Χθες, στο πλαίσιο της συζήτησής του με τον Γιάννη Μπέζο στο συνέδριο «Greece Talks 2025», ο Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε σαφές μήνυμα πως η μεταρρύθμιση του Λυκείου και των Πανελλαδικών αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της επόμενης περιόδου.
του Χρήστου Μυτιλινιού
Όπως είπε, το σημερινό σύστημα έχει οδηγήσει σε ένα σχολείο που δεν παράγει πραγματική γνώση, ενώ το απολυτήριο έχει απολέσει σχεδόν κάθε αξία.
Οι αλλαγές δεν είναι άμεσες, αλλά ο σχεδιασμός έχει ήδη ξεκινήσει. Η Υπουργός Παιδείας αναμένεται μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες να παρουσιάσει μια πρώτη δέσμη επιλογών, χωρίς προκαταλήψεις και χωρίς προειλημμένες αποφάσεις, όπως υπογράμμισε ο Πρωθυπουργός.
Το Λύκειο που «δεν παράγει γνώση»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιέγραψε με ακρίβεια το βασικό πρόβλημα: το ελληνικό Λύκειο λειτουργεί περισσότερο ως φροντιστηριακός μηχανισμός παρά ως αυτόνομος κορμός μάθησης.
Το σημερινό απολυτήριο, όπως τόνισε, «δεν έχει καμία αξία», γεγονός που δημιουργεί μια δομή όπου το σχολείο μετατρέπεται αποκλειστικά σε προθάλαμο των εξετάσεων. Σύμφωνα με τον Πρωθυπουργό, αυτή η πραγματικότητα δεν βοηθά ούτε τους μαθητές ούτε το εκπαιδευτικό σύστημα ούτε την κοινωνία.
Ο στόχος της μεταρρύθμισης, όπως γίνεται σαφές από τα κυβερνητικά μηνύματα, είναι διπλός:
1. Να αποκατασταθεί η αξία του απολυτηρίου ως τίτλου πραγματικής γνώσης.
2. Να περιοριστεί ο εξετασιοκεντρικός χαρακτήρας, χωρίς όμως να καταργηθεί το αξιοκρατικό μοντέλο των Πανελλαδικών.
Οι Πανελλαδικές δεν καταργούνται – διατηρούνται τα θετικά στοιχεία
Ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε χθες ότι οι Πανελλαδικές δεν πηγαίνουν στον «Καιάδα», ούτε πρόκειται να ανατραπεί ο βασικός τους κορμός. Το σύστημα, παρά τις αδυναμίες του, έχει ένα κρίσιμο πλεονέκτημα: θεωρείται το πιο αξιοκρατικό σημείο της ελληνικής δημόσιας διοίκησης.
Η κυβέρνηση λοιπόν μπαίνει στη συζήτηση όχι με στόχο την κατάργηση, αλλά με διάθεση βελτίωσης και εξορθολογισμού. Η αλλαγή, όπως είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, απαιτεί:
• πολύ δημόσιο διάλογο,
• ουσιαστικές κοινωνικές συναινέσεις,
• τεχνική προετοιμασία,
• αξιολόγηση διεθνών μοντέλων.
Ποια κατεύθυνση φαίνεται να προκρίνεται
Με βάση όσα ειπώθηκαν, το νέο μοντέλο θα εφαρμόσει:
• Ενίσχυση της γενικής παιδείας στο Λύκειο
ώστε οι μαθητές να αποκτούν ευρύτερη γνωστική βάση.
• Νέους τρόπους αξιολόγησης εντός σχολείου
που θα αυξάνουν την αξία του απολυτηρίου και θα μειώνουν την ανάγκη εξωσχολικής προετοιμασίας.
• Σταδιακή μείωση του εξετασιοκεντρικού μοντέλου
με ισορροπία ανάμεσα στην ελευθερία μάθησης και την αξιοκρατική επιλογή στα πανεπιστήμια.
• Καμία βεβιασμένη απόφαση
καθώς –όπως είπε– οι αλλαγές στην εκπαίδευση απαιτούν χρόνο, κοινωνικό διάλογο και προσεκτικό σχεδιασμό.
Η πολιτική διάσταση της μεταρρύθμισης
Ο Πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η εκπαίδευση δεν είναι πεδίο μικροπολιτικής αλλά μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Η συζήτηση για τις πανελλαδικές γίνεται σε ένα περιβάλλον όπου:
• η κοινωνία ζητά μειωμένο άγχος για τους νέους,
• τα πανεπιστήμια χρειάζονται σταθερότητα,
• η αγορά εργασίας απαιτεί δεξιότητες και όχι μόνο εξεταστικές επιδόσεις.
Η κυβέρνηση σκοπεύει να ανοίξει έναν ενιαίο διάλογο με εκπαιδευτικούς, γονείς και μαθητές, με στόχο οι τελικές αποφάσεις να έχουν μακρόχρονη διάρκεια και όχι να αλλάζουν κάθε 2–3 χρόνια.
Το πολιτικό μήνυμα της χθεσινής τοποθέτησης του Πρωθυπουργού είναι ότι το Λύκειο πρέπει να ξαναβρεί τον εκπαιδευτικό του ρόλο, χωρίς να χαθεί η αξιοκρατία των Πανελλαδικών. Η μεταρρύθμιση αρχίζει τις επόμενες εβδομάδες και αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους πιο κεντρικούς άξονες του κυβερνητικού σχεδίου για το 2025–2026.
