Στα σκαριά βρίσκεται η εισήγηση προς τον πρωθυπουργό για τον φορέα που θα αναλάβει να υλοποιήσει το πρώτο βήμα για την είσοδο της Ελλάδας στο πυρηνικό λόμπι, όπως εξήγγειλε χθες ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, κατά τη διάρκεια ημερίδας για τη συγκεκριμένη τεχνολογία.
Στην ουσία, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Γιώργου Φιντικάκη για την εφημερίδα «Political», πηγαίνοντας τη σχετική συζήτηση που έχει ανοίξει στην Ελλάδα ένα βήμα πιο μπροστά και σε συνέχεια των πρόσφατων τοποθετήσεων του πρωθυπουργού, ότι η Ελλάδα θα αξιολογήσει τα υπέρ και τα κατά της ανάπτυξης ενός μικρού αρθρωτού αντιδραστήρα (SMR), ο κ. Τσάφος εξήγησε ότι ο φορέας αυτός θα έχει συσταθεί πριν από τις εκλογές, ώστε να ξεκινήσει την εκπόνηση της Έκθεσης Αξιολόγησης, που αποτελεί την αφετηρία όταν μια χώρα θέλει να αποκτήσει πυρηνικό πρόγραμμα.
Τα όσα είπε ο υφυπουργός παραπέμπουν στην υλοποίηση του πρώτου βήματος της διαδικασίας NEPIO (Nuclear Energy Programme Implementing Organization) του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, που καθορίζει τη μακρά πορεία για να αποκτήσει μια χώρα πυρηνικές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Σε δέκα με δεκαπέντε χρόνια
Δεν σημαίνουν προφανώς ότι αύριο κιόλας θα ξεκινήσουν οι ενέργειες για την κατασκευή του πρώτου πυρηνικού αντιδραστήρα στην Ελλάδα. Κρίνοντας από τη διεθνή εμπειρία, στο ιδανικό σενάριο όπου σε μια χώρα υπάρχει η κοινωνική αποδοχή, λαμβάνεται η πολιτική απόφαση, τηρούνται κατά γράμμα οι διαδικασίες και ο κρατικός μηχανισμός ανταποκρίνεται στο στοίχημα, μεσολαβούν γύρω στα 10- 15 χρόνια μέχρι να κατασκευαστεί και να μπει στην «πρίζα» μια τέτοια μονάδα.
Στην περίπτωση της Ελλάδας, και με την παραδοχή ότι πληρούνται όλα τα παραπάνω, μιλάμε για τα μέσα της δεκαετίας του 2040, περίοδο που μέχρι τότε θα έχει λογικά ωριμάσει και η τεχνολογία των SMR, που σήμερα βρίσκονται σε πιλοτικό στάδιο παγκοσμίως. Σε μια συγκυρία πάντως όπου τα πυρηνικά βρίσκονται ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα και η συντριπτική πλειονότητα των γειτόνων μας παίζει ήδη σε αυτό το «γήπεδο» -από την Ιταλία και τη Βουλγαρία και από την Τουρκία μέχρι την Αίγυπτο, όλοι έχουν ή χτίζουν πυρηνικά-, η πρόσφατη τοποθέτηση Μητσοτάκη, ότι ήρθε η ώρα για την Ελλάδα να εξετάσει την ανάπτυξη SMR, και τα όσα είπε χθες ο κ. Τσάφος υποδηλώνουν ότι κάτι κινείται.
Το πρώτο βήμα εστιάζει στη σύνταξη της Έκθεσης Αξιολόγησης, διαδικασία που, όπως είπε ο υφυπουργός, παίρνει χρόνια και θα εξετάζει τα πάντα: Τόσο την ασφάλεια και την τεχνολογία των μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs) όσο και την οικονομική τους σκοπιμότητα, προκειμένου να αποφανθεί για το κατά πόσο η Ελλάδα θα προχωρήσει όντως στην ανάπτυξη τέτοιων υποδομών.
Βασική παράμετρος που θα λάβει υπ’ όψιν της η Έκθεση θα είναι η κοινωνική αποδοχή, χωρίς φυσικά την οποία δεν πρόκειται να προχωρήσουν ποτέ τα όποια σχέδια, με τον υφυπουργό ΠΕΝ να φέρνει το παράδειγμα της Ταϊβάν, η οποία κατασκεύασε πυρηνικό εργοστάσιο το οποίο όμως δεν λειτούργησε ποτέ, λόγω των κοινωνικών αντιδράσεων.
Τι θα προσφέρει
Στο μεγάλο ερώτημα για το τι θα μπορούσε να προσφέρει η πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα, σε μια χώρα που με τις ΑΠΕ στο μείγμα της έχει την έβδομη χαμηλότερη τιμή χονδρικής στην ΕΕ, οι απόψεις ποικίλλουν. «Η πρώτη προφανής απάντηση είναι η στοχαστικότητα των ΑΠΕ, η οποία αποτελεί από τα πιο δύσκολα εγχειρήματα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Σε ημερήσια βάση καταναλώνουμε 100-150 Μεγαβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας, την ώρα που η παραγωγή των αιολικών κυμαίνεται από 2 έως 78 Μεγαβατώρες ημερησίως, ενώ η ηλιακή από 2,6 έως 54 Μεγαβατώρες. Επομένως, την ημέρα που θα έχουμε μόλις 2 Μεγαβατώρες από τα φωτοβολταϊκά και 2 Μεγαβατώρες από τα αιολικά, προκύπτει το ερώτημα τι θα πρέπει να κάνουμε», ανέφερε ο υφυπουργός στο περιθώριο της εκδήλωσης με θέμα «Η Ελλάδα στη νέα εποχή της πυρηνικής ενέργειας».
Κατά τον υφυπουργό, η βασική απάντηση στο ερώτημα είναι οι μπαταρίες και η αντλησιοταμίευση, με τον ίδιο να μιλά ωστόσο για ένα κενό που σήμερα συμπληρώνεται από το φυσικό αέριο, αλλά που σε βάθος χρόνου θα πρέπει να αντικατασταθεί από ένα άλλο, παράλληλο σύστημα, για να είναι έτοιμο να λειτουργήσει όταν χρειάζεται. Επομένως, όπως είπε, τίθεται η ανάγκη να μειωθεί το κόστος του μείγματος ηλεκτροπαραγωγής. «Μία δεύτερη πτυχή αφορά την τεράστια στροφή που παρατηρείται διεθνώς στην πυρηνική ενέργεια, με συνέπεια να αφιερώνονται πολλά κεφάλαια και να υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον. Σήμερα υπάρχουν προβλήματα, αλλά κρίνοντας από το ενδιαφέρον θα βρεθούν απαντήσεις», συμπλήρωσε και έφερε ως παράδειγμα προόδου σε σχέση με το παρελθόν ότι για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες έχει ανοίξει στο εσωτερικό της χώρας η σχετική συζήτηση.
Τα πάντα φυσικά θα κριθούν από τη δυναμική σε διεθνές επίπεδο, δηλαδή από την κατασκευή των πρώτων SMR εντός των προβλεπόμενων χρονοδιαγραμμάτων και προϋπολογισμών, χωρίς υπερβάσεις όπως συνέβαινε επί δεκαετίες και συμβαίνει ακόμη και σήμερα με τους συμβατικούς αντιδραστήρες. «Για να είμαστε ειλικρινείς, αυτήν τη στιγμή δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο, όπως δείχνει και το παράδειγμα της Βρετανίας», ανέφερε ο υφυπουργός.
