Η Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence – AI) αλλάζει με γρήγορους ρυθμούς τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο. Για τις γυναίκες που δραστηριοποιούνται στην επιχειρηματικότητα, η νέα αυτή τεχνολογία μπορεί να αποτελέσει έναν ισχυρό μοχλό ανάπτυξης, βελτιώνοντας την παραγωγικότητα, μειώνοντας το λειτουργικό κόστος και ενισχύοντας τη λήψη αποφάσεων.
Την ίδια στιγμή, όμως, οι διεθνείς έρευνες δείχνουν ότι τα διαχρονικά εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ηγετικές θέσεις και επενδυτικά δίκτυα εξακολουθούν να υπάρχουν. Αν η αξιοποίηση της AI δεν γίνει με ίσους όρους, υπάρχει ο κίνδυνος οι ανισότητες αυτές να διευρυνθούν αντί να μειωθούν.
Οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στις θέσεις ηγεσίας
Παρά τη σταθερή πρόοδο των τελευταίων ετών, οι γυναίκες εξακολουθούν να εκπροσωπούνται λιγότερο στις ανώτερες διοικητικές βαθμίδες των επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με πρόσφατες διεθνείς μελέτες, το ποσοστό των γυναικών που κατέχουν κορυφαίες διοικητικές θέσεις παραμένει αρκετά χαμηλότερο από εκείνο των ανδρών, ενώ ακόμη μικρότερη είναι η συμμετοχή τους στις θέσεις CEO.
Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η ισότητα στην επιχειρηματική ηγεσία εξακολουθεί να αποτελεί έναν στόχο που θα χρειαστεί αρκετά χρόνια για να επιτευχθεί.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει η χρηματοδότηση
Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες επιχειρηματίες είναι η πρόσβαση σε επενδυτικά κεφάλαια.
Οι ευρωπαϊκές έρευνες καταγράφουν ότι οι startups με γυναικεία παρουσία στις ιδρυτικές ομάδες λαμβάνουν σημαντικά μικρότερο ποσοστό χρηματοδότησης σε σχέση με τις αντίστοιχες ανδρικές ομάδες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η διαφορά αυτή δεν σχετίζεται απαραίτητα με την ποιότητα των επιχειρηματικών σχεδίων, αλλά κυρίως με ζητήματα πρόσβασης σε επενδυτικά δίκτυα, διαδικασίες αξιολόγησης και περιορισμένη εκπροσώπηση των γυναικών στους οργανισμούς που λαμβάνουν επενδυτικές αποφάσεις.
Η ελληνική πραγματικότητα
Στην Ελλάδα, η γυναικεία επιχειρηματικότητα συγκεντρώνεται κυρίως στους τομείς των υπηρεσιών, του τουρισμού, του λιανεμπορίου, της εκπαίδευσης, της υγείας και της ευεξίας.
Οι περισσότερες επιχειρήσεις είναι μικρές ή οικογενειακές, γεγονός που προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία και ανθεκτικότητα σε περιόδους κρίσης, αλλά ταυτόχρονα περιορίζει τις δυνατότητες γρήγορης ανάπτυξης και διεθνούς επέκτασης.
Η δυσκολότερη πρόσβαση σε τραπεζική χρηματοδότηση και επενδυτικά κεφάλαια εξακολουθεί να αποτελεί βασικό ανασταλτικό παράγοντα.
Το χάσμα στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης
Παρότι η AI εξελίσσεται στο σημαντικότερο εργαλείο παραγωγικότητας των τελευταίων ετών, οι μελέτες δείχνουν ότι οι γυναίκες χρησιμοποιούν εφαρμογές γενετικής τεχνητής νοημοσύνης σε μικρότερο βαθμό από τους άνδρες.
Οι λόγοι δεν περιορίζονται μόνο στην πρόσβαση στην τεχνολογία.
Ερευνητές υποστηρίζουν ότι σημαντικό ρόλο παίζουν η μικρότερη εξοικείωση με ψηφιακά εργαλεία σε ορισμένους επαγγελματικούς κλάδους, ο περιορισμένος διαθέσιμος χρόνος για πειραματισμό, αλλά και η μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα απέναντι στη χρήση εργαλείων που βρίσκονται ακόμη σε φάση ταχείας εξέλιξης.
Παράλληλα, αρκετές γυναίκες εμφανίζονται περισσότερο προβληματισμένες σχετικά με ζητήματα αξιοπιστίας, διαφάνειας και ηθικής χρήσης της AI.
Πώς η AI μπορεί να ενισχύσει μια μικρή επιχείρηση
Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως ένας πραγματικός «ψηφιακός συνεργάτης», ιδιαίτερα για μικρές επιχειρήσεις που διαθέτουν περιορισμένους ανθρώπινους και οικονομικούς πόρους.
Οι σημαντικότερες εφαρμογές περιλαμβάνουν:
- αυτοματοποίηση καθημερινών εργασιών και διαχείρισης εγγράφων,
- δημιουργία περιεχομένου για ιστοσελίδες και social media,
- ανάλυση δεδομένων και καλύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς των πελατών,
- υποστήριξη στη λήψη επιχειρηματικών αποφάσεων,
- προετοιμασία παρουσιάσεων προς επενδυτές,
- βελτίωση της εξυπηρέτησης πελατών μέσω έξυπνων βοηθών.
Με αυτόν τον τρόπο, ακόμη και μια μικρή ομάδα μπορεί να λειτουργήσει με αποδοτικότητα που μέχρι πριν λίγα χρόνια ήταν προνόμιο πολύ μεγαλύτερων οργανισμών.
Η AI δεν είναι μια απολύτως ουδέτερη τεχνολογία
Παρά τα σημαντικά οφέλη της, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι απαλλαγμένη από προκαταλήψεις.
Τα μοντέλα εκπαιδεύονται πάνω σε τεράστιους όγκους δεδομένων, οι οποίοι συχνά αντανακλούν ήδη υπάρχουσες κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες.
Αυτό σημαίνει ότι, εάν οι γυναίκες συνεχίσουν να εκπροσωπούνται λιγότερο τόσο στη χρήση όσο και στην ανάπτυξη των συστημάτων AI, υπάρχει ο κίνδυνος οι ίδιες οι εφαρμογές να ενισχύουν ασυνείδητα τις υπάρχουσες διακρίσεις.
Η εκπαίδευση παραμένει το κλειδί
Η πρόσβαση στα εργαλεία από μόνη της δεν αρκεί.
Η ουσιαστική αξιοποίηση της AI απαιτεί εκπαίδευση, εξοικείωση με τις νέες τεχνολογίες, συνεχή επιμόρφωση και συμμετοχή σε επαγγελματικά δίκτυα που διευκολύνουν την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών.
Εξίσου σημαντικός είναι και ο ρόλος του mentoring, καθώς η καθοδήγηση από έμπειρους επαγγελματίες μπορεί να ενισχύσει την αυτοπεποίθηση και να διευκολύνει την υιοθέτηση νέων τεχνολογιών.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν πρόκειται να αντικαταστήσει την ανθρώπινη επιχειρηματικότητα. Μπορεί όμως να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται οι επιχειρήσεις.
Για τις γυναίκες επιχειρηματίες αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία αύξησης της παραγωγικότητας, ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και καλύτερης αξιοποίησης των διαθέσιμων πόρων.
Ωστόσο, για να μετατραπεί η AI σε πραγματικό εργαλείο ισότητας, απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις στην εκπαίδευση, καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ισχυρότερα επαγγελματικά δίκτυα και ενεργή συμμετοχή των γυναικών στον σχεδιασμό των τεχνολογιών του μέλλοντος.
Το μέλλον της επιχειρηματικότητας δεν θα καθοριστεί μόνο από την εξέλιξη της τεχνολογίας, αλλά και από το πόσο ισότιμη θα είναι η πρόσβαση όλων στις δυνατότητες που αυτή προσφέρει.
