H εφαρμογή στην πράξη του ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας, θα αποτελέσει την επανάσταση στην ψηφιοποίηση της Δικαιοσύνης, επισημάνθηκε από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης, κατά τη σημερινή παρουσίαση της όλης διαδικασίας εφαρμογής του ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας.
Δεν πρέπει να παραληφθεί ότι μια από τις καινοτομίες εφαρμογής του ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας είναι ότι ο ίδιος ο δικηγόρος από το γραφείο ή το σπίτι του που θα κάνει την κατάθεση του δικογράφου (αγωγή, κ.λπ.), θα επιλέγει την ημερομηνία της δικασίμου μεταξύ τριών διαφορετικών πινακιών, η οποία θα είναι οριστική (δεν επιδέχεται δηλαδή οίκοθεν αναβολή από την διοίκηση του δικαστηρίου) και η δικάσιμος θα είναι μέσα σε 210 ημέρες από την ημερομηνία κατάθεσης, ενώ μειώνεται παράλληλα στο 1/3 ο χρόνος έκδοσης των δικαστικών αποφάσεων.
Φλωρίδης, Παπαστεργίου και Μπούγας παρουσίασαν τον ψηφιακό φάκελο δικογραφίας που εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην Ευρώπη
Με την καθιέρωση του ηλεκτρονικού φακέλου δικογραφίας σε όλες τις διαδικασίες, της Διοικητικής, Ποινικής και Αστικής δίκης, μηδενίζεται η τήρηση και διακίνηση εγγράφων σε έντυπη μορφή. Παράλληλα, θα μειωθεί η γραφειοκρατία και το κόστος για τους διαδίκους, ενώ θα ελαχιστοποιηθεί η χρήση του χαρτιού.
Ο ηλεκτρονικός φάκελος δικογραφίας είναι ένας ψηφιακός φάκελος που θα περιέχει όλα τα έγγραφα μιας δίκης, όπως μηνύσεις, αγωγές, αποδεικτικά έγγραφα και σχετικές δικαστικές αποφάσεις (γενικά όλα τα δικόγραφα).
Οι δικαστές θα έχουν άμεση και πλήρη πρόσβαση στον φάκελο κάθε υπόθεσης χωρίς ογκώδεις εκτυπώσεις χιλιάδων σελίδων, ενώ οι δικηγόροι θα μπορούν να καταθέτουν όλα τα έγγραφα της υπόθεσης που χειρίζονται ηλεκτρονικά και να παρακολουθούν την εξέλιξη της υπόθεσης από το Πρωτοδικείο έως και την έκδοση απόφασης από τον Άρειο Πάγο.
Ειδικότερα, ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης χαρακτήρισε τον ηλεκτρονικό φάκελο δικογραφίας ως το “τρίτο βήμα στην αλλαγή του τρόπου λειτουργίας της Δικαιοσύνης όσον αφορά τις αστικές δίκες”.
Το πρώτο βήμα ,όπως είπε, ήταν ο δικαστικός χάρτης και η ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας (σ.σ.: από ειρηνοδίκες σε πρωτοδίκες), το δεύτερο βήμα είναι ο Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας και το τρίτο είναι ο ψηφιακός φάκελος δικογραφίας που ισχύει αρχικά για υποθέσεις κτηματολογικού ενδιαφέροντος.
Φλωρίδης, Παπαστεργίου και Μπούγας παρουσίασαν τον ψηφιακό φάκελο δικογραφίας που εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην Ευρώπη.
Μάλιστα, ο κ. Φλωρίδης επισήμανε, ότι από 16/9/2026 όλοι οι φάκελοι-δικόγραφα θα υποβάλλονται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά και για το λόγο αυτό θα γίνει και η αναγκαία εκπαίδευση στους δικηγόρους και ειδικά στους παλαιούς δικηγόρους, που δεν έχουν εξοικείωση με την τεχνολογία.
Ειδικότερα, ο υπουργός Δικαιοσύνης, τόνισε ότι από 1η Απριλίου θα χρησιμοποιηθεί σε όλες τις υποθέσεις. Από την 16 Σεπτεμβρίου θα χρησιμοποιηθεί στο σύνολο των υποθέσεων της Αστικής Δικαιοσύνης και θα γίνει υποχρεωτική για όλους η διαδικασία του ηλεκτρονικού φακέλου από τις 16 Σεπτεμβρίου.
Όπως διευκρίνισε ο κ. Φλωρίδης είναι ήδη σε συνεννόηση με τον νέο πρόεδρο της Ολομέλειας των προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος Ανδρέα Κουτσόλαμπρο, προκειμένου να μπορέσουν να λυθούν όλα τα ζητήματα που ενδεχομένως αντιμετωπίσουν οι δικηγόροι «σαν εμένα που δεν είναι εξοικειωμένοι με την τεχνολογία».
Ακόμη, ο υπουργός Δικαιοσύνης ευχαρίστησε τόσο τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο, όσο και τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου, αλλά και την ομάδα της Κοινωνίας της Πληροφορίας η οποία συνεργάστηκε εξαιρετικά με το υπουργείο Δικαιοσύνης.
Από την πλευρά του ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου αφού αναφέρθηκε σε δύο εμβληματικά θέματα για το υπουργείο του, τη Δικαιοσύνη και την υγεία, επισήμανε ότι η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα που εφαρμόζει το σύστημα του ψηφιακού φακέλου, ενώ τόνισε ότι “η τεχνολογία υπάρχει για να δίνει πραγματικές λύσεις σε πραγματικά προβλήματα.”
Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας τόνισε ότι “ο ψηφιακός μετασχηματισμός σηματοδοτεί το πέρασμα της Δικαιοσύνης από τον εικοστό ενίοτε και τον δέκατο ένατο αιώνα, στον 21ο αιώνα, καθώς ο ψηφιακός φάκελος είναι η επιτομή της ψηφιακής Δικαιοσύνης” και προσέθεσε:
“Ο ψηφιακός φάκελος είναι μοναδικός γιατί αφορά ξεχωριστά κάθε υπόθεση. Είναι κάτι πολύ σημαντικό γιατί με την κατάθεση της αγωγής αρχίζει και η δημιουργία του ψηφιακού φακέλου. Ο ψηφιακός φάκελος μετά την έκδοση οριστικής απόφασης ηλεκτρονικά διαβιβάζεται στα ανώτερα δικαστήρια, έτσι διευκολύνονται οι δικηγόροι, οι δικαστές και οι δικαστικοί υπάλληλοι. Πρόκειται για ένα πρωτοποριακό σύστημα στην Ευρώπη γεγονός που μας κάνει υπερήφανους. Η δημιουργία του ψηφιακού φακέλου αντικαθιστά ένα συμβατικό φάκελο κατά μέσο όρο 3.000 σελίδων. Πρόκειται για εγχείρημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο πρωτοποριακό.”
Νωρίτερα, σήμερα, παρουσία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, έγινε σε δικηγορικό γραφείο, η κατάθεση αγωγής με τη διαδικασία του ηλεκτρονικού φακέλου, στο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Πειραιά. Η διαδικασία της ηλεκτρονικής κατάθεσης δεν διήρκησε πάνω από 15 λεπτά.
Η διαδικασία που θα τηρείται
Πρακτικά, τα τέσσερα βασικά στάδια της διαδικασίας ηλεκτρονικής κατάθεσης δικογράφων έχουν ως εξής:
1. Διαδικασία ηλεκτρονικής κατάθεσης δικογράφων
– Ο δικηγόρος εισέρχεται στο Σύστημα Ολομέλειας, το οποίο τον ταυτοποιεί και εμφανίζει τα προσωπικά του στοιχεία που τηρούνται σε αυτό, όπως Δικηγορικός Σύλλογος, Αριθμός Μητρώου (Α.Μ.), Αριθμός Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.), ταυτοποιητικά στοιχεία, στοιχεία έδρας, στοιχεία επικοινωνίας και η τυχόν ιδιότητά του ως μέλους δικηγορικής εταιρίας.
– Επιλέγει «Κατάθεση Δικογράφου», καταχωρίζει τα στοιχεία του εντολέα του, το κατάστημα, το είδος της διαδικασίας, την κατηγορία δικογράφου και ανά περίπτωση συμπληρώνει τα στοιχεία συσχετιζόμενων δικογράφων (όπως ΓΑΚ και έτος σχετικού δικογράφου).
– Πλην των περιπτώσεων ατελούς κατάθεσης, πραγματοποιεί την ηλεκτρονική πληρωμή για την έκδοση του γραμματίου προκαταβολής του αρμοδίου Δικηγορικού Συλλόγου και των προβλεπόμενων ενσήμων και παραβόλων.
– Επιλέγει είδος δικογράφου/ εγγράφου, αντικείμενο διαφοράς, εισάγει/ συμπληρώνει τα στοιχεία των διαδίκων και όπου είναι αναγκαίο κατά περίπτωση λοιπά προαιρετικά στοιχεία όπως το υποαντικείμενο, το πινάκιο, την ημερομηνία δικασίμου. Στα στοιχεία διαδίκων συμπληρώνει τον Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (Α.Φ.Μ.) όπου είναι γνωστός στον καταθέτοντα, ο οποίος μπορεί να επιβεβαιωθεί άνευ άλλης επεξεργασίας από τρίτα μητρώα μέσω διαδικτυακών υπηρεσιών του Κέντρου Διαλειτουργικότητας της Γ.Γ.Π.Σ.Ψ.Δ.
– Μετά την ολοκλήρωση της καταχώρισης όλων των αναγκαίων στοιχείων, ο δικηγόρος αναρτά (upload) το δικόγραφο , το οποίο φέρει την προηγμένη ή εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή και τα υποβάλλει στο Κατάστημα μέσω του Ενιαίου Συστήματος.
– Το Ενιαίο Σύστημα ελέγχει την εγκυρότητα της ηλεκτρονικής υπογραφής και με την επαλήθευση αυτής:
i. Αποδίδει άμεσα στο κατατιθέμενο δικόγραφο ΓΑΚ και ΕΑΚ.
ii. Αποστέλλει άμεσα ειδοποίηση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον καταθέσαντα δικηγόρο.
iii. Διαθέτει το αποδεικτικό κατάθεσης και τα αιτηθέντα αντίγραφα του κατατεθέντος δικογράφου, τα οποία φέρουν προηγμένη ή εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή ή σφραγίδα. Τα ανωτέρω έγγραφα ενσωματώνονται αυτοματοποιημένα στον ηλεκτρονικό φάκελο δικογραφίας, οι δε εκτυπώσεις/εκτύπωμα λογίζεται ως επίσημα αντίγραφα και μπορούν να επαληθευθούν μέσω της εξωστρεφούς υπηρεσίας «Αναζήτηση πορείας Πολιτικής Υπόθεσης» του Ενιαίου Συστήματος.
2. Διαδικασία ηλεκτρονικής κατάθεσης προτάσεων και σχετικών εγγράφων (αποδεικτικών μέσων και διαδικαστικών εγγράφων)
– Μετά την είσοδο του δικηγόρου στο Σύστημα Ολομέλειας, και την επιλογή της σχετικής ενότητας, συμπληρώνει τα στοιχεία του εισαγωγικού δικογράφου (Κατάστημα, ΓΑΚ και έτος ή Κατάστημα, Διαδικασία, ΕΑΚ και έτος) και τα στοιχεία του εντολέα του και των αντιδίκων.
– Πραγματοποιεί την ηλεκτρονική πληρωμή για την έκδοση του γραμματίου προκαταβολής του αρμοδίου Δικηγορικού Συλλόγου και των προβλεπόμενων ενσήμων και παραβόλων.
– Μετά την ολοκλήρωση της καταχώρισης όλων των αναγκαίων στοιχείων, ο δικηγόρος αναρτά (upload) το δικόγραφο των προτάσεων με προηγμένη ή εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή, επισυνάπτει κατά περίπτωση τα επικαλούμενα με το δικόγραφο προτάσεων έγγραφα και αποδεικτικά μέσα αποδίδοντάς τους χαρακτηρισμό βάσει της παρ. 5 του άρθρου 119 ΚΠολΔ και τα υποβάλλει ηλεκτρονικά.
– Το Ενιαίο Σύστημα ελέγχει την εγκυρότητα της ηλεκτρονικής υπογραφής και με την επαλήθευση αυτής:
i. Αποδίδει άμεσα στο κατατιθέμενο δικόγραφο προτάσεων, ηλεκτρονικό αριθμό/ πρωτόκολλο κατάθεσης.
ii. Αποστέλλει άμεσα ειδοποίηση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου στον καταθέσαντα δικηγόρο.
iii. Διαθέτει το αποδεικτικό κατάθεσης και τυχόν αντίγραφα του κατατεθέντος δικογράφου προτάσεων, τα οποία φέρουν προηγμένη ή εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή ή σφραγίδα.
– Τα κατατιθέμενα έγγραφα και το αποδεικτικό κατάθεσης ενσωματώνονται αυτοματοποιημένα στο ηλεκτρονικό φάκελο δικογραφίας.
3. Πρόσβαση στον ηλεκτρονικό φάκελο
– Πρόσβαση στον ηλεκτρονικό φάκελο δικογραφίας έχουν οι δικηγόροι (με κωδικούς του Συστήματος Ολομέλειας) και οι δικαστικοί λειτουργοί και δικαστικοί υπάλληλοι με χρήση κωδικών δημόσιας διοίκησης
– το Ενιαίο Σύστημα εμφανίζει στον χρήστη ανωνυμοποιημένα βασικά στοιχεία δικογράφου
– Μέσω ειδικής επιλογής και κατόπιν ελέγχου για το έννομο συμφέρον του χρήστη, ο χρήστης αποκτά πλήρη εικόνα όλων των στοιχείων που περιέχονται στον ηλεκτρονικό φάκελο (δικηγόρων, διαδίκων, δικασίμου, κατατεθέντων εγγράφων, σχετικών, εκδοθέντων αποφάσεων/διατάξεων/πρακτικών)
4. Λήψη απλών και επισήμων εγγράφων Ηλεκτρονικού Φακέλου Δικογραφίας
– Οι χρήστες του συστήματος (δικηγόροι, δικαστικοί λειτουργοί και δικαστικοί υπάλληλοι) μετά την αυθεντικοποίηση τους και έλεγχο του εννόμου συμφέροντος μπορούν να λάβουν (download) απλά αντίγραφα των εγγράφων του φακέλου δικογραφίας στον οποίο έχουν πρόσβαση.
– Οι δικηγόροι μετά την αυθεντικοποίηση τους και έλεγχο του εννόμου συμφέροντος μπορεί να λαμβάνει επίσημα αντίγραφα των εγγράφων του φακέλου δικογραφίας στον οποίο έχει πρόσβαση επιλέγοντας τα έγγραφα από τα οποία επιθυμούν να λάβουν επίσημο αντίγραφο και καταβάλλοντας (πλην των περιπτώσεων ατέλειας), πραγματοποιεί την ηλεκτρονική πληρωμή το ποσό για τα προβλεπόμενα ένσημα.
– Το κάθε επίσημο αντίγραφο φέρει την ένδειξη “Ακριβές αντίγραφο από τον ηλεκτρονικό φάκελο δικογραφίας της υπόθεσης/αγωγής με ΓΑΚ …./απόφασης με αριθμό, όπως κατατέθηκε ηλεκτρονικά από ………. στις ……… “ (αναφέροντας ονοματεπώνυμο Καταθέσαντα Δικηγόρου, Δικαστή ή Γραμματέα και τον χρόνο κατάθεσης του εγγράφου στο Ενιαίο Σύστημα) και προηγμένη ή εγκεκριμένη χρονοσφραγίδα από το Ενιαίο Σύστημα, το δε εκτύπωμα του λογίζεται ως επίσημο αντίγραφο και δύναται να επαληθευθεί μέσω της εξωστρεφούς υπηρεσίας «Αναζήτηση πορείας Πολιτικής Υπόθεσης» του Ενιαίου Συστήματος.
