«Αποτυπώματα του πόνου» μέσα στον χρόνο
Για πρώτη φορά παρουσιάζονται στο κοινό πάνω από 20 γύψινα εκμαγεία των θυμάτων της έκρηξης του Βεζούβιου το 79 μ.Χ., σε έκθεση που εγκαινιάστηκε στις 12 Μαρτίου στην Πομπηία. Οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν τα εκμαγεία αυτά ως «αποτυπώματα του πόνου», καθώς διατηρούν τις στάσεις στις οποίες βρίσκονταν οι κάτοικοι τη στιγμή του θανάτου τους: αγκαλιασμένοι, κουλουριασμένοι ή σε απελπισμένη αναζήτηση προστασίας.
Ο Γκάμπριελ Ζούχτριγκελ, διευθυντής του Αρχαιολογικού Πάρκου της Πομπηίας, επισημαίνει:
«Οι επιμελητές της έκθεσης ήθελαν να αποδώσουν αξιοπρέπεια σε αυτούς τους ανθρώπους που είναι σαν εμάς – γυναίκες, παιδιά, άνδρες – και χάθηκαν κατά τη διάρκεια της έκρηξης. Θέλουμε οι επισκέπτες να κατανοήσουν τι πραγματικά συνέβη στην Πομπηία».
Η τεχνική που «ζωντανεύει» το παρελθόν
Τα εκμαγεία δημιουργούνται με τη μέθοδο του Τζουζέπε Φιορέλι (1863), όπου υγρός γύψος χύνεται στα κενά που άφησαν τα αποσυντεθειμένα σώματα μέσα στη σκληρυσμένη τέφρα. Η τεχνική αυτή διατηρεί με ακρίβεια τις στάσεις, τις εκφράσεις πόνου και τις λεπτομέρειες της ενδυμασίας των θυμάτων, προσφέροντας μοναδικά τεκμήρια για επιστημονική ανάλυση και ανασύνθεση της καθημερινής ζωής πριν την καταστροφή.
Τα 22 εκμαγεία που επιλέχθηκαν για την έκθεση προέρχονται από τα καλύτερα διατηρημένα λείψανα και παρουσιάζουν συγκλονιστικές λεπτομέρειες:
-
Δύο άτομα σφιχταγκαλιασμένα, μαζί στη ζωή και στον θάνατο.
-
Ένας άνδρας σφιγγμένος με γροθιές από απόγνωση, με ένα μικρό παιδί που ακουμπάει στα γόνατά του.
-
Ένας έφηβος τυλιγμένος σε κάπα, που φαίνεται να προσπαθεί να προστατευτεί.
-
Μία γυναίκα ξαπλωμένη στο πλάι, με χρυσά και ασημένια δαχτυλίδια, νομίσματα και ένα αγαλματίδιο της θεάς Ίσιδας, που προσπάθησε να πάρει μαζί της.
-
Ένας άνδρας καθιστός, με τα γόνατα τραβηγμένα κάτω από το πηγούνι και τα χέρια στο πρόσωπο, σαν να καλύπτει το στόμα του με έναν μανδύα.
-
Το πιο συγκινητικό εκμαγείο ενός 3χρονου παιδιού με χιτώνα, στο Σπίτι του Χρυσού Βραχιολιού, με πρησμένα χείλη από τη θερμότητα, που αποτυπώνει την αγωνία των τελευταίων στιγμών.
Η τραγωδία του 79 μ.Χ. και η επιστημονική αξία
Η έκρηξη του Βεζούβιου κατέστρεψε την πόλη της Πομπηίας και σκότωσε περίπου 2.000 κατοίκους, ενώ ο συνολικός αριθμός των θυμάτων στην ευρύτερη περιοχή ξεπέρασε τους 16.000. Τα λείψανα περισσότερων από 1.000 θυμάτων βρέθηκαν θαμμένα κάτω από πυροκλαστικά υλικά, ελαφρόπετρα και κατάρρευση κτιρίων.
Τα εκμαγεία της έκθεσης προέρχονται από διαφορετικά σημεία της πόλης: εσωτερικούς χώρους σπιτιών, καταφύγια και δρόμους διαφυγής, καταγράφοντας την αγωνία και την προσπάθεια των κατοίκων να σωθούν. Η αρχαιολόγος Σίλβια Μαρτίνα Μπερτεσάγκο τονίζει:
«Με τις σύγχρονες αναλύσεις μπορούμε να προσδιορίσουμε ηλικία, φύλο, ασθένειες και διατροφικές συνήθειες των θυμάτων, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της ζωής τους».
Η έκθεση ως ταξίδι στο παρελθόν
Η έκθεση φιλοξενείται στις στοές του Μεγάλου Γυμναστηρίου, απέναντι από το Αμφιθέατρο της Πομπηίας. Εκτός από τα εκμαγεία, περιλαμβάνει εκθέματα φυτών, τροφίμων και αντικειμένων που διατηρήθηκαν κάτω από τη λάβα και την τέφρα για αιώνες. Στόχος είναι να μεταφέρει στον επισκέπτη όχι μόνο την τραγωδία, αλλά και την καθημερινότητα των κατοίκων της αρχαίας πόλης πριν την καταστροφή.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.
