Σειρά σημαντικών παρεμβάσεων για την αναβάθμιση του ρόλου των υπαξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων, σε όλα τα επίπεδα, προβλέπονται στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας με τίτλο «Χάρτης μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη νέα εποχή».
Πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, που επικαλείται το ΑΠΕ-ΜΠΕ, υπογραμμίζουν ότι ενισχύεται ο ρόλος τους, προβλέπονται καλύτεροι μισθοί αλλά και σαφή καθήκοντα για τους υπαξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων. Σε κάθε σύγχρονο στράτευμα, επισημαίνουν ίδιες πηγές, ο ουσιαστικός ρόλος των υπαξιωματικών αποτελεί πολλαπλασιαστή ισχύος και βασικό στοιχείο της επιχειρησιακής του ικανότητας, προκειμένου να ανταποκριθεί με επιτυχία σε κάθε πρόκληση.
Όπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, για πρώτη φορά αναγνωρίζεται έμπρακτα η αξία και το σύνθετο έργο που θα κληθούν να αναλάβουν οι υπαξιωματικοί τα επόμενα χρόνια, με βάση τις σύγχρονες ανάγκες λειτουργίας και επιχειρησιακής ετοιμότητας των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας.
Διακριτός ρόλος
Οι υπαξιωματικοί αποκτούν διακριτή θέση, ενισχυμένες αρμοδιότητες και σαφές καθηκοντολόγιο, που αντιστοιχεί πλήρως στο νέο βαθμολόγιο των Ενόπλων Δυνάμεων. Προβλέπεται η σημαντική βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης, μέσα από τη χορήγηση σημαντικών αυξήσεων στους μισθούς τους. Το νέο ειδικό μισθολόγιο των Ενόπλων Δυνάμεων σε σημαντικό μέρος προκύπτει από εξοικονόμηση πόρων μέσω της εφαρμογής της «Ατζέντας 2030» για τη μεταρρύθμιση στις Ένοπλες Δυνάμεις. Παράλληλα, τονίζουν ίδιες πηγές, αναβαθμίζονται η εκπαίδευση και οι τίτλοι σπουδών που αποκτούν σε όλη τη διάρκεια της στρατιωτικής τους υπηρεσίας.
Η βαθμολογική τους εξέλιξη για πρώτη φορά αποσυνδέεται από το μισθολόγιο τους, ενώ παράλληλα επιχειρείται να αποκατασταθεί σε βάθος χρόνου η υφιστάμενη ανισορροπία στην ιεραρχική πυραμίδα και σύνθεση του σημερινού στρατεύματος, με την υφιστάμενη αναλογία μεταξύ αξιωματικών και υπαξιωματικών να είναι 1: 0,8. Δηλαδή για κάθε αξιωματικό να αναλογεί σχεδόν 1 υπαξιωματικός, γεγονός που επηρεάζει δυσμενώς τη λειτουργία των στρατιωτικών μονάδων και την επιχειρησιακή τους ικανότητα. Ενδεικτικό, ξεκαθαρίζουν ίδιες πηγές, είναι ότι σήμερα υπάρχουν εξαπλάσιοι ταγματάρχες από τους επιλοχίες και πενταπλάσιοι από τους λοχίες ενώ οι συνταγματάρχες είναι υπερδιπλάσιοι των λοχίων.
Η υφιστάμενη δομή δεν ανταποκρίνεται στις ανάγκες ενός σύγχρονου στρατεύματος, εξηγούν πηγές το υπουργείου και τονίζουν πως δεν είναι δυνατόν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις να έχουν περισσότερους στρατηγούς από όσους διαθέτει ο στρατός των ΗΠΑ και αντίστοιχα, δεν είναι επιχειρησιακά αποδεκτό οι υπαξιωματικοί να είναι λιγότεροι από τους αξιωματικούς. Στην ίδια κατεύθυνση, συνεχίζουν πηγές του υπουργείου, δεν είναι δυνατόν να προέρχεται από το σώμα των υπαξιωματικών και των ΕΠΟΠ/ ΕΜΘ το 65% των αξιωματικών που υπηρετούν σήμερα στο στράτευμα.
Νέο μοντέλο οργάνωσης και λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων
Οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας δεν έχουν ανάγκη μόνον από σύγχρονα οπλικά συστήματα. Έχουν ανάγκη και από ένα σύγχρονο μοντέλο οργάνωσης και λειτουργίας, αντίστοιχο των πιο προηγμένων στρατών του κόσμου. Όπως προωθείται στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030» η αναγκαία συγχώνευση στρατοπέδων και μονάδων με τέτοιο τρόπο, ώστε να διασφαλίζεται η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος και η καλύτερη επάνδρωση τους, αντίστοιχες παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν και στη σημερινή ιεραρχική δομή του στρατιωτικού προσωπικού, αναφέρουν πηγές του υπουργείου.
Η λογική του παρελθόντος, μέσω πολλαπλών ευεργετικών διατάξεων τις προηγούμενες δεκαετίες, συσσώρευσε πολλαπλάσιους ανώτερους αξιωματικούς από όσους προβλέπονται οργανικά, με αποτέλεσμα να επικρατήσει μια ανεστραμμένη ιεραρχική πυραμίδα που αποδυναμώνει τη λειτουργία των μονάδων και υπονομεύει την αποτελεσματικότητά τους.
Αποκαθίσταται η λογική στην ιεραρχία του Στρατεύματος
Η πρακτική του παρελθόντος «δίνουμε βαθμούς στους υπαξιωματικούς αντί για καλύτερους μισθούς» έχει χρεοκοπήσει, επισημαίνουν οι ίδιες πηγές. Το νέο νομοθέτημα επιχειρεί να αποκαταστήσει τη λογική και να προωθήσει ένα νέο ιεραρχικό μοντέλο, με σαφή διαχωρισμό αξιωματικών – υπαξιωματικών σε αναλογία 1 προς 3, εισάγοντας ανώτατο όριο οργανικών θέσεων ανά βαθμό, κλάδο και κατηγορία προέλευσης και νέο σύστημα προαγωγών, όπου η ανέλιξη θα γίνεται μόνο για την κάλυψη των κενών προβλεπόμενων θέσεων και όχι ισοπεδωτικά.
Παράλληλα, προωθείται και ένα νέο μοντέλο αξιολόγησης. Το νέο πλαίσιο σταδιοδρομίας αντικαθιστά το παρωχημένο και μη τυποποιημένο πλαίσιο που ίσχυε μέχρι σήμερα (όπου το σύνολο σχεδόν των στελεχών προάγονταν με τη μέγιστη βαθμολογία) και εισάγει νέα βαθμολογική κλίμακα με αξιολόγηση σε προσδιορισμένα κριτήρια κατά τα διεθνή πρότυπα.
Ισχυροποιείται ο ρόλος των υπαξιωματικών
Όσοι μιλούν για «υποβάθμιση» των υπαξιωματικών, αναλύουν πηγές του υπουργείου, με βάση το νέο νομοσχέδιο αγνοούν ότι με το νέο νομοσχέδιο:
– Ικανοποιείται ένα αίτημά τους πολλών ετών αφού προβλέπεται η ανωτατοποίηση των Σχολών Υπαξιωματικών, με την υπαγωγή τους στην ανώτατη βαθμίδα εκπαίδευσης και τις συνακόλουθες δυνατότητες που αυτή προσφέρει.
– Καθιερώνεται η συμμετοχή τους στα Συμβούλια Κρίσεων, με ρόλο εισηγητή για την αξιολόγηση-κρίση στελεχών και λήψη αποφάσεων για θέματα επιχειρησιακής βελτίωσης και εκπαίδευσης της κατηγορίας τους.
– Θεσπίζεται για πρώτη φορά το νέο επίδομα διοικήσεως και προβλέπεται η αύξηση του αντίστοιχου επιδόματος ευθύνης υπαξιωματικών, που αναγνωρίζει τη διοικητική και επιχειρησιακή τους συνεισφορά. Ακόμη, λαμβάνεται μέριμνα για μεταβατική υλοποίηση της χορήγησης του επιδόματος ευθύνης σε όλα τα στελέχη προέλευσης ΑΣΣΥ.
– Στο νέο νομοσχέδιο προβλέπεται επίσης η εκπροσώπηση των υπαξιωματικών σε όλες τις βαθμίδες ιεραρχίας και καθηκόντων: δίπλα σε κάθε ανώτατο αξιωματικό θα υπάρχει ανθυπασπιστής συνεργάτης, ακόμα και δίπλα στον αρχηγό ΓΕΕΘΑ.
Αλλαγές σε βάθος εικοσαετίας
Όλες οι αλλαγές που προωθούνται δεν θα γίνουν αιφνιδιαστικά, ανατρέποντας σχεδιασμούς ετών, επισημαίνουν πηγές του υπουργείου. Αντίθετα, προβλέπεται μεταβατική περίοδος ως το 2045, οπότε σταδιακά θα εκλείψει η δυνατότητα προαγωγής για τους υπαξιωματικούς πάνω από το βαθμό του ανθυπασπιστή Διοικήσεως, ο οποίος θα αποτελεί τον ανώτερο βαθμό των υπαξιωματικών.
Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, προβλέπεται:
– Η δυνατότητα μετάταξης υπαξιωματικών αποφοίτων ΑΣΣΥ που διαθέτουν πτυχίο ΑΕΙ σε αξιωματικούς μετά το 14ο έτος υπηρεσίας (σε προκηρυσσόμενες από τα Γενικά Επιτελεία θέσεις)
– Η δυνατότητα εισαγωγής στα Ανώτατα Στρατιωτικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (π.χ. Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων) με κατατακτήριες εξετάσεις στο 2ο έτος φοίτησης (έως 12%, αναπροσαρμοζόμενο κατ’ έτος)
– Με την ανωτατοποίησή τους οι Σχολές Υπαξιωματικών θα υπάγονται στην ανώτατη βαθμίδα εκπαίδευσης (ΑΕΙ-κατηγορία 6) και τις συνακόλουθες δυνατότητες που αυτή προσφέρει (πιστοποίηση ακαδημαϊκών προγραμμάτων, δυνατότητα απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου και δικαίωμα φοίτησης σε Ανώτατες Σχολές Αξιωματικών μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων).
Σημαντικές αυξήσεις στους μισθούς και τις μελλοντικές συντάξεις των υπαξιωματικών
Το νέο μισθολόγιο αποτυπώνει τη βούληση αναγνώρισης της ιδιαίτερης προσφοράς. Διαχωρίζει τον βαθμό από τη μισθολογική εξέλιξη και προβλέπει πραγματικές αυξήσεις που κυμαίνονται από 13% έως 53%. Πιο αναλυτικά, οι αυξήσεις αποδοχών των αποφοίτων των Σχολών Υπαξιωματικών θα είναι σημαντικές, σταθερές σε όλη τη σταδιοδρομία τους και με θετική επίδραση στη μελλοντική σύνταξή τους.
Για παράδειγμα, αναφέρουν πηγές του υπουργείου, ένας ανθυπασπιστής με 16 έτη υπηρεσίας (προέλευσης ΣΜΥ 2009) θα έχει ετήσια αύξηση εισοδήματος περίπου 3.200 ευρώ, ενώ αν μεταταχθεί στην κατηγορία «Α» μέχρι το τέλος της σταδιοδρομίας του (ως ταγματάρχης το 2044) το συνολικό όφελος θα υπερβαίνει τα 80.000 ευρώ.
Το νέο ειδικό μισθολόγιο των Ενόπλων Δυνάμεων, το οποίο σε σημαντικό μέρος προκύπτει από εξοικονόμηση πόρων μέσω της εφαρμογής της «Ατζέντας 2030», κατανέμει δικαιότερα τους πόρους ανά κατηγορία και, κυρίως, συνδέει την αμοιβή με την ευθύνη και την απόδοση, καθιερώνοντας το επίδομα διοίκησης (150-400 ευρώ) και αυξάνοντας το επίδομα θέσης ευθύνης.
Οι αυξήσεις αφορούν το σύνολο των στελεχών και κυμαίνονται από 13% έως 24%, ενώ στις περιπτώσεις προσθήκης επιδομάτων παραμεθορίου, διοίκησης, ευθύνης οι καθαρές αποδοχές αυξάνονται ακόμη περισσότερο, έως και 53%.
Επιπλέον, οι υπαξιωματικοί θα επωφεληθούν και από την υλοποίηση του Στεγαστικού Προγράμματος που υλοποιεί το υπουργείο Εθνικής ‘Αμυνας, μέσω του οποίου υπηρετείται ο στόχος για παροχή δωρεάν στέγης στα στελέχη που η πατρίδα μεταθέτει σε τόπο μη επιλογής τους, «όχι ως προνόμιο, αλλά ως υποχρέωση». Αντίστοιχα ευεργετική για τους υπαξιωματικούς, επισημαίνουν πηγές του υπουργείου, είναι η πρόβλεψη για τη συνυπηρέτηση συζύγων στρατιωτικών, που ευνοεί τον οικογενειακό προγραμματισμό τους.
Όλα τα παραπάνω μέτρα συγκροτούν μια ολιστική προσέγγιση που θέτει στο επίκεντρο την αναβάθμιση του ρόλου των υπαξιωματικών στις Ένοπλες Δυνάμεις του 2030, καταλήγουν οι ίδιες πηγές.
