Ένα σμήνος από τεράστιες κατσαρίδες που τρέχει προς το μέρος σου ακούγεται σαν εφιάλτης. Αν, όμως, είσαι παγιδευμένος κάτω από συντρίμμια και μία από αυτές σου φέρνει το φάρμακο που χρειάζεσαι, τότε ξαφνικά η κατσαρίδα γίνεται πολύ πιο συμπαθητική.
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κουινσλάντ και το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας δημιούργησαν κατσαρίδες-cyborg, τις οποίες ονόμασαν «paraborgs». Τα έντομα εξοπλίστηκαν με μικροσκοπικές κάμερες και συσκευές έγχυσης, ώστε να μπορούν να εντοπίζουν εγκλωβισμένους και να τους μεταφέρουν σωτήρια φάρμακα.
Ο στόχος είναι να χρησιμοποιηθούν σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης μετά από σεισμούς, καταρρεύσεις κτιρίων ή ατυχήματα σε σπήλαια. Χάρη στο μικρό τους μέγεθος, μπορούν να κινηθούν σε στενά περάσματα και ανάμεσα σε συντρίμμια, εκεί όπου άνθρωποι και συμβατικά ρομπότ δυσκολεύονται να φτάσουν.
Όπως εξηγούν οι επιστήμονες, μπορεί κανείς να μη χαίρεται ιδιαίτερα όταν βλέπει μια τεράστια κατσαρίδα να τον πλησιάζει. Σε μια κατάσταση ζωής ή θανάτου, όμως, η άφιξή της θα μπορούσε να είναι το καλύτερο νέο της ημέρας.
Μικρό σακίδιο, μεγάλη αποστολή
Για τις δοκιμές χρησιμοποιήθηκε το μεγαλύτερο είδος κατσαρίδας στον κόσμο, το οποίο μπορεί να φτάσει σε μήκος τα 8,5 εκατοστά. Στην πλάτη των εντόμων τοποθετήθηκαν μικρά «σακίδια» με κάμερες, κυλίνδρους και σύριγγες.
Οι ερευνητές επέλεξαν αληθινές κατσαρίδες επειδή διαθέτουν κάτι που ακόμη δυσκολεύονται να αντιγράψουν τα ρομπότ: εξαιρετική ευκινησία, μεγάλη αντοχή και πολύ χαμηλές ενεργειακές απαιτήσεις. Με απλά λόγια, περνούν σχεδόν από παντού και δεν χρειάζονται φορτιστή κάθε τρεις και λίγο.
Πώς τηλεκατευθύνεται μια κατσαρίδα;
Μέσω εμφυτευμένων ηλεκτροδίων, οι χειριστές μπορούσαν να διεγείρουν το νευρικό σύστημα των εντόμων και να κατευθύνουν τις κινήσεις τους. Πριν από τη διαδικασία, οι κατσαρίδες αναισθητοποιούνταν και ακινητοποιούνταν, ώστε, σύμφωνα με τους ερευνητές, να μην αισθάνονται πόνο κατά την εμφύτευση.
Στη συνέχεια, ένα μικρό ηλεκτρικό σήμα έδινε στο έντομο την απαραίτητη κατεύθυνση. Όχι ακριβώς τιμόνι και GPS, αλλά αρκετό για να ακολουθήσει τη διαδρομή που επέλεγε ο χειριστής.
Η μία έβλεπε, η άλλη μετέφερε το φάρμακο
Στη μελέτη χρησιμοποιήθηκαν δύο κατσαρίδες με διαφορετικούς ρόλους. Η πρώτη λειτουργούσε ως «παρατηρητής» και έφερε κάμερα, βοηθώντας τους χειριστές να εντοπίζουν τον στόχο. Η δεύτερη μετέφερε το φάρμακο και μπορούσε να πραγματοποιήσει την έγχυση από απόσταση.
Κατά τη διάρκεια των δοκιμών, το σύστημα πέτυχε όλα τα προκαθορισμένα σημεία ελέγχου. Το συνολικό ποσοστό επιτυχίας στη χορήγηση του φαρμάκου έφτασε το 72%, ενώ όταν η έγχυση γινόταν σε απόσταση μικρότερη των 15 εκατοστών από τον στόχο, η επιτυχία άγγιζε το 95%.
Καθόλου άσχημα για ένα έντομο που μέχρι σήμερα ήταν περισσότερο γνωστό για τις απρόσκλητες εμφανίσεις του στην κουζίνα.
Από το εργαστήριο στα χαλάσματα
Στο μέλλον, ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να βοηθά στη σταθεροποίηση εγκλωβισμένων σε περιστατικά όπου κάθε λεπτό μετράει. Ενδεικτικά, οι ερευνητές αναφέρουν σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις ή δαγκώματα φιδιών, όπου η γρήγορη χορήγηση φαρμάκου μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη.
Το επόμενο βήμα είναι η δημιουργία ενός ολόκληρου σμήνους από κατσαρίδες-cyborg, το οποίο θα εισέρχεται σε κατεστραμμένα κτίρια και θα αναζητά εγκλωβισμένους. Ένα δίκτυο πολλών εντόμων θα μπορούσε να καλύψει μεγαλύτερη περιοχή και να εντοπίσει τα θύματα γρηγορότερα.
Υπάρχει ακόμη δρόμος
Οι μέχρι τώρα δοκιμές πραγματοποιήθηκαν σε ελεγχόμενο εργαστηριακό περιβάλλον, με στόχους από σιλικόνη και δέρμα χοίρου. Πριν χρησιμοποιηθεί το σύστημα σε πραγματικές επιχειρήσεις, πρέπει να αντιμετωπιστούν αρκετές δυσκολίες, όπως το ανώμαλο έδαφος, η απώλεια σήματος μέσα στα χαλάσματα και η ασφαλής χορήγηση των φαρμάκων.
Η ιδέα, πάντως, ξεπερνά τις απλές «κατσαρίδες με κάμερες». Οι επιστήμονες επιχειρούν να δημιουργήσουν ζωντανά, τηλεκατευθυνόμενα μικρο-ρομπότ, αξιοποιώντας τις φυσικές ικανότητες των εντόμων.
Μπορεί, λοιπόν, να μην αγαπήσουμε ξαφνικά τις κατσαρίδες. Ίσως όμως χρειαστεί να παραδεχτούμε ότι, με τον κατάλληλο εξοπλισμό, μπορούν να γίνουν εξαιρετικά απρόσμενοι διασώστες.
