρωταθλήματα και Παγκόσμια Κύπελλα. Γίνεται σημείο αναφοράς. Γίνεται ο άνθρωπος που όλοι φοβούνται και όλοι σέβονται.
Το 2012: η πληγή που έγινε κίνητρο
Στο Λονδίνο, το 2012, τερματίζει τέταρτος. Χάνει το μετάλλιο για δευτερόλεπτα. Για μια χεριά. Για μια λεπτομέρεια. Η απογοήτευση είναι τεράστια. Σκέφτεται να σταματήσει. Στα 32 του, με το σώμα κουρασμένο και το μυαλό βαρύ, η απόσυρση μοιάζει λογική.
Αλλά τότε σκέφτεται τον γιο του.
«Όταν ο Διονυσάκης μεγαλώσει, θα με ρωτήσει: “Σε Ολυμπιακούς έχεις πάρει μετάλλιο;”».
Αυτή η σκέψη γίνεται σπίθα. Γίνεται φωτιά. Γίνεται η αρχή μιας δεύτερης καριέρας μέσα στην καριέρα του.
Ρίο 2016: η κούρσα που θα μείνει στην ιστορία
Στις 16 Αυγούστου 2016, στον τελικό των 10 χλμ. στο Ρίο, ο Σπύρος Γιαννιώτης κάνει την κούρσα της ζωής του. Τα τελευταία 500 μέτρα είναι μια μάχη χαρακτήρα. Μπαίνει μπροστά. Πιέζει. Αντέχει. Φτάνει στη νοητή γραμμή τερματισμού πρώτος.
Η Ελλάδα πανηγυρίζει.
Αλλά το photo finish λέει κάτι άλλο: ο Ολλανδός Φέρι Φέρτμαν έχει ακουμπήσει πρώτος την επιφάνεια αφής. Για εκατοστά. Για μια χεριά. Για μια στιγμή που χωράει όλη η σκληρότητα του αθλητισμού.
Ο Σπύρος παίρνει το αργυρό.
Και χαμογελά.
«Ένα Ολυμπιακό μετάλλιο ήταν όνειρο ζωής», λέει.
Και στο βάθρο, μέσα του, ψιθυρίζει: «Τα κατάφερες».
Η κληρονομιά ενός πρωταθλητή
Με την Ελλάδα κατέκτησε 23 μετάλλια σε διεθνείς διοργανώσεις. Με τον Ολυμπιακό, 18 πρωταθλήματα σε 18 χρόνια. Υπήρξε ο πολυνίκης της διοργάνωσης μέχρι να τον ξεπεράσει ο Απόστολος Χρήστου. Παραμένει ο γηραιότερος κολυμβητής που ανέβηκε ποτέ σε ολυμπιακό βάθρο.
Γεννημένος στο Λίβερπουλ στις 19 Φεβρουαρίου 1980, ο Σπύρος Γιαννιώτης δεν είναι απλώς ένας αθλητής. Είναι σύμβολο. Είναι παράδειγμα. Είναι η απόδειξη ότι η αντοχή δεν είναι μόνο θέμα σώματος· είναι θέμα ψυχής.
Και η ιστορία του, που ξεκίνησε από τα νερά της Κέρκυρας, κατέληξε στο βάθρο του κόσμου – εκεί όπου φτάνουν μόνο όσοι δεν σταματούν ποτέ να παλεύουν.
