Κάθε μήνας ξεκινά με λιγότερα σπίτια για ενοικίαση ή μίσθωση, κάτι που προκαλεί πολλά ερωτήματα, καθώς οι τιμές αυξάνονται, άρα μένουν και απλησιάστα, αλλά και… ανύπαρκτα.
Η απάντηση στο «που πήγαν όλα αυτά τα σπίτια», ήρθε από την έκθεση της Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της Τράπεζας της Ελλάδος και δείχνει ότι η αγορά στερεύει από μέσα.
Η ΤτΕ αποδίδει τη δραματική μείωση της προσφοράς σε τρεις βασικούς παράγοντες:
- Πρώτον, χιλιάδες ακίνητα που έχουν δεσμευθεί μέσω μη εξυπηρετούμενων δανείων, και βρίσκονται στα «άδυτα» των χαρτοφυλακίων των τραπεζών και servicers και δεν έχουν επιστρέψει στην αγορά.
- Δεύτερον, η επενδυτική εκμετάλλευση των κατοικιών, είτε μέσω βραχυχρόνιων μισθώσεων είτε μέσω ξένων επενδυτικών σχημάτων, απορροφά όλο και μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου αποθέματος.
- Τρίτον, η χαμηλή παραγωγή νέων κατοικιών επιτείνει το πρόβλημα. Η οικοδομική δραστηριότητα το πρώτο εξάμηνο του 2025 υποχώρησε κατά 14% σε αριθμό αδειών, 24% σε επιφάνεια και 17% σε όγκο.
Το αποτέλεσμα έρχεται να δείξει πως οι τιμές ανεβαίνουν όχι γιατί υπάρχει περισσότερη ζήτηση, αλλά γιατί δεν υπάρχει η επαρκής προσφορά.
Σύμφωνα με την ΤτΕ, η ανύπαρκτη διαθεσιμότητα προέρχεται από την απόσυρση ακινήτων που εξασφαλίζουν μη εξυπηρετούμενα δάνεια και προορίζονται για πλειστηριασμό, καθώς και από την επενδυτική εκμετάλλευση της κατοικίας.
Κίνδυνος… τιμών
Η Τράπεζα της Ελλάδος, σε ειδική ενότητα στην έκθεση κάνει λόγο για «κίνδυνο τιμών κατοικιών για τα νοικοκυριά».
Οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά 7,3% σε ετήσια βάση το δεύτερο τρίμηνο του 2025, ξεπερνώντας πλέον το ιστορικό υψηλό του 2008. Τα νέα διαμερίσματα σημείωσαν άνοδο 6,8% και τα παλαιά 7,6%, με τον σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται στις 104,5 μονάδες. Στην Αθήνα η αύξηση ήταν 5,9%, στη Θεσσαλονίκη και στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας 8,8%.
Αντίστοιχη πορεία καταγράφεται και στα ενοίκια, με τον δείκτη τιμών να διαμορφώνεται στις 114,7 μονάδες, δέκα μονάδες υψηλότερα από πέρυσι, πλησιάζοντας τα επίπεδα του 2011.
Η Τράπεζα της Ελλάδος προειδοποιεί, πάντως, ότι η παρατεταμένη άνοδος των τιμών και η χαμηλή προσφορά δημιουργούν προϋποθέσεις συσσώρευσης κυκλικών συστημικών κινδύνων για την αγορά.
«Βαρύ» το στεγαστικό βάρος
Όσο τα ακίνητα εξαφανίζονται, τα ελληνικά νοικοκυριά, καλούνται να βρεθούν αντιμέτωπα με το υψηλότερο στεγαστικό βάρος στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με την ΤτΕ το 35,5% του εισοδήματός τους κατευθύνεται πλέον στη στέγη, ενώ σχεδόν ένας στους τρεις πληρώνει πάνω από το 40%. Με ποσοστό 29% των πολιτών να ξεπερνά αυτό το όριο, η Ελλάδα κατατάσσεται πρώτη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επτά μονάδες πάνω από τη δεύτερη Δανία, σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat που επικαλείται η Τράπεζα της Ελλάδος.
Όλα δείχνουν πως το μεγαλύτερο οικονομικό «αγκάθι» στα ελληνικά νοικοκυριά, αποτελεί το κόστος στέγης με τις τιμές να χτυπούν κόκκινο και τα διαθέσιμα σπίτια της αγοράς να… εξαφανίζονται.
