Το σύστημα εκσυγχρονίζεται και για πρώτη φορά δημιουργείται ηλεκτρονικό μητρώο για ιδιόχειρες διαθήκες
Από την 1η Νοεμβρίου 2025 η δημοσίευση όλων των διαθηκών περνά σε νέα, πλήρως ψηφιακή εποχή. Με πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης και σε συνεργασία με τον Συμβολαιογραφικό Σύλλογο, όλες οι διαθήκες θα δημοσιεύονται πλέον μέσω της ειδικής πλατφόρμας diathikes.gr, με την τήρηση όλων των κανόνων ασφάλειας και προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Εβδομήντα ένα χρόνια μετά τη θέσπιση του «Μητρώου Αδημοσίευτων Διαθηκών», το σύστημα εκσυγχρονίζεται και για πρώτη φορά δημιουργείται ηλεκτρονικό μητρώο για ιδιόχειρες διαθήκες. Η διαδικασία δημοσίευσης —ιδιόχειρων, μυστικών και δημόσιων— θα πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω της πλατφόρμας diathikes.gr, την οποία θα διαχειρίζεται ο Συμβολαιογραφικός Σύλλογος Εφετείων Αθηνών-Πειραιώς-Αιγαίου και Δωδεκανήσου, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Δικαιοσύνης, σύμφωνα με τον Ν. 5221/2025 (ΦΕΚ Α΄133/28-7-2025).
«Το έτος 2024 εισήχθησαν στα Πρωτοδικεία της χώρας 76.543 αιτήσεις δημοσίευσης διαθηκών. Από αυτές διεκπεραιώθηκαν οι 64.590, δηλαδή ποσοστό 84%, με αποτέλεσμα να παραμένουν εκκρεμείς περίπου 14.000 υποθέσεις. Αν κάθε χρόνο κατατίθενται 60–70 χιλιάδες αιτήσεις και χρειάζεται περίπου ένας χρόνος για να εκδοθούν οι αποφάσεις, ο συνολικός χρόνος φτάνει τις 400 ημέρες. Με τη νέα ρύθμιση, από την 1η Νοεμβρίου, οι υποθέσεις αυτές μεταφέρονται στους συμβολαιογράφους, οι οποίοι θα μπορούν να δημοσιεύουν διαθήκες και να εκδίδουν τα πιστοποιητικά μέσα σε 3 έως 7 ημέρες», δήλωσε ο Υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης.
Το νέο Γενικό Μητρώο Διαθηκών
Το μητρώο θα αποτελείται από δύο τμήματα:
Α΄ Τμήμα
-
Κατατεθειμένες σε συμβολαιογράφο ή πρόξενο ιδιόγραφες διαθήκες
-
Μυστικές και δημόσιες διαθήκες
-
Πράξεις ανάκλησης διαθηκών
Β΄ Τμήμα
-
Πράξεις δημοσίευσης διαθηκών
-
Αντίγραφα πρακτικών δημοσίευσης από πρόξενο ή αλλοδαπή αρχή
-
Πράξεις κήρυξης ιδιόγραφων διαθηκών ως κυρίων
Η ιδιόγραφη διαθήκη θα κηρύσσεται κυρία (γνήσια) από τον συμβολαιογράφο, εφόσον ζητηθεί, παρουσία μαρτύρων και με παράσταση δικηγόρου, εκτός αν ο τιμώμενος είναι «εξωτικός», οπότε θα απαιτείται γραφολογική πραγματογνωμοσύνη.
«Με τη νέα ρύθμιση αποφορτίζουμε τους δικαστικούς λειτουργούς και υπαλλήλους από ένα μεγάλο γραφειοκρατικό άχθος», τόνισε ο Υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπουγάς.
Όπως ανέφερε, στο Πρωτοδικείο Αθηνών έχουν δημοσιευθεί ήδη 10.089 διαθήκες για το 2025, με τη διαδικασία να απασχολεί 100 δικαστές και 12 υπαλλήλους. Αντίστοιχα, στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκηςεργάζονται 59 δικαστές και 11 υπάλληλοι, ενώ στο Πρωτοδικείο Πειραιά 29 δικαστές και ένας υπάλληλος. «Με τη λειτουργία της πλατφόρμας, περιορίζονται οι καθυστερήσεις, οι μετακινήσεις και η ταλαιπωρία των πολιτών», πρόσθεσε.
Πλεονεκτήματα και οφέλη
Με τη λειτουργία του Γενικού Μητρώου Διαθηκών:
-
Ο πολίτης θα μπορεί να ελέγχει πανελλαδικά αν υπάρχει διαθήκη κατατεθειμένη σε συμβολαιογράφο ή πρόξενο.
-
Η πλατφόρμα diathikes.gr θα παρέχει άμεση και ασφαλή πρόσβαση, σύμφωνα με τον GDPR.
-
Η βεβαίωση περί ύπαρξης ή μη διαθήκης θα εκδίδεται την ίδια ημέρα, εφόσον η αίτηση υποβληθεί εντός ωραρίου (08:00–15:00).
-
Ο χρόνος δημοσίευσης της διαθήκης θα περιορίζεται σε 3–7 ημέρες, ενώ το πρακτικό δημοσίευσης θα εκδίδεται αυθημερόν.
-
Η κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως κυρίας και η έκδοση του πιστοποιητικού θα ολοκληρώνονται εντός πέντε εργάσιμων ημερών.
-
Οι κληρονόμοι θα μπορούν να αξιοποιούν άμεσα την περιουσία τους.
-
Θα περιοριστούν οι περιπτώσεις «αμφίβολης γνησιότητας» διαθηκών.
-
Τα δικαστήρια θα αποσυμφορηθούν από δεκάδες χιλιάδες υποθέσεις.
-
Θα υπάρξει σύνδεση με το Ευρωπαϊκό Μητρώο Διαθηκών (ARERT), ώστε να είναι δυνατός ο έλεγχος ύπαρξης διαθήκης σε συμβολαιογράφο άλλου κράτους-μέλους της Ε.Ε.
