Ο Σαΐντ Τζαλίλι, πρώην διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα και σκληροπυρηνικός Ιρανός πολιτικός, ενδέχεται να αναλάβει τον κορυφαίο ρόλο στην ασφάλεια του Ιράν μετά τον θάνατο του Αλί Λαριτζανί, διαμορφώνοντας τις επόμενες κινήσεις της Τεχεράνης.
Η επιβεβαίωση του θανάτου του Αλί Λαριτζανί σε αεροπορική επιδρομή στην Τεχεράνη έχει φέρει το Ιράν σε μια κρίσιμη στρατηγική καμπή όσον αφορά την πολιτική και στρατιωτική του ηγεσία. Ο Λαριτζανί, βασικό στέλεχος του στρατιωτικού και πολιτικού μηχανισμού της χώρας, σκοτώθηκε μαζί με τον γιο του και έναν συνεργάτη του, αφήνοντας κενό ηγεσίας στο Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας. Οι αναλυτές στρέφουν πλέον την προσοχή τους στον Σαΐντ Τζαλίλι ως πιθανό διάδοχο.
Ο Λαριτζανί, ως γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, ήταν υπεύθυνος για τις στρατιωτικές πολιτικές του Ιράν σε μια περίοδο έντονων εντάσεων με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Συντόνιζε την αντιμετώπιση διαδηλώσεων, τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις και πιθανά στρατιωτικά σενάρια, διαμορφώνοντας μια συνεκτική πολιτική ασφάλειας. Η ηγεσία του ήταν ιδιαίτερα σημαντική σε περιόδους κρίσεων μετά από στοχευμένες δολοφονίες Ιρανών αξιωματούχων.
Πολιτικές συνέπειες του θανάτου του Λαριτζανί
Ο θάνατός του δημιούργησε σημαντικό κενό εξουσίας. Η ιρανική ηγεσία καλείται να επιλέξει έναν διάδοχο που θα μπορέσει να διαχειριστεί τόσο τις περιφερειακές εντάσεις όσο και την εσωτερική πολιτική. Αναλυτές εκτιμούν ότι η απουσία μιας σταθεροποιητικής προσωπικότητας μπορεί να επιταχύνει την ενίσχυση των σκληροπυρηνικών, οδηγώντας σε αλλαγές στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική του Ιράν.
Διαμάχες γύρω από την οικογένεια Λαριτζανί
Η προσοχή έχει στραφεί και στην οικογένεια του Λαριτζανί, ιδιαίτερα στην κόρη του, Φατεμέ Αρντασίρ Λαριτζανί, ογκολόγο που ζει στις ΗΠΑ. Η σχέση της με την πολιτική κληρονομιά του πατέρα της έχει προκαλέσει αντιδράσεις και αιτήματα απέλασης, αναδεικνύοντας τη σύγκρουση μεταξύ προσωπικών δεσμών και πολιτικής ταυτότητας στο Ιράν.
Ποιος είναι ο Σαΐντ Τζαλίλι;
Ο Σαΐντ Τζαλίλι, 60 ετών, είναι ένας διακεκριμένος Ιρανός διαπραγματευτής που διετέλεσε επικεφαλής των πυρηνικών διαπραγματεύσεων από το 2007 έως το 2013 επί προεδρίας Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ. Είναι γνωστός για τη σκληρή και αυστηρή διαπραγματευτική του στάση, που συχνά προκαλούσε δυσφορία στους δυτικούς συνομιλητές. Αντιτάχθηκε στη συμφωνία για τα πυρηνικά του 2015, την οποία θεώρησε υπερβολικά υποχωρητική.
Πρώτα χρόνια & εκπαίδευση
Ο Τζαλίλι γεννήθηκε το 1965 στη Μασχάντ, από Κούρδο πατέρα και Αζέρα μητέρα, και μεγάλωσε σε μια απλή οικογένεια. Ο πατέρας του ήταν διευθυντής σχολείου. Έλαβε διδακτορικό στην πολιτική επιστήμη από το Πανεπιστήμιο Imam Sadeq με ειδίκευση στην ισλαμική πολιτική σκέψη και αργότερα δίδαξε εκεί.
Στρατιωτική & πολιτική καριέρα
Ως εθελοντής της Basij, συμμετείχε στον πόλεμο Ιράν–Ιράκ, όπου έχασε μέρος του δεξιού του ποδιού και έγινε γνωστός ως «Ζωντανός Μάρτυρας». Στη συνέχεια εντάχθηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών, ανέβηκε στην ιεραρχία του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και ήταν υποψήφιος για την προεδρία το 2013, όπου κατέλαβε την τρίτη θέση. Παραμένει επιδραστικός στους συντηρητικούς και σκληροπυρηνικούς κύκλους του Ιράν.
Γιατί εξετάζεται ως διάδοχος
Ο Τζαλίλι θεωρείται ιδανικός υποψήφιος για την ηγεσία του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας λόγω της εμπειρίας του στη διπλωματία και την ασφάλεια. Αναλυτές εκτιμούν ότι θα μπορούσε να αναλάβει προσωρινά ή μόνιμα, οδηγώντας το Ιράν σε πιο σκληρή στάση απέναντι στις ΗΠΑ και τους περιφερειακούς αντιπάλους.
