Με μια απόφαση-ορόσημο, η Ολομέλεια του Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) έκρινε συνταγματικό τον γάμο μεταξύ ομόφυλων ζευγαριών, καθώς και το δικαίωμά τους να υιοθετούν ανήλικα τέκνα. Η απόφαση 392/2026 απορρίπτει τις προσφυγές που είχαν κατατεθεί κατά του νόμου 5089/2024, επιβεβαιώνοντας ότι οι σχετικές ρυθμίσεις εναρμονίζονται με το Σύνταγμα και το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Ο γάμος δεν είναι στατικός θεσμός
Το ΣτΕ υπογράμμισε ότι ο θεσμός του γάμου εξελίσσεται μαζί με την κοινωνία και δεν παραμένει αμετάβλητος στον χρόνο. Σύμφωνα με το σκεπτικό της πλειοψηφίας, η επέκταση του πολιτικού γάμου σε άτομα του ίδιου φύλου, δεν περιορίζει τα δικαιώματα των ετερόφυλων ζευγαριών, δεν θίγει τις θρησκευτικές παραδόσεις και εντάσσεται στο πλαίσιο των σύγχρονων κοινωνικών αντιλήψεων
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι η συνταγματική προστασία της οικογένειας δεν αφορά αποκλειστικά το παραδοσιακό μοντέλο, αλλά καλύπτει όλες τις μορφές οικογενειακής ζωής.
Υιοθεσία με γνώμονα το συμφέρον του παιδιού
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο ζήτημα της υιοθεσίας. Το δικαστήριο έκρινε ότι η δυνατότητα υιοθεσίας από ομόφυλα έγγαμα ζευγάρια:
- Υπόκειται στις ίδιες αυστηρές διαδικασίες που ισχύουν για όλους
- Εξετάζεται κατά περίπτωση από κοινωνικές υπηρεσίες και δικαστήρια
- Δεν παραβιάζει την αρχή της προστασίας του παιδιού
Το ΣτΕ ξεκαθάρισε ότι το συμφέρον του παιδιού αποτελεί τον κεντρικό άξονα κάθε απόφασης, χωρίς αποκλεισμούς λόγω φύλου ή σεξουαλικού προσανατολισμού των υποψήφιων γονέων.
Σύμφωνη με το Σύνταγμα και το ευρωπαϊκό δίκαιο
Η Ολομέλεια έκρινε ότι οι επίμαχες διατάξεις σέβονται την αξία του ανθρώπου και την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας, διασφαλίζουν την ισότητα ενώπιον του νόμου και συνάδουν με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου
Παράλληλα, η απόφαση αντανακλά τη γενικότερη τάση στις σύγχρονες δημοκρατίες για διεύρυνση των δικαιωμάτων και άρση των διακρίσεων.
Η άποψη της μειοψηφίας
Από την άλλη πλευρά, η μειοψηφία των δικαστών διατύπωσε σοβαρές επιφυλάξεις. Υποστήριξε ότι:
- Ο γάμος, κατά το Σύνταγμα, αφορά παραδοσιακά ετερόφυλα ζευγάρια
- Το σύμφωνο συμβίωσης παρείχε ήδη επαρκή νομική προστασία
- Δεν υπάρχουν επαρκείς μακροχρόνιες μελέτες για την ανάπτυξη παιδιών σε οικογένειες ομόφυλων ζευγαριών
Κατά τη γνώμη αυτή, οι ρυθμίσεις ενδέχεται να συγκρούονται με συνταγματικές διατάξεις που αφορούν την οικογένεια και την παιδική προστασία.
Μια απόφαση με ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα
Η απόφαση του ΣτΕ σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τα δικαιώματα των ομόφυλων ζευγαριών στην Ελλάδα. Πέρα από τη νομική της σημασία, αντανακλά τη μεταβολή των κοινωνικών αντιλήψεων και ενισχύει την κατεύθυνση προς μια πιο συμπεριληπτική κοινωνία.
Το ζήτημα, ωστόσο, παραμένει στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου, με διαφορετικές απόψεις να συνεχίζουν να διαμορφώνουν το κοινωνικό και πολιτικό τοπίο.
